लिङ्गपुराणम्

त्वं च लोकहितार्थाय भूतानि परिषिञ्चसि महेश्वर महाभाग प्रभो शुभनिरीक्षक

लोकांच्या कल्याणासाठी, महेश्वरा, तू आपल्या शुभदृष्टीने सर्व जीवांवर कृपा करतोस, महाभाग प्रभो.

आज्ञापय वयं नाथ कर्तारो वचनं तव भूतकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु च

आम्हाला आज्ञा दे, नाथा; तुझे वचन पाळायला आम्ही तयार आहोत. असंख्य जीवांच्या कोटींमध्ये आणि असंख्य रूपांमध्ये —

अन्तं गन्तुं न शक्ताः स्म देवदेव नमो ऽस्तु ते

आम्हाला तुझ्या अंतिम स्वरूपापर्यंत पोहोचता येत नाही, देवाधिदेवा; तुला आमचा नमस्कार असो.

ततस्तुतोष भगवान् अनुगृह्य महेश्वरः स्तुतिं श्रुत्वा स्तुतस्तेषाम् इदं वचनमब्रवीत्

मग भगवंत महेश्वर त्यांच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन, कृपा दाखवून, त्यांचे स्तवन ऐकून, त्यांना असे म्हणाले.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि युष्माभिः कीर्तितं स्तवम् श्रावयेद्वा द्विजान्विप्रो गाणपत्यमवाप्नुयात्

जो कोणी तुमच्याद्वारे गायलेली ही स्तुती पठण करील, ऐकेल किंवा ब्राह्मणांना ऐकवील, तो गणपतीपदाला पोहोचतो.

वक्ष्यामि वो हितं पुण्यं भक्तानां मुनिपुङ्गवाः स्त्रीलिङ्गमखिलं देवी प्रकृतिर्मम देहजा

मी भक्तांसाठी जे हितकारक आणि पुण्य आहे ते सांगतो, श्रेष्ठ ऋषींनो: संपूर्ण स्त्रीलिंग ही माझ्या देहातून उत्पन्न झालेली देवी आहे.

पुंल्लिङ्गं पुरुषो विप्रा मम देहसमुद्भवः उभाभ्यामेव वै सृष्टिर् मम विप्रा न संशयः

पुरुषलिंग हा पुरुष आहे, ब्राह्मणांनो, तोही माझ्या देहातून उत्पन्न झालेला; या दोघांतूनच माझी सृष्टी होते, हे ब्राह्मणांनो, यात शंका नाही.

न निन्देद्यतिनं तस्माद् दिग्वाससमनुत्तमम् बालोन्मत्तविचेष्टं तु मत्परं ब्रह्मवादिनम्

म्हणूनच, कोणत्याही यतीचा, दिशांना वस्त्र केलेल्या श्रेष्ठाचा, बालकाचा, वेडसराचा किंवा माझ्या भक्त ब्रह्मवेत्याचा तिरस्कार करू नये.

ये हि मां भस्मनिरता भस्मना दग्धकिल्बिषाः यथोक्तकारिणो दान्ता विप्रा ध्यानपरायणाः

जे माझ्यावर निष्ठा ठेवतात, अंगाला भस्म लावतात, ज्यांचे पाप भस्माने जळून गेले आहे, जे सांगितल्याप्रमाणे वागतात, संयमी ब्राह्मण आणि ध्यानात मग्न असतात —

महादेवपरा नित्यं चरन्तो ह्यूर्ध्वरेतसः अर्चयन्ति महादेवं वाङ्मनःकायसंयताः

जे नेहमी महादेवात तल्लीन असतात, ज्यांचे वीर्य वर ठेवलेले असते, जे वाणी, मन आणि शरीर यावर संयम ठेवून महादेवाची पूजा करतात —

रुद्रलोकमनुप्राप्य न निवर्तन्ति ते पुनः तस्मादेतद्व्रतं दिव्यम् अव्यक्तं व्यक्तलिङ्गिनः

ते रुद्रलोकात पोहोचल्यावर पुन्हा परत येत नाहीत; म्हणून हे व्रत दिव्य, गूढ आणि प्रकट लिंगधारींसाठी आहे.

भस्मव्रताश् च मुण्डाश् च व्रतिनो विश्वरूपिणः न तान्परिवदेद्विद्वान् न चैतान्नाभिलङ्घयेत्

जे लोक भस्म लावण्याचा व्रत पाळतात, जे मुंडण करून घेतात, किंवा वेगवेगळ्या रूपांनी व्रत धरतात, अशा सर्वांचा विद्वान माणसाने कधीही तिरस्कार करू नये, आणि त्यांच्या अन्नाचा अपमान करू नये.

न हसेन्नाप्रियं ब्रूयाद् अमुत्रेह हितार्थवान् यस्तान्निन्दति मूढात्मा महादेवं स निन्दति

त्यांच्यावर हसू नये, किंवा कुठेही त्यांना दुखावणारे बोलू नये. जो कोणी त्यांची निंदा करतो, तो अज्ञानी स्वतः महादेवाचीच निंदा करतो.

यस् त्वेतान् पूजयेन् नित्यं स पूजयति शङ्करम् एवमेष महादेवो लोकानां हितकाम्यया

जो कोणी या लोकांची नेहमी पूजा करतो, तो प्रत्यक्ष शंकराचीच पूजा करतो. हा महादेव सर्व लोकांच्या कल्याणासाठीच असे करतो.

युगे युगे महायोगी क्रीडते भस्मगुण्ठितः एवं चरत भद्रं वस् ततः सिद्धिमवाप्स्यथ

प्रत्येक युगात, भस्माने माखलेला तो महान योगी असेच विहार करतो. तुम्हीही असेच आचरण करा, मग तुम्हाला सिद्धी मिळेल.

अतुलमिह महाभयप्रणाशहेतुं शिवकथितं परमं पदं विदित्वा व्यपगतभवलोभमोहचित्ताः प्रणिपतिताः सहसा शिरोभिर् उग्रम्

शिवाने सांगितलेले हे अतुल्य, मोठ्या भीतीचा नाश करणारे, सर्वोच्च स्थान जाणून, ज्यांच्या मनातून संसाराची आसक्ती, लोभ आणि मोह नाहीसा झाला आहे, असे लोक त्वरित उग्र रुप असलेल्या त्याला डोके टेकवतात.

ततः प्रमुदिता विप्राः श्रुत्वैवं कथितं तदा गन्धोदकैः सुशुद्धैश् च कुशपुष्पविमिश्रितैः

तेव्हा हे ऐकून ब्राह्मण आनंदित झाले आणि शुद्ध चंदनपाणी, कुशा आणि फुलांनी मिसळून—

स्नापयन्ति महाकुम्भैर् अद्भिर् एव महेश्वरम् गायन्ति विविधैर्गुह्यैर् हुंकारैश्चापि सुस्वरैः

मोठ्या कलशातून पाणी घेऊन, ते महेश्वराचे अभिषेक करतात आणि गुप्त स्तोत्रे व सुंदर 'हुं' असा गूढ नाद गातात.

नमो देवाधिदेवाय महादेवाय वै नमः अर्धनारीशरीराय सांख्ययोगप्रवर्तिने

देवतांचा देव, महादेव, अर्धनारी शरीर असलेला, सांख्य आणि योगाचा प्रवर्तक—त्याला नमस्कार.

मेघवाहनकृष्णाय गजचर्मनिवासिने कृष्णाजिनोत्तरीयाय व्यालयज्ञोपवीतिने

मेघावर स्वार असलेला काळा, हत्तीच्या कातडीचे वस्त्र घालणारा, काळ्या कृष्णमृगाची चामडी अंगावर घेणारा, आणि सर्पाचा यज्ञोपवीत घालणारा—

सुरचितसुविचित्रकुण्डलाय सुरचितमाल्यविभूषणाय तुभ्यम् मृगपतिवरचर्मवाससे च प्रथितयशसे नमो ऽस्तु शङ्कराय

देवतांनी घडवलेल्या सुंदर कुंडलांनी आणि हारांनी सजलेला, मृगांच्या राजाची कातडी परिधान केलेला, सर्वत्र प्रसिद्ध असलेल्या शंकराला नमस्कार.

ततस् तान् स मुनीन् प्रीतः प्रत्युवाच महेश्वरः प्रीतो ऽस्मि तपसा युष्मान् वरं वृणुत सुव्रताः

मग महेश्वर त्या ऋषींना प्रसन्न होऊन म्हणाला, 'माझ्या तपामुळे मी आनंदी आहे. हे शुभव्रती, तुम्ही वर मागा.'

ततस्ते मुनयः सर्वे प्रणिपत्य महेश्वरम् भृग्वङ्गिरा वसिष्ठश् च विश्वामित्रस्तथैव च

तेव्हा भृगु, अंगिरस, वसिष्ठ, आणि विश्वामित्र—हे सर्व ऋषी महेश्वराला वंदन करू लागले.

गौतमो ऽत्रिः सुकेशश् च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः मरीचिः कश्यपः कण्वः संवर्तश् च महातपाः

गौतम, अत्री, सुकेश, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, मरीचि, कश्यप, कण्व आणि महान तपस्वी संवर्त—

ते प्रणम्य महादेवम् इदं वचनमब्रुवन् भस्मस्नानं च नग्नत्वं वामत्वं प्रतिलोमता

त्यांनी महादेवाला वंदन करून विचारले, 'भस्मस्नान, नग्नता, वाममार्ग, आणि उलट वागणूक—याबद्दल आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे.'

सेव्यासेव्यत्वमेवं च ह्य् एतदिच्छाम वेदितुम् ततस्तेषां वचः श्रुत्वा भगवान्परमेश्वरः

त्यांचे बोल ऐकून, भगवंत परमेश्वर—

सस्मितं प्राह सम्प्रेक्ष्य सर्वान्मुनिवरांस्तदा

हसत हसत, सर्व श्रेष्ठ ऋषींकडे पाहून, मग तो बोलू लागला.

एतद्वः सम्प्रवक्ष्यामि कथा सर्वस्वमद्य वै अग्निर्ह्यहं सोमकर्ता सोमश्चाग्निमुपाश्रितः

हे माझे सर्वस्व, आज मी तुम्हाला ही कथा सांगतो. मी अग्नी आहे, सोमाचा कर्ता आहे, आणि सोम अग्नीवर अवलंबून आहे.

कृतमेतद्वहत्यग्निर् भूयो लोकसमाश्रयात् असकृत्त्वग्निना दग्धं जगत् स्थावरजङ्गमम्

ही सृष्टी अग्नीने धारण केली आहे, आणि पुन्हा पुन्हा लोकांच्या हितासाठी, स्थावर आणि जंगम जग अग्नीने अनेक वेळा भस्म केले आहे.