लिङ्गपुराणम्

क्वचिन्नृत्यति शृङ्गारं क्वचिद्रौति मुहुर्मुहुः आश्रमे ह्यटते भैक्ष्यं याचते च पुनः पुनः

कधी तो प्रेमाने नाचत असे, कधी पुन्हा पुन्हा गर्जना करत असे; आश्रमात तो भिक्षा मागत हिंडत असे.

मायां कृत्वा तथारूपां देवस्तद्वनम् आगतः ततस्ते मुनयः सर्वे तुष्टुवुश् च समाहिताः

अशी मायावी रूप धारण करून देव त्या वनात आला; मग सर्व ऋषी एकाग्र मनाने त्याची स्तुती करू लागले.

अद्भिर् विविधमाल्यैश् च धूपैर्गन्धैस्तथैव च सपत्नीका महाभागाः सपुत्राः सपरिच्छदाः

पाणी, विविध फुले, धूप, सुगंधी द्रव्ये घेऊन, आपल्या पत्नी, मुले आणि सेवकांसह त्या पुण्यवानांनी पूजा केली.

मुनयस्ते तथा वाग्भिर् ईश्वरं चेदम् अब्रुवन् अज्ञानाद्देवदेवेश यदस्माभिर् अनुष्ठितम्

त्या ऋषींनी अशा शब्दांनी ईश्वराला संबोधले: 'हे देवाधिदेव, आम्ही अज्ञानाने जे काही केले—'

कर्मणा मनसा वाचा तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि चरितानि विचित्राणि गुह्यानि गहनानि च

'कर्माने, मनाने किंवा वाणीने, ते सर्व तू क्षमा करावे; आमची कृत्ये विविध, गुप्त आणि गहन आहेत.'

ब्रह्मादीनां च देवानां दुर्विज्ञेयानि ते हर अगतिं ते न जानीमो गतिं नैव च नैव च

हे हर, ब्रह्मा आणि इतर देवतांनाही तुझ्या मार्गांचा अर्थ समजणे कठीण आहे; आम्हाला तुझं येणं किंवा जाणं काहीच माहीत नाही.

विश्वेश्वर महादेव यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते स्तुवन्ति त्वां महात्मानो देवदेवं महेश्वरम्

सर्वांच्या प्रभू, महादेव, तू जसा आहेस तसाच आहेस—तुला नमस्कार! महान आत्म्यांनी, देवांचा देव, महेश्वर, तुझं गुणगान केलं आहे.

नमो भवाय भव्याय भावनायोद्भवाय च अनन्तबलवीर्याय भूतानां पतये नमः

भव, शुभ, सर्व जगाचा कारण आणि मूळ, अनंत शक्ती आणि सामर्थ्य असणारा, सर्व भूतांचा स्वामी—तुला नमस्कार.

संहर्त्रे च पिशङ्गाय अव्ययाय व्ययाय च गङ्गासलिलधाराय आधाराय गुणात्मने

संहार करणारा, पिंगट वर्णाचा, नाश न होणारा आणि नाश पावणारा, गंगेचं पाणी धारण करणारा, आधार आणि गुणांचा मूळ—तुला नमस्कार.

त्र्यंबकाय त्रिनेत्राय त्रिशूलवरधारिणे कन्दर्पाय हुताशाय नमो ऽस्तु परमात्मने

त्र्यंबक, तीन डोळ्यांचा, त्रिशूल धारण करणारा, मदन, अग्निदेव, आणि परमात्मा—तुला नमस्कार.

शङ्कराय वृषाङ्काय गणानां पतये नमः दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय वै नमः

शंकर, वृषध्वज, गणांचा स्वामी—तुला नमस्कार; दंड धारण करणारा, काळ, आणि पाश धारण करणारा—तुला नमस्कार.

वेदमन्त्रप्रधानाय शतजिह्वाय वै नमः भूतं भव्यं भविष्यं च स्थावरं जङ्गमं च यत्

वेदमंत्रांचा प्रधान, शंभर जिभांचा—तुला नमस्कार; जे काही भूतकाळ, वर्तमान, भविष्य, स्थावर आणि जंगम आहे त्याला नमस्कार.

तव देहात्समुत्पन्नं देव सर्वमिदं जगत् पासि हंसि च भद्रं ते प्रसीद भगवंस्ततः

देवा, तुझ्या देहातून हे सगळं जग निर्माण झालं; तू त्याचं रक्षण करतोस आणि नाशही करतोस—तुझ्यावर सर्व मंगल होवो, भगवंता, कृपा कर.

अज्ञानाद्यदि विज्ञानाद् यत् किंचित् कुरुते नरः तत्सर्वं भगवानेव कुरुते योगमायया

माणूस अज्ञानाने किंवा ज्ञानाने जे काही करतो, ते सर्व भगवंता, तुझ्याच योगमायेने घडतं.

एवं स्तुत्वा तु मुनयः प्रहृष्टैरन्तरात्मभिः याचन्त तपसा युक्ताः पश्यामस्त्वां यथापुरा

अशा प्रकारे तुझं स्तवन करून, अंतःकरणाने आनंदी झालेले ऋषी तप करून म्हणाले, 'आम्हाला पूर्वीसारखं तुझं दर्शन होऊ दे.'

ततो देवः प्रसन्नात्मा स्वमेवास्थाय शङ्करः रूपं त्र्यक्षं च संद्रष्टुं दिव्यं चक्षुरदात्प्रभुः

मग प्रसन्न मनाने शंकराने स्वतःचं रूप धारण केलं आणि त्यांना आपलं त्रिनेत्री दिव्य रूप पाहण्यासाठी दिव्यदृष्टी दिली.

लब्धदृष्ट्या तया दृष्ट्वा देवदेवं त्रियंबकम् पुनस्तुष्टुवुरीशानं देवदारुवनौकसः

ती दिव्यदृष्टी मिळाल्यावर, त्यांनी देवांचा देव त्र्यंबक पाहिला आणि पुन्हा त्या दारूवनातील ऋषींनी ईशानाचं स्तवन केलं.

नमो दिग्वाससे नित्यं कृतान्ताय त्रिशूलिने विकटाय करालाय करालवदनाय च

नेहमी दिशांना वस्त्र मानणारा, मृत्यू, त्रिशूलधारी, भयंकर आणि उग्र, भयंकर मुख असणारा—तुला नेहमी नमस्कार.

अरूपाय सुरूपाय विश्वरूपाय ते नमः कटङ्कटाय रुद्राय स्वाहाकाराय वै नमः

अरूप, सुंदर रूप, विश्वरूप—तुला नमस्कार; किणकिण वाजणारे दागिने घालणारा, रुद्र, आणि स्वाहा मंत्राचा मूर्तिमंत—तुला नमस्कार.

सर्वप्रणतदेहाय स्वयं च प्रणतात्मने नित्यं नीलशिखण्डाय श्रीकण्ठाय नमोनमः

सर्वांनी वंदन केलेला, स्वतःही अंतःकरणाने वाकणारा, नित्य निळ्या केसांचा, श्रीकंठ—तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नीलकण्ठाय देवाय चिताभस्माङ्गधारिणे त्वं ब्रह्मा सर्वदेवानां रुद्राणां नीललोहितः

निळकंठ देव, स्मशानभस्म अंगाला लावणारा; सर्व देवांमध्ये ब्रह्मा, आणि सर्व रुद्रांमध्ये निळा-तांबडा रंग असणारा तूच आहेस.

आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यते पर्वतानां महामेरुर् नक्षत्राणां च चन्द्रमाः

सर्व जीवांचा आत्मा, सांख्यांनी पुरुष असं म्हणलेला, पर्वतांमध्ये महा मेरू, आणि तारकांमध्ये चंद्र—तूच आहेस.

ऋषीणां च वसिष्ठस् त्वं देवानां वासवस् तथा ओङ्कारः सर्ववेदानां श्रेष्ठं साम च सामसु

ऋषींमध्ये वसिष्ठ, देवांमध्ये वासव, सर्व वेदांमध्ये ओंकार, आणि सामगीतांमध्ये श्रेष्ठ साम—तूच आहेस.

आरण्यानां पशूनां च सिंहस्त्वं परमेश्वरः ग्राम्याणामृषभश्चासि भगवांल्लोकपूजितः

वनातील सर्व जनावरांमध्ये तू सिंह आहेस, परमेश्वरा; आणि घरगुती जनावरांमध्ये तू वृषभ आहेस, भगवंत, सर्व लोकांनी पूजिला गेलेला.

सर्वथा वर्तमानो ऽपि यो यो भावो भविष्यति त्वामेव तत्र पश्यामो ब्रह्मणा कथितं तथा

कुठलाही भाव असो, तो जसा आहे किंवा पुढे जसा होईल, आम्ही त्यात फक्त तुलाच पाहतो, जसे ब्रह्मदेवाने सांगितले आहे.

कामः क्रोधश् च लोभश् च विषादो मद एव च एतद् इच्छामहे बोद्धुं प्रसीद परमेश्वर

इच्छा, राग, लोभ, निराशा आणि गर्व — हे सर्व समजून घ्यायचे आहे, कृपा कर, परमेश्वरा.

महासंहरणे प्राप्ते त्वया देव कृतात्मना करं ललाटे संविध्य वह्निरुत्पादितस्त्वया

महासंहाराच्या वेळी, देवा, तू स्वतःला एकाग्र करून कपाळावर हात ठेवला, आणि तुझ्यातून अग्नी उत्पन्न झाला.

तेनाग्निना तदा लोका अर्चिर्भिः सर्वतो वृताः तस्मादग्निसमा ह्येते बहवो विकृताग्नयः

त्या अग्नीने सर्व लोक चारही बाजूंनी ज्वाळांनी वेढले गेले; म्हणूनच त्या अग्नीसारखे अनेक विकृत अग्नी निर्माण झाले.

कामः क्रोधश् च लोभश् च मोहो दम्भ उपद्रवः यानि चान्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च

इच्छा, राग, लोभ, मोह, दंभ, संकट आणि इतर सर्व स्थावर-जंगम जीव —