लिङ्गपुराणम्

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह सुदर्शनः देयं सर्वं शिवायार्ये शिव एवातिथिः स्वयम्

तिचं बोलणं ऐकून सुदर्शन पुन्हा म्हणाला, 'सर्व काही शिवासाठी द्यावं, कारण शिवच पाहुणा आहे.'

तस्मात्सर्वे पूजनीयाः सर्वे ऽप्यतिथयः सदा एवमुक्ता तदा भर्त्रा भार्या तस्य पतिव्रता

म्हणून सर्व पाहुण्यांचा नेहमी सन्मान केला पाहिजे. पतीने असं सांगितल्यावर ती पतिव्रता पत्नी...

शेषामिवाज्ञामादाय मूर्ध्ना सा प्राचरत्तदा परीक्षितुं तथा श्रद्धां तयोः साक्षाद् द्विजोत्तमाः

पतीची आज्ञा ती प्रसादासारखी मानून तिने तशीच वागली, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, त्यांच्या श्रद्धेची परीक्षा घेण्यासाठी.

धर्मो द्विजोत्तमो भूत्वा जगामाथ मुनेर्गृहम् तं दृष्ट्वा चार्चयामास सार्घ्याद्यैरनघा द्विजम्

धर्माने श्रेष्ठ ब्राह्मणाचा रूप घेऊन त्या ऋषीच्या घरी गेला. त्याला पाहून निष्पाप पत्नीने पाय धुण्याचं पाणी वगैरे देऊन त्याचा सन्मान केला.

सम्पूजितस्तया तां तु प्राह धर्मो द्विजः स्वयम् भद्रे कुतः पतिर्धीमांस् तव भर्ता सुदर्शनः

तिने योग्यरित्या पूजा केल्यावर धर्मस्वरूप ब्राह्मण म्हणाला, 'भाग्यवती, तुझा बुद्धिमान नवरा सुदर्शन कुठे आहे?'

अन्नाद्यैरलमद्यार्ये स्वं दातुमिह चार्हसि सा च लज्जावृता नारी स्मरन्ती कथितं पुरा

अन्न-पाणी भरपूर दिलं आहे, आता स्वतःलाही द्यायला हवं, असं तो म्हणाला. पण ती स्त्री लाजेने गप्प राहिली आणि तिला आधीच सांगितलेलं आठवलं.

भर्त्रा न्यमीलयन्नेत्रे चचाल च पतिव्रता किंचेत्याह पुनस्तं वै धर्मे चक्रे च सा मतिम्

पतीने डोळे खाली घालायला सांगितल्यावर ती पतिव्रता थरथरली. मग काय करावं याचा विचार करून तिने पुन्हा त्याला विचारलं आणि मनाने धर्माकडे वळली.

निवेदितुं किलात्मानं तस्मै पत्युरिहाज्ञया एतस्मिन्नन्तरे भर्ता तस्या नार्याः सुदर्शनः

पतीच्या आज्ञेने तिने स्वतःला त्याला अर्पण करायचं ठरवलं. तेवढ्यात तिचा नवरा सुदर्शन...

गृहद्वारं गतो धीमांस् तामुवाच महामुनिः एह्येहि क्व गता भद्रे तमुवाचातिथिः स्वयम्

तो महान ऋषी सुदर्शन घराच्या दाराशी आला आणि म्हणाला, 'ये, ये, भाग्यवती, कुठे गेलीस?' तेव्हा पाहुण्याने स्वतः त्याच्याशी बोललं.

भार्यया त्वनया सार्धं मैथुनस्थो ऽहमद्य वै सुदर्शन महाभाग किं कर्तव्यमिहोच्यताम्

'सुदर्शन, आज मी तुझ्या पत्नीबरोबर संगासाठी आलो आहे. आता काय करावं ते सांग.'

सुरतान्तस्तु विप्रेन्द्र संतुष्टो ऽहं द्विजोत्तम सुदर्शनस्ततः प्राह सुप्रहृष्टो द्विजोत्तमः

'ब्राह्मणश्रेष्ठ, संग पूर्ण झाला, मी समाधानी आहे,' असं त्या ब्राह्मणाने सांगितलं. मग सुदर्शन अत्यंत आनंदाने त्या ब्राह्मणश्रेष्ठाशी बोलला.

भुङ्क्ष्व चैनां यथाकामं गमिष्ये ऽहं द्विजोत्तम हृष्टो ऽथ दर्शयामास स्वात्मानं धर्मराट् स्वयम्

'तुला हवं तसं तिचा उपभोग घे, मी निघतो,' असं सुदर्शन म्हणाला. तेव्हा धर्मराज आनंदाने आपलं खरं रूप दाखवलं.

प्रददौ चेप्सितं सर्वं तमाह च महाद्युतिः एषा न भुक्ता विप्रेन्द्र मनसापि सुशोभना

त्याने हवी ती सर्व वर दिली आणि तेजाने म्हणाला, 'ब्राह्मणश्रेष्ठ, मी तिला मनानेही स्पर्श केलेला नाही.'

मया चैषा न संदेहः श्रद्धां ज्ञातुमिहागतः जितो वै यस्त्वया मृत्युर् धर्मेणैकेन सुव्रत

'मी तिला स्पर्श केलेला नाही, यात शंका नाही. मी तुमची श्रद्धा तपासायला आलो होतो. सुर्वते, तुझ्या धर्मामुळे मृत्यूवर विजय मिळवला आहे.'

अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्युक्त्वा प्रययौ च सः तस्मात्तथा पूजनीयाः सर्वे ह्यतिथयः सदा

'वा! याच्या तपाचं सामर्थ्य!' असं म्हणून तो निघून गेला. म्हणून पाहुण्यांचा नेहमी असाच सन्मान करावा.

बहुनात्र किमुक्तेन भाग्यहीना द्विजोत्तमाः तमेव शरणं तूर्णं गन्तुमर्हथ शङ्करम्

अहो, द्विजश्रेष्ठांनो, यशाचं जास्तं काय सांगावं? ज्यांचं भाग्य नाही, त्यांनी लवकरच शंकराच्या चरणी शरण जावं.

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो ब्राह्मणर्षभाः ब्रह्माणमभिवन्द्यार्ताः प्रोचुराकुलितेक्षणाः

ब्रह्मदेवाचं हे बोलणं ऐकून, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी दुःखी मनानं आणि व्याकुळ डोळ्यांनी ब्रह्मदेवाला वंदन केलं आणि म्हणाले:

नापेक्षितं महाभाग जीवितं विकृताः स्त्रियः दृष्टो ऽस्माभिर् महादेवो निन्दितो यस्त्वनिन्दितः

महाभागा, आमचं जीवन आम्ही काहीसं नजरेआड केलं आहे, आणि आमच्या स्त्रिया फारच व्याकुळ झाल्या आहेत. आम्ही महादेवाचं दर्शन घेतलं, जो निर्दोष आहे, पण त्याच्यावर आम्ही दोष ठेवला.

शप्तश् च सर्वगः शूली पिनाकी नीललोहितः अज्ञानाच्छापजा शक्तिः कुण्ठितास्यनिरीक्षणात्

जो सर्वत्र आहे, त्रिशूळधारी, पिनाकधारी, निळ्या-तांबड्या रंगाचा, त्याला आम्ही शाप दिला. पण अज्ञानामुळे, त्याचं केवळ दर्शन घेतल्याने आमच्या शापाची शक्ती निष्प्रभ झाली.

वक्तुमर्हसि देवेश संन्यासं वै क्रमेण तु द्रष्टुं वै देवदेवेशम् उग्रं भीमं कपर्दिनम्

देवताधिपती, आम्हाला कृपया सांगावं की, कोणत्या क्रमाने संन्यास घ्यावा, ज्यामुळे आम्ही त्या देवाधिदेव, उग्र, भयंकर, जटा असलेल्या प्रभूचं दर्शन घेऊ शकू.

आदौ वेदानधीत्यैव श्रद्धया च गुरोः सदा विचार्यार्थं मुनेर्धर्मान् प्रतिज्ञाय द्विजोत्तमाः

द्विजश्रेष्ठांनो, प्रथम श्रद्धेनं गुरूकडून वेदांचं अध्ययन करावं, नेहमी अर्थाचा विचार करावा आणि ऋषींच्या धर्माचं व्रत घ्यावं.

ग्रहणान्तं हि वा विद्वान् अथ द्वादशवार्षिकम् स्नात्वाहृत्य च दारान्वै पुत्रानुत्पाद्य सुव्रतान्

किंवा वेदाध्ययनाचा काळ पूर्ण केल्यानंतर, किंवा बारा वर्षांनी, स्नान करून, पत्नी आणावी आणि उत्तम व्रतधारी पुत्र जन्माला घालावेत.

वृत्तिभिश्चानुरूपाभिस् तान् विभज्य सुतान्मुनिः अग्निष्टोमादिभिश्चेष्ट्वा यज्ञैर्यज्ञेश्वरं विभुम्

मग आपल्या मुलांना त्यांच्या योग्य उपजीविकेनुसार संपत्ती वाटावी आणि अग्निष्टोमासारख्या यज्ञांनी यज्ञेश्वराचं पूजन करावं.

पूजयेत् परमात्मानं प्राप्यारण्यं विभावसौ मुनिर्द्वादशवर्षं वा वर्षमात्रम् अथापि वा

नंतर अरण्यात जाऊन, तिथे बारा वर्षं किंवा अगदी एक वर्ष जरी राहिलं, तरी त्या ऋषीनं अग्निपूजन करत परमात्म्याची उपासना करावी.

पक्षद्वादशकं वापि दिनद्वादशकं तु वा क्षीरभुक् संयुतः शान्तः सर्वान् सम्पूजयेत्सुरान्

किंवा बारा पक्ष किंवा बारा दिवस फक्त दूध पिऊन, शांतपणे सर्व देवतांची उपासना करावी.

इष्ट्वैवं जुहुयादग्नौ यज्ञपात्राणि मन्त्रतः अप्सु वै पार्थिवं न्यस्य गुरवे तैजसानि तु

अशा प्रकारे यज्ञ करून, मंत्रांनी यज्ञपात्रं अग्नीमध्ये अर्पण करावी, मातीची पात्रं पाण्यात सोडावी आणि धातूची पात्रं गुरुला द्यावीत.

स्वधनं सकलं चैव ब्राह्मणेभ्यो विशङ्कया प्रणिपत्य गुरुं भूमौ विरक्तः संन्यसेद्यतिः

आपली सारी संपत्ती कुठलाही संकोच न ठेवता ब्राह्मणांना द्यावी, गुरुला भूमीवर वंदन करून, मनाशी विरक्त होऊन संन्यास घ्यावा.

निकृत्य केशान् सशिखान् उपवीतं विसृज्य च पञ्चभिर् जुहुयाद् अप्सु भूः स्वाहेति विचक्षणः

मग केसांचा शेंडा कापावा, उपवित सोडावं आणि पाच वेळा पाण्यात 'भूः स्वाहा' म्हणत आहुती द्यावी.

ततश्चोर्ध्वं चरेदेवं यतिः शिवविमुक्तये व्रतेनानशनेनापि तोयवृत्त्यापि वा पुनः

यानंतर, संन्यासीने शिवमुक्तीसाठी, व्रत, उपवास किंवा फक्त पाण्यावर राहून जीवन व्यतीत करावं.