लिङ्गपुराणम्

ततो विवेश भगवान् अनुगृह्य द्विजोत्तमम् क्षणाद्गूढशरीरं हि ध्वस्तं दृष्ट्वान्तकं क्षणात्

मग भगवंताने त्या श्रेष्ठ द्विजावर कृपा करून त्याच्यात प्रवेश केला; मृत्यूचे नष्ट झालेले, लपलेले शरीर पाहून, त्याने ते क्षणात केले.

तस्मान्मृत्युञ्जयं चैव भक्त्या सम्पूजये द्विजाः मुक्तिदं भुक्तिदं चैव सर्वेषामपि शङ्करम्

म्हणून, हे द्विजांनो, भक्तीने मृत्युञ्जयाची पूजा करा—शंकर सर्वांना मुक्ती आणि भोग देतो.

बहुना किं प्रलापेन संन्यस्याभ्यर्च्य वै भवम् भक्त्या चापरया तस्मिन् विशोका वै भविष्यथ

खूप बोलण्यात काय अर्थ आहे? सर्व सोडून भवाची पूजा करा; त्याच्यावर अनन्य भक्ती ठेवल्यास, तुम्ही दुःखमुक्त व्हाल.

एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्रह्मवादिनः प्रसीद भक्तिर्देवेशे भवेद्रुद्रे पिनाकिनि

त्यावेळी ब्रह्माने असे सांगितल्यावर, ब्रह्मवेत्यांनी म्हटले: 'देवतांचा स्वामी, रुद्र, पिनाकधारी यांच्याप्रती भक्ती निर्माण होवो.'

केन वा तपसा देव यज्ञेनाप्यथ केन वा व्रतैर्वा भगवद्भक्ता भविष्यन्ति द्विजातयः

कुठल्या तपाने, हे देव, किंवा कुठल्या यज्ञाने, किंवा कुठल्या व्रतांनी द्विज भक्त होतात भगवंताचे?

न दानेन मुनिश्रेष्ठास् तपसा च न विद्यया यज्ञैर् होमैर् व्रतैर् वेदैर् योगशास्त्रैर् निरोधनैः

दानाने, हे श्रेष्ठ ऋषी, न तपाने, न विद्येने, न यज्ञांनी, न होमांनी, न व्रतांनी, न वेदांनी, न योगशास्त्रांनी, न नियमांनी—

प्रसादे नैव सा भक्तिः शिवे परमकारणे अथ तस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते परमर्षयः

शिव या परम कारणाकडे भक्ती फक्त त्याच्या कृपेनेच मिळते. हे शब्द ऐकून सर्व श्रेष्ठ ऋषी—

सदारतनयाः श्रान्ताः प्रणेमुश् च पितामहम् तस्मात्पाशुपती भक्तिर् धर्मकामार्थसिद्धिदा

पत्नी आणि मुलांसह थकलेले, त्यांनी पितामहाला वंदन केले. म्हणून, पाशुपत भक्तीने धर्म, काम आणि अर्थ साधता येतो.

मुनेर् विजयदा चैव सर्वमृत्युजयप्रदा दधीचस्तु पुरा भक्त्या हरिं जित्वामरैर्विभुम्

ती ऋषीला विजय देते आणि सर्व मृत्यूंवर मात करण्याची शक्ती देते. पूर्वी दधीचिने भक्तीने अमरांचा स्वामी हरिलाही जिंकले.

क्षयं जघान पादेन वज्रास्थित्वं च लब्धवान् मयापि निर्जितो मृत्युर् महादेवस्य कीर्तनात्

माझ्या पायाने मी क्षयाचा नाश केला आणि वज्रासारखी दृढता मिळवली; महादेवाच्या कीर्तीमुळे मी मृत्यूलाही जिंकले.

श्वेतेनापि गतेनास्यं मृत्योर्मुनिवरेण तु महादेवप्रसादेन जितो मृत्युर्यथा मया

महादेवाच्या कृपेने मी मृत्यूवर विजय मिळवला, जसा त्या पांढऱ्या देहाच्या ऋषीनेही मृत्यूवर मात केली.

कथं भवप्रसादेन देवदारुवनौकसः प्रपन्नाः शरणं देवं वक्तुमर्हसि मे प्रभो

प्रभो, भवाच्या कृपेने देवदारू वनात राहणाऱ्यांनी देवाच्या आश्रयाला कसे गेले, हे मला सांगावे.

तानुवाच महाभागान् भगवान् आत्मभूः स्वयम् देवदारुवनस्थांस्तु तपसा पावकप्रभान्

भगवान आत्मभू स्वतः त्या महाभागांना, जे देवदारू वनात तपस्येच्या तेजाने उजळले होते, सांगू लागले.

एष देवो महादेवो विज्ञेयस्तु महेश्वरः न तस्मात्परमं किंचित् पदं समधिगम्यते

हा देव म्हणजे महादेव, ज्याला महेश्वर म्हणून ओळखावे; त्याच्यापेक्षा वरचे कोणतेही स्थान मिळत नाही.

देवानां च ऋषीनां च पितॄणां चैव स प्रभुः सहस्रयुगपर्यन्ते प्रलये सर्वदेहिनः

तो देव, ऋषी आणि पितरांचा स्वामी आहे; हजार युगांच्या शेवटी तो सर्व देहधारींचे संहार करतो.

संहरत्येष भगवान् कालो भूत्वा महेश्वरः एष चैव प्रजाः सर्वाः सृजत्येकः स्वतेजसा

महेश्वर स्वतः काळरूप धारण करून सर्वांचे संहार करतो आणि आपल्या तेजाने एकटाच सर्व सृष्टीची निर्मिती करतो.

एष चक्री च वज्री च श्रीवत्सकृतलक्षणः योगी कृतयुगे चैव त्रेतायां क्रतुर् उच्यते

तो चक्रधारी, वज्रधारी, श्रीवत्सचिन्ह असलेला आहे; कृतयुगात योगी, त्रेतायुगात यज्ञ म्हणून ओळखला जातो.

द्वापरे चैव कालाग्निर् धर्मकेतुः कलौ स्मृतः रुद्रस्य मूर्तयस्त्वेता ये ऽभिध्यायन्ति पण्डिताः

द्वापारयुगात तो काळाग्नी, कलियुगात धर्मध्वज म्हणून ओळखला जातो; या सर्व रुद्राच्या मूर्ती पंडितांनी सांगितल्या आहेत.

चतुरस्रं बहिश्चान्तर् अष्टास्रं पिण्डिकाश्रये वृत्तं सुदर्शनं योग्यम् एवं लिङ्गं प्रपूजयेत्

बाहेरून चौकोनी, पिंडीच्या आत आठ कोपऱ्यांची, वरून गोल आणि सुंदर असे लिंग पूजावे.

तमो ह्यग्नी रजो ब्रह्मा सत्त्वं विष्णुः प्रकाशकम् मूर्तिरेका स्थिता चास्य मूर्तयः परिकीर्तिताः

अंधार म्हणजे अग्नी, रज म्हणजे ब्रह्मा, आणि प्रकाश म्हणजे विष्णू; त्याची मूर्ती एकच असली तरी या रूपांत त्याचे स्वरूप सांगितले आहे.

यत्र तिष्ठति तद्ब्रह्म योगेन तु समन्वितम् तस्माद्धि देवदेवेशम् ईशानं प्रभुमव्ययम्

जिथे ते ब्रह्म योगाने एकरूप होते, तिथे देवांचा देव, ईशान, अविनाशी प्रभू याची पूजा करावी.

आराधयन्ति विप्रेन्द्रा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः लिङ्गं कृत्वा यथान्यायं सर्वलक्षणसंयुतम्

ज्यांनी क्रोध आणि इंद्रिये जिंकली आहेत, असे श्रेष्ठ ब्राह्मण योग्य रीतीने सर्व शुभचिन्हांनी युक्त लिंगाची पूजा करतात.

अङ्गुष्ठमात्रं सुशुभं सुवृत्तं सर्वसंमतम् समनाभं तथाष्टास्रं षोडशास्रम् अथापि वा

ते अंगठ्याएवढे सुंदर, गोल, सर्वांना मान्य, सम उंचीच्या पिंडीवर, आठ किंवा सोळा कोपऱ्यांच्या पिंडीसह असावे.

सुवृत्तं मण्डलं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम् वेदिका द्विगुणा तस्य समा वा सर्वसंमता

पिंडी गोल, दिव्य, सर्व इच्छांची पूर्ती करणारी असावी; तिचा पाया दुहेरी किंवा सम रुंदीचा, सर्वमान्य असावा.

गोमुखी च त्रिभागैका वेद्या लक्षणसंयुता पट्टिका च समन्ताद्वै यवमात्रा द्विजोत्तमाः

पिंडीला गायीच्या मुखासारखा एक तृतीयांश भाग, शुभचिन्हे आणि सर्व बाजूंनी जवाच्या दाण्यासारखी पट्टी असावी, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.

सौवर्णं राजतं शैलं कृत्वा ताम्रमयं तथा वेदिकायाश् च विस्तारं त्रिगुणं वै समन्ततः

ती सुवर्ण, चांदी, दगड किंवा तांब्याची बनवावी; पिंडीचा पाया सर्व बाजूंनी तिच्या आकाराच्या तीनपट रुंद असावा.

वर्तुलं चतुरस्रं वा षडस्रं वा त्रिरस्रकम् समन्तान्निर्व्रणं शुभ्रं लक्षणैस्तत् सुलक्षितम्

ती गोल, चौकोनी, सहा कोपऱ्यांची किंवा त्रिकोणी, सर्व बाजूंनी निर्दोष, शुभ्र आणि शुभचिन्हांनी युक्त असावी.

प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं पूजालक्षणसंयुतम् कलशं स्थापयेत्तस्य वेदिमध्ये तथा द्विजाः

योग्य पद्धतीने पूजा करण्याचे सर्व चिन्ह असलेला कलश वेदीच्या मध्यभागी नीट ठेवावा, हे द्विजांनो.

सहिरण्यं सबीजं च ब्रह्मभिश् चाभिमन्त्रितम् सेचयेच्च ततो लिङ्गं पवित्रैः पञ्चभिः शुभैः

त्या कलशात सोने व बी घालावे आणि ब्राह्मणांनी मंत्रांनी अभिमंत्रित करावा. त्यानंतर त्या लिंगाचे पाच शुद्ध व पवित्र द्रव्यांनी अभिषेक करावा.