लिङ्गपुराणम्

को भवानिति चाहुस्तं आस्यतामिति चापराः कुत्रेत्यथ प्रसीदेति जजल्पुः प्रीतमानसाः

काहींनी त्याला विचारले, 'तुम्ही कोण?' तर इतर म्हणाल्या, 'इथे बसा.' मग आनंदी मनाने विचारले, 'कुठून आलात? कृपा करा.'

विपरीता निपेतुर्वै विस्रस्तांशुकमूर्धजाः पतिव्रताः पतीनां तु संनिधौ भवमायया

काहींचे केस आणि वस्त्रे सैल झाले आणि त्या गोंधळात खाली पडल्या; अगदी पतीपरायण स्त्रियाही, आपल्या पतीसमोर, भवरूपी मायेमुळे तसेच वागल्या.

दृष्ट्वा श्रुत्वा भवस्तासां चेष्टावाक्यानि चाव्ययः शुभं वाप्यशुभं वापि नोक्तवान्परमेश्वरः

त्या स्त्रियांच्या कृती आणि बोलणे पाहून व ऐकून, अविनाशी परमेश्वराने शुभ किंवा अशुभ काहीही बोलले नाही.

दृष्ट्वा नारीकुलं विप्रास् तथाभूतं च शङ्करम् अतीव परुषं वाक्यं जजल्पुस्ते मुनीश्वराः

त्या स्त्रियांचा समूह आणि शंकर अशा अवस्थेत पाहून, त्या महान ऋषींनी अत्यंत कठोर शब्द बोलले.

तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे यथादित्यप्रकाशेन तारका नभसि स्थिताः

शंकरामुळे त्यांचं सगळं तप नष्ट झालं, जसं आकाशातील तारे सूर्यप्रकाशाने अदृश्य होतात.

श्रूयते ऋषिशापेन ब्रह्मणस्तु महात्मनः समृद्धश्रेयसां योनिर् यज्ञा वै नाशमाप्तवान्

ऐकायला येतं की, ऋषींच्या शापामुळे, ब्रह्मा या महात्म्याचंही कल्याणाचं मूळ नष्ट झालं आणि यज्ञांचा नाश झाला.

भृगोर् अपि च शापेन विष्णुः परमवीर्यवान् प्रादुर्भावान्दश प्राप्तो दुःखितश् च सदा कृतः

भृगूच्या शापामुळे, परमशक्तिमान विष्णूला दहा जन्म घ्यावे लागले आणि तो नेहमी दुःखी राहिला.

इन्द्रस्यापि च धर्मज्ञ छिन्नं सवृषणं पुरा ऋषिणा गौतमेनोर्व्यां क्रुद्धेन विनिपातितम्

इंद्रालाही, जो धर्म जाणणारा आहे, एकदा ऋषी गौतमाच्या रागामुळे, त्याचे वृषण कापून पृथ्वीवर फेकले गेले.

गर्भवासो वसूनां च शापेन विहितस् तथा ऋषीणां चैव शापेन नहुषः सर्पतां गतः

शापामुळे वसूंना गर्भात राहावं लागलं आणि ऋषींच्या शापामुळे नहुष सर्प झाला.

क्षीरोदश् च समुद्रो ऽसौ निवासः सर्वदा हरेः द्वितीयश्चामृताधारो ह्य् अपेयो ब्राह्मणैः कृतः

दूधाच्या समुद्रात नेहमीच हरिचे वास्तव्य असते. दुसरा जो समुद्र अमृताने भरलेला आहे, तो ब्राह्मणांना वर्ज्य आहे.

अविमुक्तेश्वरं प्राप्य वाराणस्यां जनार्दनः क्षीरेण चाभिषिच्येशं देवदेवं त्रियंबकम्

वाराणसीमध्ये अविमुक्तेश्वराकडे पोहोचल्यावर जनार्दनाने, देवांचा देव असलेल्या त्र्यंबकाचे दूधाने अभिषेक केला.

श्रद्धया परया युक्तो देहाश्लेषामृतेन वै निषिक्तेन स्वयं देवः क्षीरेण मधुसूदनः

परम श्रद्धेने, स्वतः मधुसूदनाने देहाच्या एकतेचे अमृत घेऊन, प्रभूचे दूधाने अभिषेक केले.

सेचयित्वाथ भगवान् ब्रह्मणा मुनिभिः समम् क्षीरोदं पूर्ववच्चक्रे निवासं चात्मनः प्रभुः

मग भगवंताने ब्रह्मा आणि ऋषींसह दूध ओतले आणि पूर्वीप्रमाणेच दूधाच्या समुद्रात स्वतःचे निवासस्थान केले.

धर्मश्चैव तथा शप्तो माण्डव्येन महात्मना वृष्णयश्चैव कृष्णेन दुर्वासाद्यैर्महात्मभिः

महात्मा मांडव्याने धर्माला शाप दिला आणि कृष्णासह दुर्वासादी महात्म्यांनी वृष्णींना शाप दिला.

राघवः सानुजश् चापि दुर्वासेन महात्मना श्रीवत्सश् च मुनेः पाद पतनात्तस्य धीमतः

राघव आणि त्याचे भाऊ यांना महात्मा दुर्वासांनी शाप दिला; आणि श्रीवत्साला त्या बुद्धिमान ऋषींच्या पायावर पडल्यामुळे शाप मिळाला.

एते चान्ये च बहवो विप्राणां वशमागताः वर्जयित्वा विरूपाक्षं देवदेवमुमापतिम्

हे आणि असे अनेकजण ब्राह्मणांच्या अधीन झाले, फक्त विरूपाक्ष, देवांचा देव, उमा-पती याला सोडून.

एवं हि मोहितास्तेन नावबुध्यन्त शङ्करम् अत्युग्रवचनं प्रोचुश् चोग्रो ऽप्यन्तरधीयत

त्याच्या मोहामुळे त्यांनी शंकराला ओळखले नाही; त्यांनी फार कठोर शब्द बोलले आणि तो रुष्ट होऊन अदृश्य झाला.

ते ऽपि दारुवनात्तस्मात् प्रातः संविग्नमानसाः पितामहं महात्मानम् आसीनं परमासने

ते ऋषी सकाळी दारूवन सोडून, मनात अस्वस्थ होऊन, परम आसनावर बसलेल्या महात्मा पितामहाजवळ गेले.

गत्वा विज्ञापयामासुः प्रवृत्तमखिलं विभोः शुभे दारुवने तस्मिन् मुनयः क्षीणचेतसः

तेथे जाऊन, त्या थकलेल्या ऋषींनी दारूवनात घडलेली सर्व घटना प्रभूला सांगितली.

सो ऽपि संचिन्त्य मनसा क्षणादेव पितामहः तेषां प्रवृत्तमखिलं पुण्ये दारुवने पुरा

पितामहाने मनात विचार करून, त्या पुण्यवान दारूवनात पूर्वी काय घडले होते ते क्षणात आठवले.

उत्थाय प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रणिपत्य भवाय च उवाच सत्वरं ब्रह्मा मुनीन्दारुवनालयान्

उठून, हात जोडून, भवाला वंदन करून, ब्रह्मदेवाने दारूवनात राहणाऱ्या ऋषींना पटकन संबोधले.

धिग् युष्मान् प्राप्तनिधनान् महानिधिम् अनुत्तमम् वृथाकृतं यतो विप्रा युष्माभिर् भाग्यवर्जितैः

अरे, तुम्ही मोठ्या संपत्तीपासून वंचित राहून विनाकारण आयुष्य संपवले; कारण, हे ब्राह्मणांनो, तुम्ही भाग्यहीन आहात.

यस्तु दारुवने तस्मिंल् लिङ्गी दृष्टो ऽप्यलिङ्गिभिः युष्माभिर् विकृताकारः स एव परमेश्वरः

दारूवनात ज्याला तुम्ही विकृत रूपात पाहिले, तो लिंगधारीच परमेश्वर आहे.

गृहस्थैश् च न निन्द्यास्तु सदा ह्यतिथयो द्विजाः विरूपाश् च सुरूपाश् च मलिनाश्चाप्यपण्डिताः

गृहस्थांनी कधीही पाहुण्यांचा तिरस्कार करू नये, हे द्विजांनो; ते विकृत असो वा सुंदर, घाणेरडे असो वा अज्ञानी.

सुदर्शनेन मुनिना कालमृत्युरपि स्वयम् पुरा भूमौ द्विजाग्र्येण जितो ह्यतिथिपूजया

सुदर्शन या ऋषीने पाहुण्यांची पूजा करून, पूर्वी पृथ्वीवर काळ आणि मृत्यूलाही जिंकले होते.

अन्यथा नास्ति संतर्तुं गृहस्थैश् च द्विजोत्तमैः त्यक्त्वा चातिथिपूजां ताम् आत्मनो भुवि शोधनम्

गृहस्थ आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण, जर त्यांनी पाहुण्यांची पूजा सोडली, तर या पृथ्वीवर स्वतःचे शुद्धीकरण होणार नाही.

गृहस्थो ऽपि पुरा जेतुं सुदर्शन इति श्रुतः प्रतिज्ञामकरोज्जायां भार्यामाह पतिव्रताम्

ऐकिवात आहे की, सुदर्शन या गृहस्थाने एकदा आपल्या पतीव्रता पत्नी जया हिच्याशी प्रतिज्ञा केली.

सुव्रते सुभ्रु सुभगे शृणु सर्वं प्रयत्नतः त्वया वै नावमन्तव्या गृहे ह्यतिथयः सदा

सुव्रते, सुंदर भुवया आणि भाग्यवती, नीट ऐक. घरात आलेल्या पाहुण्यांचा कधीही तिरस्कार करू नकोस.

सर्व एव स्वयं साक्षाद् अतिथिर्यत्पिनाकधृक् तस्मादतिथये दत्त्वा आत्मानमपि पूजय

प्रत्येक पाहुणा प्रत्यक्ष पिनाकधारीच आहे. म्हणून पाहुण्याला सर्व दिल्यावर त्याची स्वतःसारखीच पूजा करावी.