लिङ्गपुराणम्

तदाप्यहं भविष्यामि योगात्मा योगमायया लोकविस्मयनार्थाय ब्रह्मचारिशरीरकः

त्याच वेळी मीही योगमायेने योगी होईन, जगाला आश्चर्य वाटावे म्हणून ब्रह्मचारी रूप धारण करीन.

श्मशाने मृतम् उत्सृष्टं दृष्ट्वा कायम् अनाथकम् ब्राह्मणानां हितार्थाय प्रविष्टो योगमायया

श्मशानात कोणत्याही आप्ताशिवाय टाकलेले मृत शरीर पाहून, ब्राह्मणांच्या कल्याणासाठी मी योगमायेने त्या देहात प्रवेश करीन.

दिव्यां मेरुगुहां पुण्यां त्वया सार्धं च विष्णुना भविष्यामि तदा ब्रह्मंल् लकुली नाम नामतः

पवित्र मेरू पर्वताच्या दिव्य गुहेत, तुझ्यासोबत आणि विष्णूंसह, मी ब्रह्मरूपात 'लाकुली' नावाने प्रकट होईन.

कायावतार इत्येवं सिद्धक्षेत्रं च वै तदा भविष्यति सुविख्यातं यावद् भूमिर् धरिष्यति

हा देहधारणाचा अवतार म्हणतात; त्या वेळी ते सिद्धक्षेत्र पृथ्वीवर असेपर्यंत प्रसिद्ध राहील.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपस्विनः कुशिकश् चैव गर्गश् च मित्रः कौरुष्य एव च

तिथेही माझे पुत्र तपस्वी असतील—कुशिक, गर्ग, मित्र आणि कौरुष्य.

योगात्मानो महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः प्राप्य माहेश्वरं योगं विमला ह्यूर्ध्वरेतसः

योगसंपन्न, महान, वेदपारंगत ब्राह्मण, महेश्वरांचा श्रेष्ठ योग मिळवून, शुद्ध आणि उन्नत तेजाचे असतील.

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् एते पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः

हे सिद्ध पाशुपत, अंगावर भस्म लावलेले, पुन्हा जन्म मिळणे कठीण असलेल्या रुद्रलोकात जातील.

लिङ्गार्चनरता नित्यं बाह्याभ्यन्तरतः स्थिताः भक्त्या मयि च योगेन ध्याननिष्ठा जितेन्द्रियाः

ते नेहमी लिंगार्चनात मग्न, बाह्य आणि अंतःकरणाने स्थिर, माझ्यावर भक्ती आणि योगाने, ध्यानात स्थिर, इंद्रियांवर विजय मिळवलेले असतील.

संसारबन्धच्छेदार्थं ज्ञानमार्गप्रकाशकम् स्वरूपज्ञानसिद्ध्यर्थं योगं पाशुपतं महत्

संसाराच्या बंधनातून मुक्त होण्यासाठी, ज्ञानमार्ग उजळण्यासाठी आणि स्वरूपज्ञान मिळवण्यासाठी, हा महान पाशुपत योग आहे.

योगमार्गा अनेकाश् च ज्ञानमार्गास् त्व् अनेकशः न निवृत्तिमुपायान्ति विना पञ्चाक्षरीं क्वचित्

योगाचे आणि ज्ञानाचे अनेक मार्ग आहेत, पण पंचाक्षरी मंत्राशिवाय कुठेही मुक्ती मिळत नाही.

यदाचरेत्तपश्चायं सर्वद्वन्द्वविवर्जितम् तदा स मुक्तो मन्तव्यः पक्वं फलमिव स्थितः

जोव्हा कोणी सर्व द्वंद्व सोडून तप करतो, तेव्हा तो मुक्त मानावा, जसा पिकलेला फळ झाडावर टिकून असतो.

एकाहं यः पुमान्सम्यक् चरेत्पाशुपतव्रतम् न सांख्ये पञ्चरात्रे वा न प्राप्नोति गतिं कदा

जो पुरुष एक दिवस जरी योग्य रीतीने पाशुपत व्रत पाळतो, त्याला सांख्य किंवा पञ्चरात्र मार्गाने कधीच अशी अवस्था मिळत नाही.

इत्येतद्वै मया प्रोक्तम् अवतारेषु लक्षणम् मन्वादिकृष्णपर्यन्तम् अष्टाविंशद् युगक्रमात्

म्हणून मी आता अवतारांची लक्षणे सांगितली, मनुंपासून कृष्णापर्यंत, अठ्ठावीस युगांच्या क्रमाने.

तत्र श्रुतिसमूहानां विभागो धर्मलक्षणः भविष्यति तदा कल्पे कृष्णद्वैपायनो यदा

त्या काळात, वेदसमूहांचे विभाग हे धर्माचे लक्षण ठरेल, जेव्हा त्या कल्पात कृष्णद्वैपायन प्रकट होतील.

निशम्यैवं महातेजा महादेवेन कीर्तितम् रुद्रावतारं भगवान् प्रणिपत्य महेश्वरम्

महादेवांनी रुद्रावताराचे महात्म्य सांगितले तेव्हा, तो भगवंत ऐकून महेश्वराला वंदन करू लागला.

तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः पुनः प्राह च शङ्करम् सर्वे विष्णुमया देवाः सर्वे विष्णुमया गणाः

त्याने मनाप्रमाणे सुंदर शब्दांनी स्तुती केली आणि पुन्हा शंकराला म्हणाला: 'सर्व देवता विष्णुमय आहेत, सर्व गणही विष्णुमय आहेत.'

न हि विष्णुसमा काचिद् गतिरन्या विधीयते इत्येवं सततं वेदा गायन्ति नात्र संशयः

विष्णुच्या बरोबरीची दुसरी कुठलीच प्राप्ती सांगितली गेलेली नाही; वेद नेहमीच हे गातात—यात काहीच शंका नाही.

स देवदेवो भगवांस् तव लिङ्गार्चने रतः तव प्रणामपरमः कथं देवो ह्यभूत्प्रभुः

तो देवांचा देव, तुझ्या लिंगाची पूजा करणारा, तुला वंदन करण्यात नेहमी मग्न असणारा, असा देव प्रभू कसा झाला?

निशम्य वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रपिबन्निव चक्षुर्भ्यां प्रीतस्तत्प्रश्नगौरवात्

ब्रह्मदेव, परमेष्ठी, यांचे बोल ऐकून, त्या प्रश्नाच्या गांभीर्यामुळे महादेव प्रसन्न होऊन डोळ्यांनी त्याच्याकडे प्रेमाने पाहू लागले.

पूजाप्रकरणं तस्मै तमालोक्याह शङ्करः भवान्नारायणश्चैव शक्रः साक्षात्सुरोत्तमः

पूजेचा विषय पाहून शंकर म्हणाले: 'तुम्हीच, नारायण, आणि इंद्र, हे प्रत्यक्ष देवश्रेष्ठ येथे उपस्थित आहात.'

मुनयश् च सदा लिङ्गं सम्पूज्य विधिपूर्वकम् स्वंस्वं पदं विभो प्राप्तास् तस्मात् सम्पूजयन्ति ते

मुनीगण नेहमी नियमाने लिंगाची पूजा करून, आपापली अवस्था प्राप्त करतात, म्हणून ते त्याची पूजा करतात.

लिङ्गार्चनं विना निष्ठा नास्ति तस्माज्जनार्दनः आत्मनो यजते नित्यं श्रद्धया भगवान्प्रभुः

लिंगपूजेविना अंतिम प्राप्ती नाही; म्हणून जनार्दन, भगवंत, नेहमी श्रद्धेने स्वतःची पूजा करतो.

इत्येवमुक्त्वा ब्रह्माणम् अनुगृह्य महेश्वरः पुनः सम्प्रेक्ष्य देवेशं तत्रैवान्तरधीयत

असे म्हणून, महेश्वराने ब्रह्माला कृपा केली आणि पुन्हा देवाधिदेवाकडे पाहून तिथेच अदृश्य झाला.

तमुद्दिश्य तदा ब्रह्मा नमस्कृत्य कृताञ्जलिः स्रष्टुं त्वशेषं भगवांल् लब्धसंज्ञस्तु शङ्करात्

तेव्हा ब्रह्मदेव, हात जोडून वंदन करून, शंकराकडून जाणीव मिळाल्यावर उरलेली सृष्टी करायला निघाले.

कथं पूज्यो महादेवो लिङ्गमूर्तिर्महेश्वरः वक्तुमर्हसि चास्माकं रोमहर्षण सांप्रतम्

महादेव, म्हणजे महेश्वर, लिंगमूर्तीच्या रूपात कसा पूजावा, हे आम्हाला आता सांग, रोमहर्षण.

देव्या पृष्टो महादेवः कैलासे तां नगात्मजाम् अङ्कस्थामाह देवेशो लिङ्गार्चनविधिं क्रमात्

कैलास पर्वतावर देवीने विचारल्यावर, देवाधिदेवाने आपल्या मांडीवर बसलेल्या पर्वतकन्येला लिंगपूजेची पद्धत क्रमाने सांगितली.

तदा पार्श्वे स्थितो नन्दी शालङ्कायनकात्मजः श्रुत्वाखिलं पुरा प्राह ब्रह्मपुत्राय सुव्रताः

तेव्हा शालंकायनाचा पुत्र नंदी, जवळ उभा राहून, आधी ऐकलेले सर्व ब्रह्मपुत्राला, म्हणजे सुव्रताला, सांगू लागला.

सनत्कुमाराय शुभं लिङ्गार्चनविधिं परम् तस्माद्व्यासो महातेजाः श्रुतवाञ्छ्रुतिसंमितम्

त्याने सनत्कुमाराला शुभ आणि श्रेष्ठ लिंगपूजेची पद्धत सांगितली; म्हणून महातेजस्वी व्यासाने ती वेदांप्रमाणे ऐकली.

स्नानयोगोपचारं च यथा शैलादिनो मुखात् श्रुतवान् तत्प्रवक्ष्यामि स्नानाद्यं चार्चनाविधिम्

शैलादी आणि इतरांच्या तोंडून मी जसे ऐकले, तसे स्नानाची योग्य पद्धत आणि पूजेची सुरुवात स्नानापासून कशी करावी, हे मी आता सांगतो.