लिङ्गपुराणम्

मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् इत्येवमुक्तो भगवान् ब्रह्मा रुद्रेण वै द्विजाः

ते माझ्या सान्निध्यात येतील, जिथे पुन्हा जन्म घेणे फार कठीण आहे. असे भगवंत ब्रह्मदेवांनी रुद्राला सांगितले, हे द्विजांनो.

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा पुनराह पितामहः य एवं भगवान् विद्वान् गायत्र्या वै महेश्वरम्

नमस्कार करून, एकाग्र होऊन, पुन्हा पितामह बोलले—'जो ज्ञानी भगवंत गायत्रीच्या माध्यमातून महेश्वराला ओळखतो—'

विश्वात्मानं हि सर्वं त्वां गायत्र्यास्तव चेश्वर तस्य देहि परं स्थानं तथास्त्विति च सो ऽब्रवीत्

'हे ईश्वर, सर्व विश्वाचा आत्मा तूच आहेस, सर्व काही तुझ्यातच आहे, तुझ्या गायत्रीमुळे. त्याला तू परमपद दे.' असे त्यांनी सांगितले.

तस्माद्विद्वान् हि विश्वत्वम् अस्याश्चास्य महात्मनः स याति ब्रह्मसायुज्यं वचनाद् ब्रह्मणः प्रभोः

म्हणून जो ज्ञानी या महात्म्याच्या सर्वव्यापकतेला ओळखतो, तो ब्रह्माच्या वचनावरून ब्रह्माशी एकरूप होतो.

श्रुत्वैवमखिलं ब्रह्मा रुद्रेण परिभाषितम् पुनः प्रणम्य देवेशं रुद्रमाह प्रजापतिः

हे सर्व ऐकून, रुद्रांनी सांगितलेले ब्रह्मदेवांनी पुन्हा देवाधिदेव रुद्रांना नमस्कार केला आणि प्रजापतीने रुद्राला विचारले.

भगवन्देवदेवेश विश्वरूपं महेश्वर उमाधव महादेव नमो लोकाभिवन्दित

'हे भगवंत, देवांचे देव, विश्वरूप, महेश्वर, उमा-पती, महादेव, तुला सर्व लोक वंदन करतात, मी तुला नमस्कार करतो.'

विश्वरूप महाभाग कस्मिन्काले महेश्वर या इमास्ते महादेव तनवो लोकवन्दिताः

'हे विश्वरूप, महान भाग्यशाली, महेश्वरा, तुझ्या या सर्व लोकांनी वंदन केलेल्या रूपांचा प्रकट होण्याचा काळ कोणता आहे?'

कस्यां वा युगसंभूत्यां द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः केन वा तपसा देव ध्यानयोगेन केन वा

'कोणत्या युगाच्या प्रारंभात हे द्विज लोक तुझे रूप येथे पाहतील? कोणत्या तपाने, किंवा ध्यानयोगाने हे शक्य आहे?'

नमस्ते वै महादेव शक्यो द्रष्टुं द्विजातिभिः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शर्वः सम्प्रेक्ष्य तं पुरः

'हे महादेव, मी तुला नमस्कार करतो—द्विजांना तुझे दर्शन होऊ शकते का?' असे विचारल्यावर, शर्वाने समोर पाहिले.

स्मयन्प्राह महादेव ऋग्यजुःसामसंभवः तपसा नैव वृत्तेन दानधर्मफलेन च

मुस्कटून, ऋग्वेद, यजुर्वेद आणि सामवेदातून प्रकटलेले महादेव म्हणाले—'फक्त तप, आचरण, दान किंवा धर्माच्या फळाने मला पाहता येत नाही.'

न तीर्थफलयोगेन क्रतुभिर् वाप्तदक्षिणैः न वेदाध्ययनैर्वापि न वित्तेन न वेदनैः

'तीर्थयात्रेच्या फळाने, मोठ्या यज्ञांनी, वेदाध्ययनाने, संपत्तीने किंवा विद्या मिळवूनही मला पाहता येत नाही.'

न शक्यं मानवैर्द्रष्टुम् ऋते ध्यानादहं त्विह सप्तमे चैव वाराहे ततस्तस्मिन्पितामह

'मानवांना येथे केवळ ध्यानाशिवाय माझे दर्शन शक्य नाही. आणि सातव्या म्हणजे वाराह कल्पात, मग, हे पितामहा—'

कल्पेश्वरो ऽथ भगवान् सर्वलोकप्रकाशनः मनुर्वैवस्वतश्चैव तव पौत्रो भविष्यति

'त्या कल्पात, सर्व लोकांना प्रकाश देणारा भगवान आणि वैवस्वत मनु, तुझा नातू होईल.'

तदा चतुर्युगावस्थे तस्मिन्कल्पे युगान्तिके अनुग्रहार्थं लोकानां ब्राह्मणानां हिताय च

'मग त्या कल्पातील चार युगांच्या स्थितीत, युगाच्या शेवटी, लोकांच्या कल्याणासाठी आणि ब्राह्मणांच्या हितासाठी—'

उत्पत्स्यामि तदा ब्रह्मन् पुनर् अस्मिन् युगान्तिके युगप्रवृत्त्या च तदा तस्मिंश् च प्रथमे युगे

'मग मी, हे ब्रह्मदेवा, पुन्हा या युगाच्या शेवटी, त्या कल्पाच्या पहिल्या युगात आणि युगाच्या प्रारंभासोबत जन्म घेईन.'

द्वापरे प्रथमे ब्रह्मन् यदा व्यासः स्वयं प्रभुः तदाहं ब्राह्मणार्थाय कलौ तस्मिन् युगान्तिके

हे ब्रह्मन्, द्वापारयुगाच्या सुरुवातीला जेव्हा व्यास स्वतः प्रकटले, तेव्हा त्या युगाच्या शेवटी मी ब्राह्मणांच्या कल्याणासाठी आलो.

भविष्यामि शिखायुक्तः श्वेतो नाम महामुनिः हिमवच्छिखरे रम्ये छागले पर्वतोत्तमे

त्या वेळी मी शिखाधारी, श्वेत नावाचा महान ऋषी होईन, हिमालयाच्या सुंदर शिखरावर, छागल या उत्तम पर्वतावर प्रकट होईन.

तत्र शिष्याः शिखायुक्ता भविष्यन्ति तदा मम श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः

तेथे माझे शिष्यही शिखाधारी असतील; त्या वेळी त्यांची नावे श्वेत, श्वेतशिख, श्वेतास्य आणि श्वेतलोहित अशी असतील.

चत्वारस्तु महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ततस्ते ब्रह्मभूयिष्ठा दृष्ट्वा ब्रह्मगतिं पराम्

हे चार महान आत्म्यांचे ब्राह्मण, वेदांमध्ये पारंगत असतील; ते ब्रह्माची सर्वोच्च अवस्था ओळखून ब्रह्मस्वरूप होतील.

मत्समीपं गमिष्यन्ति ध्यानयोगपरायणाः ततः पुनर्यदा ब्रह्मन् द्वितीये द्वापरे प्रभुः

ते ध्यान आणि योगाला समर्पित होऊन माझ्या जवळ येतील. त्यानंतर, ब्रह्मन्, जेव्हा दुसरे द्वापारयुग येईल—

प्रजापतिर्यदा व्यासः सद्यो नाम भविष्यति तदा लोकहितार्थाय सुतारो नाम नामतः

त्या वेळी प्रजापती व्यास सद्य नावाने ओळखले जातील, आणि लोकांच्या हितासाठी मी सुतार नावाने प्रसिद्ध होईन.

भविष्यामि कलौ तस्मिन् शिष्यानुग्रहकाम्यया तत्रापि मम ते शिष्या नामतः परिकीर्तिताः

त्या कलियुगात मी माझ्या शिष्यांना कृपा करण्याच्या इच्छेने प्रकट होईन. तेथेही माझे शिष्य नावाने प्रसिद्ध होतील.

दुन्दुभिः शतरूपश् च ऋचीकः केतुमांस्तदा प्राप्य योगं तथा ध्यानं स्थाप्य ब्रह्म च भूतले

दुंदुभी, शतरूपा, ऋचीक आणि केतुमान—हे योग आणि ध्यान प्राप्त करून, ब्रह्म तत्त्व पृथ्वीवर स्थापन करतील.

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति सहचारित्वमेव च तृतीये द्वापरे चैव यदा व्यासस्तु भार्गवः

ते सर्वजण एकत्रितपणे रुद्रलोकात जातील. तिसऱ्या द्वापारयुगात, जेव्हा व्यास भृगुवंशीय असतील—

तदाप्यहं भविष्यामि दमनस्तु युगान्तिके तत्रापि च भविष्यन्ति चत्वारो मम पुत्रकाः

त्या वेळीही मी युगाच्या शेवटी दमन नावाने प्रकट होईन. तेथेही माझे चार पुत्र जन्माला येतील.

विकोशश् च विकेशश् च विपाशः शापनाशनः ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन महौजसः

विकोश, विकेश, विपाश आणि शापनाशन—हे सर्व महाशक्तिशाली, योगाने सांगितलेल्या मार्गानेच चालतील.

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् चतुर्थे द्वापरे चैव यदा व्यासो ऽङ्गिराः स्मृतः

ते रुद्रलोकात जातील, जिथून पुन्हा परत येणे कठीण आहे. चौथ्या द्वापारयुगात, जेव्हा व्यास अङ्गिरा म्हणून ओळखले जातील—

तदाप्यहं भविष्यामि सुहोत्रो नाम नामतः तत्रापि मम ते पुत्राश् चत्वारो ऽपि तपोधनाः

त्या वेळीही मी सुहोत्र नावाने प्रकट होईन. तेथेही माझे चार पुत्र तपश्चर्येने परिपूर्ण असतील.

द्विजश्रेष्ठा भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दरो दुरतिक्रमः

ते सर्वश्रेष्ठ द्विज, योगनिष्ठ आणि दृढ व्रती असतील; त्यांची नावे सुमुख, दुर्मुख, दुर्दर आणि दुरतिक्रम अशी असतील.