लिङ्गपुराणम्

सर्वे प्राञ्जलयो भूत्वा शूलपाणिं प्रपद्यत ततो द्रक्ष्यथ देवेशं दुर्दर्शमकृतात्मभिः

सर्वांनी हात जोडून त्रिशूळधारी परमेश्वराकडे जा; मग तुम्ही त्या देवाधिदेवाचे दर्शन घ्याल, जो अशुद्ध मनाच्या लोकांना सहज दिसत नाही.

यं दृष्ट्वा सर्वमज्ञानम् अधर्मश् च प्रणश्यति ततः प्रदक्षिणं कृत्वा ब्रह्माणममितौजसम्

ज्याचे दर्शन घेतल्यावर सर्व अज्ञान व अधर्म नाहीसे होतात, त्यानंतर त्या अमाप तेज असलेल्या ब्रह्माची प्रदक्षिणा करा.

सम्प्रस्थिता वनौकास्ते देवदारुवनं ततः आराधयितुमारब्धा ब्रह्मणा कथितं यथा

ते वनवासी मग देवदारूच्या वनात गेले आणि ब्रह्मदेवाने सांगितल्याप्रमाणे पूजा सुरू केली.

स्थण्डिलेषु विचित्रेषु पर्वतानां गुहासु च नदीनां च विविक्तेषु पुलिनेषु शुभेषु च

विविध वेदिकांवर, पर्वतांच्या गुंफांमध्ये, तसेच नद्यांच्या एकांत व पवित्र काठांवर आणि वाळवंटात—

शैवालशोभनाः केचित् केचिदन्तर्जलेशयाः केचिद्दर्भावकाशास्तु पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठिताः

काही वेदिका सुंदर शैवालांनी सुशोभित होत्या, काहींमध्ये थोडेसेच पाणी होते, काहींवर कुशाच्या आसनांवर बसले होते, तर काही फक्त पायाच्या अंगठ्यांवर उभे होते.

दन्तोलूखलिनस्त्वन्ये अश्मकुट्टास् तथा परे स्थानवीरासनास्त्वन्ये मृगचर्यारताः परे

काहींनी लाकडी उखळावर आसन केले, काहींनी दगडावर बसले; काही वीरासनात उभे राहिले, तर काही हरिणासारखे भटकण्यात रमले.

कालं नयन्ति तपसा पूजया च महाधियः एवं संवत्सरे पूर्णे वसन्ते समुपस्थिते

त्या महात्म्यांनी तप आणि पूजा करत काळ घालवला; असे करत एक वर्ष पूर्ण झाले आणि वसंत ऋतू आला.

ततस्तेषां प्रसादार्थं भक्तानाम् अनुकम्पया देवः कृतयुगे तस्मिन् गिरौ हिमवतः शुभे

मग त्या भक्तांवर कृपा करण्यासाठी आणि त्यांना प्रसाद देण्यासाठी, त्या शुभ हिमालय पर्वतात कृतयुगात देव प्रकट झाला.

देवदारुवनं प्राप्तः प्रसन्नः परमेश्वरः भस्मपांसूपदिग्धाङ्गो नग्नो विकृतलक्षणः

प्रसन्न झालेला परमेश्वर देवदारूच्या वनात आला, त्याचे अंग भस्म व मातीने माखलेले, नग्न आणि वेगळ्या चिन्हांनी युक्त होते.

उल्मुकव्यग्रहस्तश् च रक्तपिङ्गललोचनः क्वचिच्च हसते रौद्रं क्वचिद्गायति विस्मितः

हातात जळता काडी घेऊन, त्याचे डोळे लाल व पिंगट, कधी तो रौद्रपणे हसत असे, कधी आश्चर्याने गात असे.

क्वचिन्नृत्यति शृङ्गारं क्वचिद्रौति मुहुर्मुहुः आश्रमे ह्यटते भैक्ष्यं याचते च पुनः पुनः

कधी तो प्रेमाने नाचत असे, कधी पुन्हा पुन्हा गर्जना करत असे; आश्रमात तो भिक्षा मागत हिंडत असे.

मायां कृत्वा तथारूपां देवस्तद्वनम् आगतः ततस्ते मुनयः सर्वे तुष्टुवुश् च समाहिताः

अशी मायावी रूप धारण करून देव त्या वनात आला; मग सर्व ऋषी एकाग्र मनाने त्याची स्तुती करू लागले.

अद्भिर् विविधमाल्यैश् च धूपैर्गन्धैस्तथैव च सपत्नीका महाभागाः सपुत्राः सपरिच्छदाः

पाणी, विविध फुले, धूप, सुगंधी द्रव्ये घेऊन, आपल्या पत्नी, मुले आणि सेवकांसह त्या पुण्यवानांनी पूजा केली.

मुनयस्ते तथा वाग्भिर् ईश्वरं चेदम् अब्रुवन् अज्ञानाद्देवदेवेश यदस्माभिर् अनुष्ठितम्

त्या ऋषींनी अशा शब्दांनी ईश्वराला संबोधले: 'हे देवाधिदेव, आम्ही अज्ञानाने जे काही केले—'

कर्मणा मनसा वाचा तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि चरितानि विचित्राणि गुह्यानि गहनानि च

'कर्माने, मनाने किंवा वाणीने, ते सर्व तू क्षमा करावे; आमची कृत्ये विविध, गुप्त आणि गहन आहेत.'

ब्रह्मादीनां च देवानां दुर्विज्ञेयानि ते हर अगतिं ते न जानीमो गतिं नैव च नैव च

हे हर, ब्रह्मा आणि इतर देवतांनाही तुझ्या मार्गांचा अर्थ समजणे कठीण आहे; आम्हाला तुझं येणं किंवा जाणं काहीच माहीत नाही.

विश्वेश्वर महादेव यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते स्तुवन्ति त्वां महात्मानो देवदेवं महेश्वरम्

सर्वांच्या प्रभू, महादेव, तू जसा आहेस तसाच आहेस—तुला नमस्कार! महान आत्म्यांनी, देवांचा देव, महेश्वर, तुझं गुणगान केलं आहे.

नमो भवाय भव्याय भावनायोद्भवाय च अनन्तबलवीर्याय भूतानां पतये नमः

भव, शुभ, सर्व जगाचा कारण आणि मूळ, अनंत शक्ती आणि सामर्थ्य असणारा, सर्व भूतांचा स्वामी—तुला नमस्कार.

संहर्त्रे च पिशङ्गाय अव्ययाय व्ययाय च गङ्गासलिलधाराय आधाराय गुणात्मने

संहार करणारा, पिंगट वर्णाचा, नाश न होणारा आणि नाश पावणारा, गंगेचं पाणी धारण करणारा, आधार आणि गुणांचा मूळ—तुला नमस्कार.

त्र्यंबकाय त्रिनेत्राय त्रिशूलवरधारिणे कन्दर्पाय हुताशाय नमो ऽस्तु परमात्मने

त्र्यंबक, तीन डोळ्यांचा, त्रिशूल धारण करणारा, मदन, अग्निदेव, आणि परमात्मा—तुला नमस्कार.

शङ्कराय वृषाङ्काय गणानां पतये नमः दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय वै नमः

शंकर, वृषध्वज, गणांचा स्वामी—तुला नमस्कार; दंड धारण करणारा, काळ, आणि पाश धारण करणारा—तुला नमस्कार.

वेदमन्त्रप्रधानाय शतजिह्वाय वै नमः भूतं भव्यं भविष्यं च स्थावरं जङ्गमं च यत्

वेदमंत्रांचा प्रधान, शंभर जिभांचा—तुला नमस्कार; जे काही भूतकाळ, वर्तमान, भविष्य, स्थावर आणि जंगम आहे त्याला नमस्कार.

तव देहात्समुत्पन्नं देव सर्वमिदं जगत् पासि हंसि च भद्रं ते प्रसीद भगवंस्ततः

देवा, तुझ्या देहातून हे सगळं जग निर्माण झालं; तू त्याचं रक्षण करतोस आणि नाशही करतोस—तुझ्यावर सर्व मंगल होवो, भगवंता, कृपा कर.

अज्ञानाद्यदि विज्ञानाद् यत् किंचित् कुरुते नरः तत्सर्वं भगवानेव कुरुते योगमायया

माणूस अज्ञानाने किंवा ज्ञानाने जे काही करतो, ते सर्व भगवंता, तुझ्याच योगमायेने घडतं.

एवं स्तुत्वा तु मुनयः प्रहृष्टैरन्तरात्मभिः याचन्त तपसा युक्ताः पश्यामस्त्वां यथापुरा

अशा प्रकारे तुझं स्तवन करून, अंतःकरणाने आनंदी झालेले ऋषी तप करून म्हणाले, 'आम्हाला पूर्वीसारखं तुझं दर्शन होऊ दे.'

ततो देवः प्रसन्नात्मा स्वमेवास्थाय शङ्करः रूपं त्र्यक्षं च संद्रष्टुं दिव्यं चक्षुरदात्प्रभुः

मग प्रसन्न मनाने शंकराने स्वतःचं रूप धारण केलं आणि त्यांना आपलं त्रिनेत्री दिव्य रूप पाहण्यासाठी दिव्यदृष्टी दिली.

लब्धदृष्ट्या तया दृष्ट्वा देवदेवं त्रियंबकम् पुनस्तुष्टुवुरीशानं देवदारुवनौकसः

ती दिव्यदृष्टी मिळाल्यावर, त्यांनी देवांचा देव त्र्यंबक पाहिला आणि पुन्हा त्या दारूवनातील ऋषींनी ईशानाचं स्तवन केलं.

नमो दिग्वाससे नित्यं कृतान्ताय त्रिशूलिने विकटाय करालाय करालवदनाय च

नेहमी दिशांना वस्त्र मानणारा, मृत्यू, त्रिशूलधारी, भयंकर आणि उग्र, भयंकर मुख असणारा—तुला नेहमी नमस्कार.

अरूपाय सुरूपाय विश्वरूपाय ते नमः कटङ्कटाय रुद्राय स्वाहाकाराय वै नमः

अरूप, सुंदर रूप, विश्वरूप—तुला नमस्कार; किणकिण वाजणारे दागिने घालणारा, रुद्र, आणि स्वाहा मंत्राचा मूर्तिमंत—तुला नमस्कार.