लिङ्गपुराणम्

अप्रसंख्येयतत्त्वस्य यथा विद्मः स्वशक्तितः कीर्तितं तव माहात्म्यम् अपारस्य महात्मनः

आमच्या शक्तीनुसार आणि समजुतीनुसार, आम्ही तुझं अनंत महात्म्य जितकं जमेल तितकं गायले आहे, हे अपार महात्म्या.

शिवो नो भव सर्वत्र यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते य इदं कीर्तयेद्भक्त्या ब्रह्मनारायणस्तवम्

शिवा, सर्वत्र आमच्यावर कृपा कर; तू जो आहेस तोच आहेस—तुला नमस्कार! जो कोणी हा ब्रह्मनारायण स्तोत्र भक्तीने म्हणतो—

श्रावयेद्वा द्विजान् विद्वान् शृणुयाद्वा समाहितः अश्वमेधायुतं कृत्वा यत्फलं तदवाप्नुयात्

किंवा तो विद्वान ब्राह्मणांना ऐकवतो, किंवा एकाग्रतेने ऐकतो, त्याला दहा हजार अश्वमेध यज्ञाचं फळ मिळतं.

पापाचारो ऽपि यो मर्त्यः शृणुयाच्छिवसन्निधौ जपेद्वापि विनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति

कोणताही पापी माणूस जरी शिवाच्या सान्निध्यात हे ऐकतो किंवा म्हणतो, तरी तो मुक्त होतो आणि ब्रह्मलोकात जातो.

श्राद्धे वा दैविके कार्ये यज्ञे वावभृथान्तिके कीर्तयेद्वा सतां मध्ये स याति ब्रह्मणो ऽन्तिकम्

श्राद्ध, देवकार्य, यज्ञ किंवा स्नानानंतर, जो हे सज्जनांच्या मध्ये म्हणतो, तो ब्रह्माच्या सान्निध्यात पोहोचतो.

अत्यन्तावनतौ दृष्ट्वा मधुपिङ्गायतेक्षणः प्रहृष्टवदनो ऽत्यर्थम् अभवत्सत्यकीर्तनात्

अत्यंत नम्रता पाहून, मधासारख्या आणि तांबड्या डोळ्यांनी, त्याचा चेहरा अत्यंत आनंदी झाला, खरी स्तुती ऐकून.

उमापतिर्विरूपाक्षो दक्षयज्ञविनाशनः पिनाकी खण्डपरशुः सुप्रीतस्तु त्रिलोचनः

उमापती, तीन डोळ्यांचा, दक्षाच्या यज्ञाचा संहार करणारा, पिनाकी, तुटलेल्या कुऱ्हाडीचा, विरूपाक्ष, हे सर्व पाहून अत्यंत प्रसन्न झाला.

ततः स भगवान्देवः श्रुत्वा वागमृतं तयोः जानन्नपि महादेवः क्रीडापूर्वमथाब्रवीत्

मग तो भगवंत देव, त्यांचे अमृतासारखे शब्द ऐकून, सर्व काही जाणूनही, महादेवाने खेळकरपणे बोलले.

कौ भवन्तौ महात्मानौ परस्परहितैषिणौ समेतावंबुजाभक्षाव् अस्मिन् घोरे महाप्लवे

तुम्ही दोघे कोण, हे महान आत्मे, एकमेकांच्या कल्याणासाठी एकत्र आलेले, या भयंकर महापुरात, कमळ खाणारे?

तावूचतुर्महात्मानौ संनिरीक्ष्य परस्परम् भगवान् किं तु यत्ते ऽद्य न विज्ञानं त्वया विभो

ते दोघे महान आत्मे, एकमेकांकडे पाहून म्हणाले, 'भगवंत, आज असे काय आहे की, हे प्रभो, तुला काही माहीत नाही?'

विभो रुद्र महामाय इच्छया वां कृतौ त्वया तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा अभिनन्द्याभिमान्य च

हे प्रभो रुद्र, तुझ्या इच्छेनेच हे सर्व घडले; त्यांचे शब्द ऐकून, त्याने आनंदाने आणि अभिमानाने त्यांचे स्वागत केले.

उवाच भगवान्देवो मधुरं श्लक्ष्णया गिरा भो भो हिरण्यगर्भ त्वां त्वां च कृष्ण ब्रवीम्यहम्

भगवंत देवाने गोड आणि मृदू वाणीने म्हटले, 'अरे अरे हिरण्यगर्भा, तुला आणि तुला, कृष्णा, मी सांगतो.'

प्रीतो ऽहमनया भक्त्या शाश्वताक्षरयुक्तया भवन्तौ हृदयस्यास्य मम हृद्यतरावुभौ

या अखंड आणि अक्षय भक्तीमुळे मी प्रसन्न झालो आहे; तुम्ही दोघे माझ्या हृदयाचे अत्यंत प्रिय आहात.

युवाभ्यां किं ददाम्यद्य वराणां वरमीप्सितम् अथोवाच महाभागो विष्णुर्भवमिदं वचः

आज मी तुम्हा दोघांना कोणता वर द्यावा, सर्वात इच्छित असा वर सांगा. मग महाभाग विष्णूंनी भवाला हे शब्द सांगितले.

सर्वं मम कृतं देव परितुष्टो ऽसि मे यदि त्वयि मे सुप्रतिष्ठा तु भक्तिर्भवतु शङ्करः

हे देव, माझ्यासाठी सर्व काही झाले आहे; जर तू माझ्यावर संतुष्ट असशील, तर माझी भक्ती तुझ्यात दृढ राहो, शंकरा.

एवमुक्तस्तु विज्ञाय संभावयत केशवम् प्रददौ च महादेवो भक्तिं निजपदांबुजे

असे ऐकून, केशवाचा सन्मान करून, महादेवाने त्याला आपल्या चरणकमळांवरील भक्ती दिली.

भवान्सर्वस्य लोकस्य कर्ता त्वमधिदैवतम् तदेवं स्वस्ति ते वत्स गमिष्याम्यंबुजेक्षण

तू सर्व जगाचा कर्ता आहेस, तूच सर्वोच्च देवता आहेस; म्हणून तुला शुभेच्छा, वत्सा, मी निघतो, कमळासारख्या डोळ्याच्या.

एवमुक्त्वा तु भगवान् ब्रह्माणं चापि शङ्करः अनुगृह्यास्पृशद्देवो ब्रह्माणं परमेश्वरः

असे म्हणून, भगवंत शंकराने ब्रह्माचा आशीर्वाद देऊन, परमेश्वराने त्याला स्पर्श केला.

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च प्राह हृष्टतरः स्वयम् मत्समस्त्वं न संदेहो वत्स भक्तश् च मे भवान्

स्वतःच्या सुंदर हातांनी, अत्यंत आनंदित होऊन तो म्हणाला, 'तू माझ्यासारखाच आहेस, यात शंका नाही, वत्सा, आणि तू माझा भक्त आहेस.'

स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामि संज्ञा भवतु सुव्रत एवमुक्त्वा तु भगवांस् ततो ऽन्तर्धानमीश्वरः

तुला शुभेच्छा असो, मी निघतो; तुझ्या मनात समज येवो, हे सुव्रता. असे म्हणून भगवंत ईश्वर अदृश्य झाला.

गतवान् गणपो देवः सर्वदेवनमस्कृतः अवाप्य संज्ञां गोविन्दात् पद्मयोनिः पितामहः

सर्व देवांनी वंदन केलेला गणांचा स्वामी देव निघून गेला; गोविंदाकडून समज मिळाल्यावर, कमळातून जन्मलेला पितामह ब्रह्मा.

प्रजाः स्रष्टुमनाश्चक्रे तप उग्रं पितामहः तस्यैवं तप्यमानस्य न किंचित् समवर्तत

पितामहाने सृष्टी करायचे ठरवले आणि कठोर तप सुरू केले; पण तो तप करत असताना काहीच घडले नाही.

ततो दीर्घेण कालेन दुःखात्क्रोधो ह्यजायत क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः

मग खूप काळाने, दुःखातून त्याला राग आला; रागाने भरून, त्याच्या डोळ्यांतून अश्रूच्या थेंबा पडले.

ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो वातपित्तकफात्मकाः महाभागा महासत्त्वाः स्वस्तिकैरप्यलंकृताः

मग त्या अश्रूच्या थेंबांपासून वायू, पित्त आणि कफ यांच्या गुणांनी युक्त, फार भाग्यवान आणि सामर्थ्यशाली जीव निर्माण झाले, जे शुभ चिन्हांनीही सुशोभित होते.

प्रकीर्णकेशाः सर्पास्ते प्रादुर्भूता महाविषाः सर्पांस्तानग्रजान्दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानम् अनिन्दयत्

त्यावेळी विस्कटलेले केस असलेले, प्रचंड विष असलेले साप प्रकट झाले; ते मोठे सर्प पाहून ब्रह्मदेवाने स्वतःलाच दोष दिला.

अहो धिक् तपसो मह्यं फलमीदृशकं यदि लोकवैनाशिकी जज्ञे आदावेव प्रजा मम

अरे देवा! माझ्या तपस्येचे हेच फळ असेल तर धिक्कार आहे; कारण माझ्या पहिल्याच सृष्टीमुळे जगाचा नाश होऊ लागला आहे.

तस्य तीव्राभवन्मूर्च्छा क्रोधामर्षसमुद्भवा मूर्च्छाभिपरितापेन जहौ प्राणान्प्रजापतिः

त्याच्या मनात प्रचंड राग आणि खंत यामुळे तीव्र मूर्च्छा आली; त्या मूर्च्छेच्या वेदनेने प्रजापतीने प्राण सोडले.

तस्याप्रतिमवीर्यस्य देहात्कारुण्यपूर्वकम् अथैकादश ते रुद्रा रुदन्तो ऽभ्यक्रमंस् तथा

त्या अतुलनीय सामर्थ्य असलेल्या ब्रह्मदेवाच्या देहातून, करुणेने भरलेले, अकरा रुद्र रडत रडत प्रकट झाले.

रोदनात्खलु रुद्रत्वं तेषु वै समजायत ये रुद्रास्ते खलु प्राणा ये प्राणास्ते तदात्मकाः

त्यांच्या रडण्यामुळे त्यांना 'रुद्र' हे नाव मिळाले; हे रुद्र म्हणजेच प्राण आहेत आणि ते प्राणच त्यांचे स्वरूप आहेत.