लिङ्गपुराणम्

अग्निकार्यं च यः कृत्वा करिष्यति त्रियायुषम् भस्मना मम वीर्येण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

जो कुणी अग्निकर्म करून आपलं आयुष्य पूर्ण करतो, त्याला माझ्या राखेच्या शक्तीने सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.

भासत इत्येव यद्भस्म शुभं भावयते च यत् भक्षणात् सर्वपापानां भस्मेति परिकीर्तितम्

जे तेजाने चमकतं त्याला 'राख' म्हणतात आणि जे पवित्र करतं त्यालाही हेच नाव आहे; ती सेवन केल्याने सर्व पापं नष्ट होतात, म्हणून तिला 'राख' असं म्हणतात.

ऊष्मपाः पितरो ज्ञेया देवा वै सोमसंभवाः अग्नीषोमात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

पितर हे उष्णतेचा आस्वाद करणारे आहेत, तर देव सोमापासून उत्पन्न झाले आहेत; हे जग, स्थावर आणि जंगम, सगळं अग्नी आणि सोमाच्या स्वरूपाचं आहे.

अहमग्निर्महातेजाः सोमश्चैषा महांबिका अहमग्निश् च सोमश् च प्रकृत्या पुरुषः स्वयम्

मी तेजस्वी अग्नी आहे; ही महांबिका म्हणजे सोम आहे. मी अग्नी आणि सोम स्वरूपाचा आहे आणि मीच स्वतः पुरुष आहे.

तस्माद्भस्म महाभागा मद्वीर्यमिति चोच्यते स्ववीर्यं वपुषा चैव धारयामीति वै स्थितिः

म्हणून, हे भाग्यवानांनो, राख ही माझ्या सामर्थ्याचं रूप आहे असं म्हटलं जातं; मी माझं सामर्थ्य आणि रूप त्यात ठेवतो, म्हणून ती टिकून राहते.

तदाप्रभृति लोकेषु रक्षार्थमशुभेषु च भस्मना क्रियते रक्षा सूतिकानां गृहेषु च

त्या वेळेपासून, जगात आणि अशुभ गोष्टींपासून संरक्षणासाठी, राखेचा वापर केला जातो; बाळंतीणींच्या घरातही राखेने रक्षण केलं जातं.

भस्मस्नानविशुद्धात्मा जितक्रोधो जितेन्द्रियः मत्समीपं समागम्य न भूयो विनिवर्तते

जो राखेने स्नान करून मनाने शुद्ध होतो, क्रोध आणि इंद्रिये जिंकतो, तो माझ्या सान्निध्यात आल्यावर पुन्हा जन्म घेत नाही.

व्रतं पाशुपतं योगं कापिलं चैव निर्मितम् पूर्वं पाशुपतं ह्येतन् निर्मितं तदनुत्तमम्

पाशुपत व्रत आणि कपिल योग यांची स्थापना झाली; पूर्वी हे पाशुपत व्रत निर्माण झालं आणि ते सर्वोत्तम आहे.

शेषाश्चाश्रमिणः सर्वे पश्चात्सृष्टाः स्वयंभुवा सृष्टिरेषा मया सृष्टा लज्जामोहभयात्मिका

इतर सर्व आश्रमवासी नंतर स्वयंभूने निर्माण केले; ही सृष्टी मी निर्माण केली आहे, जी लज्जा, मोह आणि भीतीने युक्त आहे.

नग्ना एव हि जायन्ते देवता मुनयस् तथा ये चान्ये मानवा लोके सर्वे जायन्त्यवाससः

देवता आणि ऋषी हे नग्नच जन्माला येतात; तसेच या जगातले इतर सर्व माणसंही कपड्यांशिवाय जन्म घेतात.

इन्द्रियैरजितैर्नग्नो दुकूलेनापि संवृतः तैरेव संवृतैर्गुप्तो न वस्त्रं कारणं स्मृतम्

ज्याचं इंद्रिय-नियमन नाही, तो कपड्यात झाकला असला तरीही नग्नच असतो; पण ज्याचं मन संयमी आहे, तो खऱ्या अर्थाने सुरक्षित असतो—कपडे हे कारण मानले जात नाहीत.

क्षमा धृतिरहिंसा च वैराग्यं चैव सर्वशः तुल्यौ मानावमानौ च तदावरणमुत्तमम्

क्षमाशीलता, धैर्य, अहिंसा आणि पूर्ण वैराग्य, तसेच मान-अपमान समान मानणे—हेच खरे श्रेष्ठ आच्छादन आहे.

भस्मस्नानेन दिग्धाङ्गो ध्यायते मनसा भवम् यद्यकार्यसहस्राणि कृत्वा यः स्नाति भस्मना

जो राखेने अंगाला लावून, मनाने भवाचा ध्यान करतो, आणि जरी त्याने हजारो चुकीची कृत्य केली असली, तरी जो राखेने स्नान करतो—

तत्सर्वं दहते भस्म यथाग्निस्तेजसा वनम् तस्माद् यत्नपरो भूत्वा त्रिकालमपि यः सदा

राख ती सर्व पापं जाळून टाकते, जशी अग्नी आपल्या तेजाने जंगल जाळतो; म्हणून जो नेहमी, दिवसातून तीन वेळा, राखेने स्नान करतो—

भस्मना कुरुते स्नानं गाणपत्यं स गच्छति समाहृत्य क्रतून् सर्वान् गृहीत्वा व्रतमुत्तमम्

जो राखेने स्नान करतो, तो गणपतीच्या मार्गाला पोहोचतो; त्याने सर्व यज्ञ एकत्र केले आणि श्रेष्ठ व्रत स्वीकारले असतं.

ध्यायन्ति ये महादेवं लीलासद्भावभाविताः उत्तरेणार्यपन्थानं ते ऽमृतत्वमवाप्नुयुः

जे महादेवाचं ध्यान करतात, त्याच्या लीलेच्या सत्यात मन लावतात, ते उत्तरेकडील श्रेष्ठ मार्गाने अमरत्व प्राप्त करतात.

दक्षिणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

आणि जे दक्षिणेकडील मार्गाने, स्मशानात जातात, त्यांना अणुत्व, गुरुत्व, लघुत्व आणि सिद्धी हे सामर्थ्य प्राप्त होतात.

इच्छा कामावसायित्वं तथा प्राकाम्यमेव च ईक्षणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

इच्छा, कामना, निर्धार, आणि केवळ मनाने जे काही साध्य करता येईल अशी शक्ती — या सगळ्या मार्गांनी जे स्मशानात गेले, त्यांनी सूक्ष्मता, जडपणा, हलकेपणा आणि प्राप्ती यांसारख्या सिद्धी मिळवल्या.

इन्द्रादयस् तथा देवाः कामिकव्रतमास्थिताः ऐश्वर्यं परमं प्राप्य सर्वे प्रथिततेजसः

इंद्र आणि इतर देवांनी कामिक व्रत स्वीकारले आणि सर्वांनी परम ऐश्वर्य प्राप्त केले; त्यांची कीर्ती सर्वत्र पसरली.

व्यपगतमदमोहमुक्तरागस् तमोरजोदोषविवर्जितस्वभावः परिभवमिदमुत्तमं विदित्वा पशुपतियोगपरो भवेत्सदैव

ज्याच्या स्वभावात अहंकार, भ्रम, आसक्ती आणि अज्ञानाचे दोष नाहीत, त्याने हा श्रेष्ठ मार्ग ओळखून नेहमीच पशुपतीच्या योगात मग्न राहावे.

इमं पाशुपतं ध्यायन् सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्च शुचिर्भूत्वा श्रद्दधानो जितेन्द्रियः

जो कोणी शुद्ध, इंद्रियांवर विजय मिळवलेला आणि श्रद्धावान आहे, तो हा पाशुपत व्रत मनन करतो आणि पठण करतो, त्याचे सर्व पाप नष्ट होते.

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ते सर्वे मुनयः श्रुत्वा वसिष्ठाद्या द्विजोत्तमाः

सर्व पापांपासून शुद्ध झाल्यावर, ते रुद्रलोकात जातात; वसिष्ठ आणि इतर श्रेष्ठ ऋषी हे ऐकून आनंदले.

भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गा बभूवुर्विगतस्पृहाः रुद्रलोकाय कल्पान्ते संस्थिताः शिवतेजसा

भस्माने अंग लपेटलेले, इच्छा नसलेले, ते सर्व शिवाच्या तेजाने रुद्रलोकात कल्पाच्या शेवटी स्थिर राहिले.

तस्मान्न निन्द्याः पूज्याश्च विकृता मलिना अपि रूपान्विताश् च विप्रेन्द्राः सदा योगीन्द्रशङ्कया

म्हणून, जरी कोणी विकृत किंवा मलिन दिसत असला तरी, जर त्याच्यात रूप असेल, तर त्याचा कधीही तिरस्कार करू नये, नेहमीच मोठ्या योग्यांसारखे त्याचा सन्मान करावा, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.

बहुना किं प्रलापेन भवभक्ता द्विजोत्तमाः संपूज्याः सर्वयत्नेन शिववन्नात्र संशयः

अधिक बोलण्याची गरज नाही; हे श्रेष्ठ द्विजांनो, भवाच्या भक्तांचे सर्वतोपरी प्रयत्नाने पूजन करावे, जसे शिवाचे करतो, यात शंका नाही.

मलिनाश्चैव विप्रेन्द्रा भवभक्ता दृढव्रताः दधीचस्तु यथा देवदेवं जित्वा व्यवस्थितः

जरी काही ब्राह्मण मलिन असले, तरी भवाचे दृढ भक्त असतील, तर त्यांचा सन्मान करावा, जसे दधीच्याने देवाधिदेवाला जिंकून आपले स्थान मिळवले.

नारायणं तथा लोके रुद्रभक्त्या न संशयः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भस्मदिग्धतनूरुहाः

या जगात नारायणानेही रुद्रभक्तीने असेच केले — यात शंका नाही; म्हणून, ज्यांच्या अंगावर भस्म लावलेले आहे, त्यांचा सर्वतोपरी सन्मान करावा.

जटिनो मुण्डिनश्चैव नग्ना नानाप्रकारिणः संपूज्याः शिववन्नित्यं मनसा कर्मणा गिरा

ज्यांच्या जटा आहेत, डोके मुंडलेले आहे, नग्न आहेत किंवा विविध प्रकारचे आहेत, त्यांचा नेहमीच शिवासारखा मनाने, वाणीने आणि कृतीने सन्मान करावा.

कथं जघान राजानं क्षुपं पादेन सुव्रत दधीचः समरे जित्वा देवदेवं जनार्दनम्

दधीच्याने, हे सुशील, युद्धात जनार्दन देवाधिदेवाला जिंकून, क्षुप राजाला पायाने कसा मारला?