लिङ्गपुराणम्

शङ्कराय वृषाङ्काय गणानां पतये नमः दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय वै नमः

शंकर, वृषध्वज, गणांचा स्वामी—तुला नमस्कार; दंड धारण करणारा, काळ, आणि पाश धारण करणारा—तुला नमस्कार.

वेदमन्त्रप्रधानाय शतजिह्वाय वै नमः भूतं भव्यं भविष्यं च स्थावरं जङ्गमं च यत्

वेदमंत्रांचा प्रधान, शंभर जिभांचा—तुला नमस्कार; जे काही भूतकाळ, वर्तमान, भविष्य, स्थावर आणि जंगम आहे त्याला नमस्कार.

तव देहात्समुत्पन्नं देव सर्वमिदं जगत् पासि हंसि च भद्रं ते प्रसीद भगवंस्ततः

देवा, तुझ्या देहातून हे सगळं जग निर्माण झालं; तू त्याचं रक्षण करतोस आणि नाशही करतोस—तुझ्यावर सर्व मंगल होवो, भगवंता, कृपा कर.

अज्ञानाद्यदि विज्ञानाद् यत् किंचित् कुरुते नरः तत्सर्वं भगवानेव कुरुते योगमायया

माणूस अज्ञानाने किंवा ज्ञानाने जे काही करतो, ते सर्व भगवंता, तुझ्याच योगमायेने घडतं.

एवं स्तुत्वा तु मुनयः प्रहृष्टैरन्तरात्मभिः याचन्त तपसा युक्ताः पश्यामस्त्वां यथापुरा

अशा प्रकारे तुझं स्तवन करून, अंतःकरणाने आनंदी झालेले ऋषी तप करून म्हणाले, 'आम्हाला पूर्वीसारखं तुझं दर्शन होऊ दे.'

ततो देवः प्रसन्नात्मा स्वमेवास्थाय शङ्करः रूपं त्र्यक्षं च संद्रष्टुं दिव्यं चक्षुरदात्प्रभुः

मग प्रसन्न मनाने शंकराने स्वतःचं रूप धारण केलं आणि त्यांना आपलं त्रिनेत्री दिव्य रूप पाहण्यासाठी दिव्यदृष्टी दिली.

लब्धदृष्ट्या तया दृष्ट्वा देवदेवं त्रियंबकम् पुनस्तुष्टुवुरीशानं देवदारुवनौकसः

ती दिव्यदृष्टी मिळाल्यावर, त्यांनी देवांचा देव त्र्यंबक पाहिला आणि पुन्हा त्या दारूवनातील ऋषींनी ईशानाचं स्तवन केलं.

नमो दिग्वाससे नित्यं कृतान्ताय त्रिशूलिने विकटाय करालाय करालवदनाय च

नेहमी दिशांना वस्त्र मानणारा, मृत्यू, त्रिशूलधारी, भयंकर आणि उग्र, भयंकर मुख असणारा—तुला नेहमी नमस्कार.

अरूपाय सुरूपाय विश्वरूपाय ते नमः कटङ्कटाय रुद्राय स्वाहाकाराय वै नमः

अरूप, सुंदर रूप, विश्वरूप—तुला नमस्कार; किणकिण वाजणारे दागिने घालणारा, रुद्र, आणि स्वाहा मंत्राचा मूर्तिमंत—तुला नमस्कार.

सर्वप्रणतदेहाय स्वयं च प्रणतात्मने नित्यं नीलशिखण्डाय श्रीकण्ठाय नमोनमः

सर्वांनी वंदन केलेला, स्वतःही अंतःकरणाने वाकणारा, नित्य निळ्या केसांचा, श्रीकंठ—तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नीलकण्ठाय देवाय चिताभस्माङ्गधारिणे त्वं ब्रह्मा सर्वदेवानां रुद्राणां नीललोहितः

निळकंठ देव, स्मशानभस्म अंगाला लावणारा; सर्व देवांमध्ये ब्रह्मा, आणि सर्व रुद्रांमध्ये निळा-तांबडा रंग असणारा तूच आहेस.

आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यते पर्वतानां महामेरुर् नक्षत्राणां च चन्द्रमाः

सर्व जीवांचा आत्मा, सांख्यांनी पुरुष असं म्हणलेला, पर्वतांमध्ये महा मेरू, आणि तारकांमध्ये चंद्र—तूच आहेस.

ऋषीणां च वसिष्ठस् त्वं देवानां वासवस् तथा ओङ्कारः सर्ववेदानां श्रेष्ठं साम च सामसु

ऋषींमध्ये वसिष्ठ, देवांमध्ये वासव, सर्व वेदांमध्ये ओंकार, आणि सामगीतांमध्ये श्रेष्ठ साम—तूच आहेस.

आरण्यानां पशूनां च सिंहस्त्वं परमेश्वरः ग्राम्याणामृषभश्चासि भगवांल्लोकपूजितः

वनातील सर्व जनावरांमध्ये तू सिंह आहेस, परमेश्वरा; आणि घरगुती जनावरांमध्ये तू वृषभ आहेस, भगवंत, सर्व लोकांनी पूजिला गेलेला.

सर्वथा वर्तमानो ऽपि यो यो भावो भविष्यति त्वामेव तत्र पश्यामो ब्रह्मणा कथितं तथा

कुठलाही भाव असो, तो जसा आहे किंवा पुढे जसा होईल, आम्ही त्यात फक्त तुलाच पाहतो, जसे ब्रह्मदेवाने सांगितले आहे.

कामः क्रोधश् च लोभश् च विषादो मद एव च एतद् इच्छामहे बोद्धुं प्रसीद परमेश्वर

इच्छा, राग, लोभ, निराशा आणि गर्व — हे सर्व समजून घ्यायचे आहे, कृपा कर, परमेश्वरा.

महासंहरणे प्राप्ते त्वया देव कृतात्मना करं ललाटे संविध्य वह्निरुत्पादितस्त्वया

महासंहाराच्या वेळी, देवा, तू स्वतःला एकाग्र करून कपाळावर हात ठेवला, आणि तुझ्यातून अग्नी उत्पन्न झाला.

तेनाग्निना तदा लोका अर्चिर्भिः सर्वतो वृताः तस्मादग्निसमा ह्येते बहवो विकृताग्नयः

त्या अग्नीने सर्व लोक चारही बाजूंनी ज्वाळांनी वेढले गेले; म्हणूनच त्या अग्नीसारखे अनेक विकृत अग्नी निर्माण झाले.

कामः क्रोधश् च लोभश् च मोहो दम्भ उपद्रवः यानि चान्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च

इच्छा, राग, लोभ, मोह, दंभ, संकट आणि इतर सर्व स्थावर-जंगम जीव —

दह्यन्ते प्राणिनस्ते तु त्वत्समुत्थेन वह्निना अस्माकं दह्यमानानां त्राता भव सुरेश्वर

हे सर्व प्राणी तुझ्यातून उत्पन्न झालेल्या अग्नीने जळत आहेत; आम्ही जळत असताना, आमचे रक्षण कर, देवाधिदेवा.

त्वं च लोकहितार्थाय भूतानि परिषिञ्चसि महेश्वर महाभाग प्रभो शुभनिरीक्षक

लोकांच्या कल्याणासाठी, महेश्वरा, तू आपल्या शुभदृष्टीने सर्व जीवांवर कृपा करतोस, महाभाग प्रभो.

आज्ञापय वयं नाथ कर्तारो वचनं तव भूतकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु च

आम्हाला आज्ञा दे, नाथा; तुझे वचन पाळायला आम्ही तयार आहोत. असंख्य जीवांच्या कोटींमध्ये आणि असंख्य रूपांमध्ये —

अन्तं गन्तुं न शक्ताः स्म देवदेव नमो ऽस्तु ते

आम्हाला तुझ्या अंतिम स्वरूपापर्यंत पोहोचता येत नाही, देवाधिदेवा; तुला आमचा नमस्कार असो.

ततस्तुतोष भगवान् अनुगृह्य महेश्वरः स्तुतिं श्रुत्वा स्तुतस्तेषाम् इदं वचनमब्रवीत्

मग भगवंत महेश्वर त्यांच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन, कृपा दाखवून, त्यांचे स्तवन ऐकून, त्यांना असे म्हणाले.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि युष्माभिः कीर्तितं स्तवम् श्रावयेद्वा द्विजान्विप्रो गाणपत्यमवाप्नुयात्

जो कोणी तुमच्याद्वारे गायलेली ही स्तुती पठण करील, ऐकेल किंवा ब्राह्मणांना ऐकवील, तो गणपतीपदाला पोहोचतो.

वक्ष्यामि वो हितं पुण्यं भक्तानां मुनिपुङ्गवाः स्त्रीलिङ्गमखिलं देवी प्रकृतिर्मम देहजा

मी भक्तांसाठी जे हितकारक आणि पुण्य आहे ते सांगतो, श्रेष्ठ ऋषींनो: संपूर्ण स्त्रीलिंग ही माझ्या देहातून उत्पन्न झालेली देवी आहे.

पुंल्लिङ्गं पुरुषो विप्रा मम देहसमुद्भवः उभाभ्यामेव वै सृष्टिर् मम विप्रा न संशयः

पुरुषलिंग हा पुरुष आहे, ब्राह्मणांनो, तोही माझ्या देहातून उत्पन्न झालेला; या दोघांतूनच माझी सृष्टी होते, हे ब्राह्मणांनो, यात शंका नाही.

न निन्देद्यतिनं तस्माद् दिग्वाससमनुत्तमम् बालोन्मत्तविचेष्टं तु मत्परं ब्रह्मवादिनम्

म्हणूनच, कोणत्याही यतीचा, दिशांना वस्त्र केलेल्या श्रेष्ठाचा, बालकाचा, वेडसराचा किंवा माझ्या भक्त ब्रह्मवेत्याचा तिरस्कार करू नये.

ये हि मां भस्मनिरता भस्मना दग्धकिल्बिषाः यथोक्तकारिणो दान्ता विप्रा ध्यानपरायणाः

जे माझ्यावर निष्ठा ठेवतात, अंगाला भस्म लावतात, ज्यांचे पाप भस्माने जळून गेले आहे, जे सांगितल्याप्रमाणे वागतात, संयमी ब्राह्मण आणि ध्यानात मग्न असतात —