लिङ्गपुराणम्

षष्टिश्चैव सहस्राणि संख्यातानि तु संख्यया दिव्यं वर्षसहस्रं तु प्राहुः संख्याविदो जनाः

साठ हजार असे मोजले गेले आहेत; ज्यांना संख्या माहीत आहे, ते एक हजार दिव्य वर्षे म्हणतात.

दिव्येनैव प्रमाणेन युगसंख्याप्रकल्पनम् पूर्वं कृतयुगं नाम ततस्त्रेता विधीयते

दिव्य मापाने युगांची संख्या ठरवली जाते; आधी कृतयुग, मग त्रेतायुग असे सांगितले आहे.

द्वापरश्च कलिश्चैव युगान्येतानि सुव्रताः अथ संवत्सरा दृष्टा मानुषेण प्रमाणतः

मग द्वापर आणि कलियुग, ही युगे आहेत, सुजनांनो; आणि वर्षे मानवी मापाने मोजली जातात.

कृतस्याद्यस्य विप्रेन्द्रा दिव्यमानेन कीर्तितम् सहस्राणां शतान्यासंश् चतुर्दश च संख्यया

हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, कृतयुगाचा काल दिव्य प्रमाणानुसार सांगितला आहे — तो चौदा लक्ष वर्षे, हजारो आणि शेकड्यांनी मोजलेला आहे.

चत्वारिंशत्सहस्राणि तथान्यानि कृतं युगम् तथा दशसहस्राणां वर्षाणां शतसंख्यया

अशाच प्रकारे, कृतयुगात चाळीस हजार वर्षे आहेत आणि दहा हजार वर्षे शंभरने गुणिले आहेत.

अशीतिश् च सहस्राणि कालस्त्रेतायुगस्य च सप्तैव नियुतान्याहुर् वर्षाणां मानुषाणि तु

त्रेतायुगाचा काल ऐंशी हजार वर्षांचा आहे, आणि ते सात लक्ष मानवी वर्षे सांगितली आहेत.

विंशतिश् च सहस्राणि कालस्तु द्वापरस्य च तथा शतसहस्राणि वर्षाणां त्रीणि संख्यया

द्वापरयुगाचा काल वीस हजार वर्षांचा आहे, आणि एकूण तीन लक्ष वर्षे आहेत.

षष्टिश्चैव सहस्राणि कालः कलियुगस्य तु एवं चतुर्युगः काल ऋते संध्यांशकात्स्मृतः

कलियुगाचा काल साठ हजार वर्षांचा आहे; अशा प्रकारे, चारही युगांचा काल संध्याकाळी भाग वगळून सांगितला आहे.

नियुतान्येव षट्त्रिंशन् निरंशानि तु तानि वै चत्वारिंशत्तथा त्रीणि नियुतानीह संख्यया

संध्याकाळी भाग वगळता, एकूण छत्तीस लक्ष वर्षे आहेत, आणि येथे मोजणीला त्रेचाळीस लक्ष वर्षे आहेत.

विंशतिश् च सहस्राणि संध्यांशश् च चतुर्युगः एवं चतुर्युगाख्यानां साधिका ह्येकसप्ततिः

चारही युगांच्या संध्याकाळी भागासाठी वीस हजार वर्षे आहेत; अशा प्रकारे, संध्याकाळी भागासह चारही युगांची एकूण मोजणी एकाहत्तर लक्ष वर्षे आहे.

कृतत्रेतादियुक्तानां मनोरन्तरमुच्यते मन्वन्तरस्य संख्या च वर्षाग्रेण प्रकीर्तिता

कृत, त्रेता आणि इतर युगांचा मिळून जो काळ होतो, त्याला मन्वंतर म्हणतात; मन्वंतराची मोजणी वर्षांच्या सुरुवातीला सांगितली आहे.

त्रिंशत्कोट्यस्तु वर्षाणां मानुषेण द्विजोत्तमाः सप्तषष्टिस्तथान्यानि नियुतान्यधिकानि तु

हे श्रेष्ठ द्विजांनो, एक मन्वंतर तीस कोटी मानवी वर्षांचा असतो, आणि त्यात अजून सडसष्ट लक्ष वर्षे अधिक असतात.

विंशतिश् च सहस्राणि कालो ऽयम् अधिकं विना मन्वन्तरस्य संख्यैषा लैङ्गे ऽस्मिन्कीर्तिता द्विजाः

मन्वंतराच्या मोजणीत वीस हजार वर्षे जास्त धरली जात नाहीत; ही मन्वंतराची मोजणी लिंगशास्त्रात सांगितली आहे, हे ब्राह्मणहो.

चतुर्युगस्य च तथा वर्षसंख्या प्रकीर्तिता चतुर्युगसहस्रं वै कल्पश्चैको द्विजोत्तमाः

चारही युगांची वर्षांची मोजणी अशा प्रकारे सांगितली आहे; चार युगांच्या हजार चक्रांनी एक कल्प होतो, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.

निशान्ते सृजते लोकान् नश्यन्ते निशि जन्तवः तत्र वैमानिकानां तु अष्टाविंशतिकोटयः

रात्रीच्या शेवटी लोकांची निर्मिती होते; रात्री जीव नष्ट होतात. तिथे देवांसाठी अठ्ठावीस कोटी आहेत.

मन्वन्तरेषु वै संख्या सान्तरेषु यथातथा त्रीणि कोटिशतान्यासन् कोट्यो द्विनवतिस् तथा

मन्वंतरांमध्ये मोजणी अशी आहे: तीनशे कोटी, आणि नव्वद दोन कोटी.

कल्पे ऽतीते तु वै विप्राः सहस्राणां तु सप्ततिः पुनस्तथाष्टसाहस्रं सर्वत्रैव समासतः

हे ब्राह्मणहो, गेल्या कल्पात सत्तर हजार होते, आणि पुन्हा आठ हजार सर्वत्र एकत्रितपणे होते.

कल्पावसानिकांस्त्यक्त्वा प्रलये समुपस्थिते महर्लोकात् प्रयान्त्येते जनलोकं जनास्ततः

कल्पाच्या शेवटी, प्रलय आल्यावर, हे जीव महर्लोक सोडून जनलोकात जातात.

कोटीनां द्वे सहस्रे तु अष्टौ कोटिशतानि तु द्विषष्टिश् च तथा कोट्यो नियुतानि च सप्ततिः

दोन हजार कोटी, आठशे कोटी शंभर, बासष्ट कोटी आणि सत्तर लक्ष आहेत.

कल्पार्धसंख्या दिव्या वै कल्पमेवं तु कल्पयेत् कल्पानां वै सहस्रं तु वर्षमेकमजस्य तु

अर्ध्या कल्पाची दिव्य मोजणी अशी केली जाते; हजार कल्प म्हणजे अजन्म्याचे एक वर्ष.

वर्षाणामष्टसाहस्रं ब्राह्मं वै ब्रह्मणो युगम् सवनं युगसाहस्रं सर्वदेवोद्भवस्य तु

आठ हजार वर्षे म्हणजे ब्रह्मयुग, म्हणजे ब्रह्मदेवाचा काळ; सावन युगांच्या हजार मोजणीत सर्व देवांची उत्पत्ती होते.

सवनानां सहस्रं तु त्रिविधं त्रिगुणं तथा ब्रह्मणस्तु तथा प्रोक्तः कालः कालात्मनः प्रभो

खरंच, तीन प्रकारचे आणि तीन गुणांचे हजार यज्ञ सांगितले आहेत; तसेच, काळस्वरूप असलेल्या ब्रह्माचा काळही असाच सांगितला आहे, हे प्रभो.

भवोद्भवस्तपश्चैव भव्यो रम्भः क्रतुः पुनः ऋतुर्वह्निर्हव्यवाहः सावित्रः शुद्ध एव च

निर्मिती, उत्पत्ती आणि तप हे आहेत; भविष्यातील, फुलणे, पुन्हा यज्ञ, ऋतू, अग्नी, हव्य वाहणारा, सावित्र आणि शुद्ध असाही आहे.

उशिकः कुशिकश्चैव गान्धारो मुनिसत्तमाः ऋषभश् च तथा षड्जो मज्जालीयश् च मध्यमः

उशिक, कुशिक, गांधार, हे श्रेष्ठ मुनी, ऋषभ, षड्ज, मज्जाळिय आणि मध्यम हे देखील आहेत.

वैराजो वै निषादश् च मुख्यो वै मेघवाहनः पञ्चमश्चित्रकश्चैव आकूतिर् ज्ञान एव च

वैराज, निषाद, मुख्य मेघवाहन, पाचवा चित्रक, आकूती आणि ज्ञान हेही आहेत.

मनः सुदर्शो बृंहश् च तथा वै श्वेतलोहितः रक्तश् च पीतवासाश् च असितः सर्वरूपकः

मन, सुदर्श, बृह्म, तसेच श्वेतलोहित, रक्त, पिवळे वस्त्र घातलेले, असित आणि सर्व रूपांचा असलेला हा आहे.

एवं कल्पास्तु संख्याता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः कोटिकोटिसहस्राणि कल्पानां मुनिसत्तमाः

अशा प्रकारे, अव्यक्त जन्म असलेल्या ब्रह्माचे कल्प मोजले गेले; हे श्रेष्ठ मुनी, कल्पांची कोटीकोटी संख्या आहे.

गतानि तावच्छेषाणि अहर्निश्यानि वै पुनः परान्ते वै विकाराणि विकारं यान्ति विश्वतः

इतके दिवस आणि रात्री गेल्या; जेव्हा परमकाळाचा अंत येतो, तेव्हा सर्व बदल सर्वत्र आपल्या मूळात परत जातात.

विकारस्य शिवस्याज्ञावशेनैव तु संहृतिः संहृते तु विकारे च प्रधाने चात्मनि स्थिते

शिवाच्या आज्ञेनेच सर्व परिवर्तनांची विलय होते; जेव्हा परिवर्तन संपते, तेव्हा प्रधान आणि आत्मा हेच उरतात.