लिङ्गपुराणम्

सुरचितसुविचित्रकुण्डलाय सुरचितमाल्यविभूषणाय तुभ्यम् मृगपतिवरचर्मवाससे च प्रथितयशसे नमो ऽस्तु शङ्कराय

देवतांनी घडवलेल्या सुंदर कुंडलांनी आणि हारांनी सजलेला, मृगांच्या राजाची कातडी परिधान केलेला, सर्वत्र प्रसिद्ध असलेल्या शंकराला नमस्कार.

ततस् तान् स मुनीन् प्रीतः प्रत्युवाच महेश्वरः प्रीतो ऽस्मि तपसा युष्मान् वरं वृणुत सुव्रताः

मग महेश्वर त्या ऋषींना प्रसन्न होऊन म्हणाला, 'माझ्या तपामुळे मी आनंदी आहे. हे शुभव्रती, तुम्ही वर मागा.'

ततस्ते मुनयः सर्वे प्रणिपत्य महेश्वरम् भृग्वङ्गिरा वसिष्ठश् च विश्वामित्रस्तथैव च

तेव्हा भृगु, अंगिरस, वसिष्ठ, आणि विश्वामित्र—हे सर्व ऋषी महेश्वराला वंदन करू लागले.

गौतमो ऽत्रिः सुकेशश् च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः मरीचिः कश्यपः कण्वः संवर्तश् च महातपाः

गौतम, अत्री, सुकेश, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, मरीचि, कश्यप, कण्व आणि महान तपस्वी संवर्त—

ते प्रणम्य महादेवम् इदं वचनमब्रुवन् भस्मस्नानं च नग्नत्वं वामत्वं प्रतिलोमता

त्यांनी महादेवाला वंदन करून विचारले, 'भस्मस्नान, नग्नता, वाममार्ग, आणि उलट वागणूक—याबद्दल आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे.'

सेव्यासेव्यत्वमेवं च ह्य् एतदिच्छाम वेदितुम् ततस्तेषां वचः श्रुत्वा भगवान्परमेश्वरः

त्यांचे बोल ऐकून, भगवंत परमेश्वर—

सस्मितं प्राह सम्प्रेक्ष्य सर्वान्मुनिवरांस्तदा

हसत हसत, सर्व श्रेष्ठ ऋषींकडे पाहून, मग तो बोलू लागला.

एतद्वः सम्प्रवक्ष्यामि कथा सर्वस्वमद्य वै अग्निर्ह्यहं सोमकर्ता सोमश्चाग्निमुपाश्रितः

हे माझे सर्वस्व, आज मी तुम्हाला ही कथा सांगतो. मी अग्नी आहे, सोमाचा कर्ता आहे, आणि सोम अग्नीवर अवलंबून आहे.

कृतमेतद्वहत्यग्निर् भूयो लोकसमाश्रयात् असकृत्त्वग्निना दग्धं जगत् स्थावरजङ्गमम्

ही सृष्टी अग्नीने धारण केली आहे, आणि पुन्हा पुन्हा लोकांच्या हितासाठी, स्थावर आणि जंगम जग अग्नीने अनेक वेळा भस्म केले आहे.

भस्मसाद्विहितं सर्वं पवित्रमिदमुत्तमम् भस्मना वीर्यमास्थाय भूतानि परिषिञ्चति

राख लावल्यामुळे सर्व काही अत्यंत पवित्र होतं; राखेच्या सामर्थ्यामुळे, ती सर्व जीवांवर शिंपडली जाते.

अग्निकार्यं च यः कृत्वा करिष्यति त्रियायुषम् भस्मना मम वीर्येण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

जो कुणी अग्निकर्म करून आपलं आयुष्य पूर्ण करतो, त्याला माझ्या राखेच्या शक्तीने सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.

भासत इत्येव यद्भस्म शुभं भावयते च यत् भक्षणात् सर्वपापानां भस्मेति परिकीर्तितम्

जे तेजाने चमकतं त्याला 'राख' म्हणतात आणि जे पवित्र करतं त्यालाही हेच नाव आहे; ती सेवन केल्याने सर्व पापं नष्ट होतात, म्हणून तिला 'राख' असं म्हणतात.

ऊष्मपाः पितरो ज्ञेया देवा वै सोमसंभवाः अग्नीषोमात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

पितर हे उष्णतेचा आस्वाद करणारे आहेत, तर देव सोमापासून उत्पन्न झाले आहेत; हे जग, स्थावर आणि जंगम, सगळं अग्नी आणि सोमाच्या स्वरूपाचं आहे.

अहमग्निर्महातेजाः सोमश्चैषा महांबिका अहमग्निश् च सोमश् च प्रकृत्या पुरुषः स्वयम्

मी तेजस्वी अग्नी आहे; ही महांबिका म्हणजे सोम आहे. मी अग्नी आणि सोम स्वरूपाचा आहे आणि मीच स्वतः पुरुष आहे.

तस्माद्भस्म महाभागा मद्वीर्यमिति चोच्यते स्ववीर्यं वपुषा चैव धारयामीति वै स्थितिः

म्हणून, हे भाग्यवानांनो, राख ही माझ्या सामर्थ्याचं रूप आहे असं म्हटलं जातं; मी माझं सामर्थ्य आणि रूप त्यात ठेवतो, म्हणून ती टिकून राहते.

तदाप्रभृति लोकेषु रक्षार्थमशुभेषु च भस्मना क्रियते रक्षा सूतिकानां गृहेषु च

त्या वेळेपासून, जगात आणि अशुभ गोष्टींपासून संरक्षणासाठी, राखेचा वापर केला जातो; बाळंतीणींच्या घरातही राखेने रक्षण केलं जातं.

भस्मस्नानविशुद्धात्मा जितक्रोधो जितेन्द्रियः मत्समीपं समागम्य न भूयो विनिवर्तते

जो राखेने स्नान करून मनाने शुद्ध होतो, क्रोध आणि इंद्रिये जिंकतो, तो माझ्या सान्निध्यात आल्यावर पुन्हा जन्म घेत नाही.

व्रतं पाशुपतं योगं कापिलं चैव निर्मितम् पूर्वं पाशुपतं ह्येतन् निर्मितं तदनुत्तमम्

पाशुपत व्रत आणि कपिल योग यांची स्थापना झाली; पूर्वी हे पाशुपत व्रत निर्माण झालं आणि ते सर्वोत्तम आहे.

शेषाश्चाश्रमिणः सर्वे पश्चात्सृष्टाः स्वयंभुवा सृष्टिरेषा मया सृष्टा लज्जामोहभयात्मिका

इतर सर्व आश्रमवासी नंतर स्वयंभूने निर्माण केले; ही सृष्टी मी निर्माण केली आहे, जी लज्जा, मोह आणि भीतीने युक्त आहे.

नग्ना एव हि जायन्ते देवता मुनयस् तथा ये चान्ये मानवा लोके सर्वे जायन्त्यवाससः

देवता आणि ऋषी हे नग्नच जन्माला येतात; तसेच या जगातले इतर सर्व माणसंही कपड्यांशिवाय जन्म घेतात.

इन्द्रियैरजितैर्नग्नो दुकूलेनापि संवृतः तैरेव संवृतैर्गुप्तो न वस्त्रं कारणं स्मृतम्

ज्याचं इंद्रिय-नियमन नाही, तो कपड्यात झाकला असला तरीही नग्नच असतो; पण ज्याचं मन संयमी आहे, तो खऱ्या अर्थाने सुरक्षित असतो—कपडे हे कारण मानले जात नाहीत.

क्षमा धृतिरहिंसा च वैराग्यं चैव सर्वशः तुल्यौ मानावमानौ च तदावरणमुत्तमम्

क्षमाशीलता, धैर्य, अहिंसा आणि पूर्ण वैराग्य, तसेच मान-अपमान समान मानणे—हेच खरे श्रेष्ठ आच्छादन आहे.

भस्मस्नानेन दिग्धाङ्गो ध्यायते मनसा भवम् यद्यकार्यसहस्राणि कृत्वा यः स्नाति भस्मना

जो राखेने अंगाला लावून, मनाने भवाचा ध्यान करतो, आणि जरी त्याने हजारो चुकीची कृत्य केली असली, तरी जो राखेने स्नान करतो—

तत्सर्वं दहते भस्म यथाग्निस्तेजसा वनम् तस्माद् यत्नपरो भूत्वा त्रिकालमपि यः सदा

राख ती सर्व पापं जाळून टाकते, जशी अग्नी आपल्या तेजाने जंगल जाळतो; म्हणून जो नेहमी, दिवसातून तीन वेळा, राखेने स्नान करतो—

भस्मना कुरुते स्नानं गाणपत्यं स गच्छति समाहृत्य क्रतून् सर्वान् गृहीत्वा व्रतमुत्तमम्

जो राखेने स्नान करतो, तो गणपतीच्या मार्गाला पोहोचतो; त्याने सर्व यज्ञ एकत्र केले आणि श्रेष्ठ व्रत स्वीकारले असतं.

ध्यायन्ति ये महादेवं लीलासद्भावभाविताः उत्तरेणार्यपन्थानं ते ऽमृतत्वमवाप्नुयुः

जे महादेवाचं ध्यान करतात, त्याच्या लीलेच्या सत्यात मन लावतात, ते उत्तरेकडील श्रेष्ठ मार्गाने अमरत्व प्राप्त करतात.

दक्षिणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

आणि जे दक्षिणेकडील मार्गाने, स्मशानात जातात, त्यांना अणुत्व, गुरुत्व, लघुत्व आणि सिद्धी हे सामर्थ्य प्राप्त होतात.

इच्छा कामावसायित्वं तथा प्राकाम्यमेव च ईक्षणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

इच्छा, कामना, निर्धार, आणि केवळ मनाने जे काही साध्य करता येईल अशी शक्ती — या सगळ्या मार्गांनी जे स्मशानात गेले, त्यांनी सूक्ष्मता, जडपणा, हलकेपणा आणि प्राप्ती यांसारख्या सिद्धी मिळवल्या.

इन्द्रादयस् तथा देवाः कामिकव्रतमास्थिताः ऐश्वर्यं परमं प्राप्य सर्वे प्रथिततेजसः

इंद्र आणि इतर देवांनी कामिक व्रत स्वीकारले आणि सर्वांनी परम ऐश्वर्य प्राप्त केले; त्यांची कीर्ती सर्वत्र पसरली.