सुंदरी पार्वतीला भगवंत म्हणाले, “हे सुंदर मुख असलेल्या देवी, पवित्र क्षेत्रात जे पुण्याचे स्थान आहे, त्याची नेहमी भक्तिभावाने पूजा करणारे, आणि सर्व दिशांतून येथे येणारे भक्त, त्यांच्या विषयी ऐक. कुरुक्षेत्र, त्यातील शेकडो पवित्र घाट, पुष्कर, निमिष, प्रयाग, पृथुदक — ही सर्व पुण्यस्थाने येथे एकत्र येतात. ड्रमक्षेत्र, कुरुक्षेत्र, पवित्र तीर्थ असलेले नैमिष, आणि अशी सर्व क्षेत्रे, देवी, देवता आणि ऋषींसह येथे उपस्थित असतात. संध्याकाळी, ऋतू, सर्व नद्या, सर्व सरोवरे, सातही समुद्र आणि सर्व दिव्य तीर्थ, हे सर्व येथे एकवटलेले असतात. प्रत्येक उत्सवाच्या वेळी भागीरथी गंगा येथे येते, अविमुक्तेश्वराचे आणि अगदी स्वर्गाचेही दर्शन घेते. जो कोणी काळभैरवाचे सान्निध्य घेतो, त्याचे सर्व पाप नष्ट होतात; प्रत्येक सणाच्या वेळी देवतांचे अधिपतीही पावन होतात. पृथ्वीवरील सर्व महान आणि पवित्र तीर्थक्षेत्रे, प्रत्येक सणास, अविमुक्त या श्रेष्ठ क्षेत्रात प्रवेश करतात, जे महान पापांचा नाश करणारे आहे. केदारातील शिवलिंग, महालयातील लिंग, मध्यमेश्वर, पाशुपतेश्वर, शंकुकर्णेश्वर, दोन गोकार्ण तीर्थ, ड्रमचंदेश्वर, भद्रेश्वर, स्थाणेश्वर, एकाग्र, काळेश्वर, अजेेश्वर, भैरवेश्वर, ईशान, ओंकार नावाचे, अमरेश्वर, महाकाळ, ज्योतिष, भस्मगात्रक — अशी माझी सर्व पृथ्वीवरील, एकूण अडुसष्ट पवित्र स्थाने आणि इतर सर्व, हे प्रत्येक पवित्र सणास वेदवर्णित काशीमध्ये एकत्र येतात; हे रहस्य मी सांगितले. म्हणून येथे जो कोणी गंगेत स्नान करून, माझे दर्शन घेतो, त्याला मृत्यूनंतर अमर, दिव्य अवस्था प्राप्त होते, हे शुभ आहे. अशा व्यक्तीस सर्व यज्ञांचे फळ, लक्षावधी इच्छित वस्तूंच्या समकक्ष, त्वरित मिळते; याहून अद्भुत काय असू शकते? स्वर्गातील, पृथ्वीवरील आणि पर्वतावरील सर्व श्रेष्ठ तीर्थक्षेत्रांमध्ये, हेच सर्वश्रेष्ठ आहे, हे तू जाण. ‘अवि’ या शब्दाचा अर्थ द्विज म्हणतात, वेदांनुसार ‘पापमुक्त’; म्हणून मी यास पवित्र मानले, म्हणून याला ‘अविमुक्त’ असे नाव आहे. अशी वाणी बोलून, सर्व लोकांचे अधिपती, शुभ्र रूद्र म्हणाले, “हे देवतांच्या देवी, माझ्या अविमुक्त निवासाचे दर्शन सर्वांना होऊ दे.” असे सांगून, भगवान उमा-पती, तिच्यासह, श्रेष्ठ श्रीपर्वत प्रकट केला. ते नेहमीच अविमुक्तेश्वर येथे तिच्यासह वास करतात. कारण ते सर्वत्र व्यापलेले, सर्वांचे आत्मरूप, अस्तित्व आणि अनस्तित्व यांचे मूर्तिमंत स्वरूप आहेत. श्रीपर्वतावर देवीसह पोहोचून, सर्व देवांचे स्वामी, सर्व जीवांचे अधिपती हर, तिला पवित्र क्षेत्रे दाखवू लागले. त्यांनी तिला दिव्य कुंडीप्रभा, वैश्रवणेश्वर, आशालिंग, दिव्य देवाधिदेव, आणि दिव्य बिलेेश्वर दाखवले. त्यांनी तिला विष्णूने स्थापिलेलं श्रेष्ठ रामेश्वर आणि दक्षिण दरवाज्याजवळील कुंडलेश्वर दाखवला. पूर्व दरवाज्याजवळ पर्वताशी एकरूप झालेला, देवाधिदेवांनी पूजिला गेलेला, श्रेष्ठ त्रिपुरांतक दाखवला. तेथे तीनही लोकांत प्रसिद्ध मध्यमेश्वर आणि पूर्वी देवांनी स्थापिलेला वरदायक अमरेश्वर दाखवला. गोकार्णेश्वर, ईशान, अद्भुत इंद्रेश्वर, आणि ब्रह्म्याने कर्मासाठी निर्माण केलेला महान कर्मेश्वर दाखवला. त्यांनी तिला तेजस्वी सिद्धवट, माझे शाश्वत निवासस्थान, अजन्म्याने निर्माण केलेला दिव्य अजबिला दाखवला. तेथे, पादुके आणि माझ्या बिलेेश्वराजवळ, शृंगाटाचलाच्या मध्यभागी — देवीने स्थापिलेला शृंगाटकेश्वर आणि मल्लीकार्जुनक हे शुभ स्थान दाखवले. राजेश्वर, धुळीने स्थापिलेला; वैशाख महिन्यात गजेश्वर; आणि अविनाशी कपोटेश्वर दाखवले. कोटीश्वर हे महान तीर्थ, पूर्वी रुद्रांच्या समूहांनी पूजिलेले, हे आज तू पाहा, हे देवी. दक्षिणेकडे ब्रह्म्याने स्थापिलेलं द्विदेवकुल नावाचं शुभ स्थान, आणि उत्तरेकडे विष्णूने स्थापिलेला पर्वत दाखवला. पश्चिम पर्वतावर मी पूर्वी स्थापिलेलं विशाल लिंग, ब्रह्मेश्वर आणि मलेश्वर दाखवले. हे ब्रह्मा, तुझ्या आणि ऋषींच्या उपस्थितीत, या घराला तू अलंकारित केलेस; असे सांगून, भगवान त्या अलंघरह नावाच्या निवासात राहिले. तेथे, हे तीर्थज्ञानी देवी, पवित्र तीर्थ, माझं व्योमलिंग आणि स्कंदाने स्थापिलेलं कदंबेश्वर पाहा. नंदा आणि इतरांनी उत्तम रीतीने स्थापिलेलं गोमंडलेश्वर, आणि इंद्रासह सर्व देवांनी स्थापिलेली ही क्षेत्रे दाखवली. हे देवी, या पवित्र स्थळांचे, तेजस्वी देवहरदाच्या काठावर दर्शन घे. हापूरमध्ये, तुझं हार पडलं तेव्हा, त्या ठिकाणाचं दर्शनही घे. लोकांच्या कल्याणासाठी, तू हे हारकुंड निर्माण केलंस; आणि शिव-रुद्रांच्या नगरीत, हे पुण्य शरीरावर स्थापित केलं. तेथे, त्याच्या वडिलांनी — सुषैलाने — पर्वतराजाची स्थापना केली, मी, ब्रह्मा, आणि ऋषींसह, त्याला अलंकृत केलं. हे देवी, चंडिकेश्वराचं तीर्थ, चंडिकेशा — तुझी कन्या — आणि चंडिकेने स्थापन केलेलं, हे परमश्रेष्ठ अंबिका-तीर्थ, हे सर्व तिला दाखवलं. अशा प्रकारे भगवान शंकर देवीला सर्व पवित्र क्षेत्रांचे, त्यांच्या महात्म्याचे आणि अविमुक्त क्षेत्राच्या अद्वितीय पुण्याचे रहस्य सांगतात आणि दर्शवतात.