पार्वतीला महादेव सांगतात, “देवतांचा प्रभू मी, केवळ माझ्या दर्शनाने सर्व इच्छांची पूर्ती होते; हे ग्रहांनी, शुक्राच्या प्रमुखत्वाने, निश्चित केले आहे. हे पुण्यवान लिंग पहा, जे सर्व इच्छांची पूर्ती करतात; या पवित्र स्थळे माझी निवासस्थाने आहेत, हे जाण. मी माझ्या क्षेत्रात या स्थळांचे वर्णन केले; आता एक गूढ सांगतो: हे क्षेत्र चार क्रोशांमध्ये सर्व दिशांना विस्तारले आहे. हे क्षेत्र एक योजन आहे, आणि मृत्यूच्या वेळी अमरत्व प्रदान करते. मी महान पर्वतावर आणि केदारमध्ये स्थिर झालो आहे. या क्षेत्राच्या दर्शनाने गणांची स्थिती मिळते; येथे मुक्ती प्राप्त होते. गाणपत्याची स्थितीही याच्यामुळे मिळते, कारण तीच सर्वोच्च मुक्ती आहे. म्हणून, हे सुंदर मुख असलेल्या पार्वती, महालय, केदार आणि मध्यमा यांमध्ये सर्वात पवित्र क्षेत्र अविमुक्त म्हणून स्मरणात आहे. केदार, मध्य क्षेत्र, आणि महालय या पृथ्वीवरील माझ्या पवित्र स्थळे आहेत, पण त्यात अविमुक्त हे सर्वात श्रेष्ठ आहे. कारण या क्षेत्रातूनच या जगांची निर्मिती झाली, म्हणून हे क्षेत्र शुभ आहे; मी कधीही त्याचा त्याग केला नाही, म्हणून त्याला ‘अविमुक्त’ म्हणतात. या ठिकाणी माझ्या अविमुक्तेश्वर लिंगाचे दर्शन केल्याने मनुष्य त्वरित पापमुक्त होतो आणि संसाराच्या बंधनातून मुक्त होतो. शैलेश, संगमेश, स्वर्लीन, मध्येश्वर, हिरण्यगर्भ, ईशान, गोप्रेक्षा, वृषभध्वज, उपशांत, शिव, प्राचीन स्थळाचा निवासी, प्रसिद्ध शुकेश्वर, व्याघ्रेश, आणि जंबुकेश्वर – या लिंगांचे दर्शन केल्यावर मनुष्य पुन्हा संसाराच्या दुःखाच्या समुद्रात जन्म घेत नाही. असे सांगून महादेव सर्व दिशांना नजर टाकतात. महेश्वर, देवांचा महान प्रभू, त्या ठिकाणी स्थिर असल्याचे पाहिल्यावर, अचानक ते संपूर्ण क्षेत्र तेजस्वी आणि उजळ झाले. मग पाशुपतीचे सिद्ध अनुयायी, त्यांच्या शरीरावर पवित्र भस्म लावलेले, महेश्वराचे महान भक्त, आपल्या व्रतावर दृढ, तेथे प्रकट झाले. शेकडो भक्त महेश्वराकडे आले, नमस्कार केला, आणि योगेश्वराचा योगध्यानात तल्लीन असलेला प्रभू पुन्हा पुन्हा पाहू लागले. ते स्वतःच्या स्वरूपात स्थिर झाले, जणू ईश्वरात विलीन झाले; आणि त्या वेळी, देवांचा प्रभू, उमा-पती, त्यांच्या मध्ये उपस्थित होता. तो, सर्वोच्च स्वरूप धारण करून, जणू सर्व जगाला आपल्या मध्ये सामावून घेत, एकटा उभा राहिला. जगाचा प्रभू त्या सर्वोच्च रूपात प्रकट झाल्यावर, पर्वतकन्या पार्वती, रोमांचित होऊन, त्या स्वरूपाकडे पुन्हा पाहू शकली नाही. मग, ती स्वरूप तिला अदृश्य असल्याचे जाणून, आपल्या स्वरूपात स्थित होऊन, योगाद्वारे, सर्वोच्च देवीने प्रकृतीचे स्वरूप धारण केले. त्या वेळी ती पुन्हा महेश्वर आणि महान आत्मा हराचे दर्शन करू शकली; योगींनी विलय साधून पुरुषाचे दर्शन केले. सर्व योगी, त्यांच्या संसाराचे बीज जळून गेलेले, हृदयात प्रवेश करून, पाच अक्षरी बीज मंत्र स्मरण करत रमले. पूर्वी प्रकट झालेले, सर्व पापांचा नाश करणारे, ते दिव्य स्वरूप पुन्हा शुभ शरीरात प्रकट झाले, निळ्या-रक्त रंगात स्थित. हे पाहून पर्वतकन्या पार्वती, तिच्या सर्व शरीरात आनंदाचा रोमांच अनुभवून, महादेवाची स्तुती केली, पायांवर नमस्कार केला, आणि विचारले, “हे प्रभू, हे कोण आहेत?” मग देवांचा श्रेष्ठ महादेव पर्वतकन्येला म्हणाला, “हे सुंदर, माझ्या व्रताचे पालन करून, हे भक्त आणि श्रेष्ठ द्विज – त्यांनी येथे जे योग केले आहेत, त्या एकाच जन्मात, या पवित्र क्षेत्राच्या सामर्थ्याने आणि माझ्यावर भक्तीने, हे प्राप्त झाले आहे. माझ्या स्वरूपातून मी कृपा देतो; म्हणूनच, हे महान पवित्र क्षेत्र, ब्रह्मा आणि इतरांनी सेवा केलेले – विद्वान ब्राह्मण आणि सिद्ध तपस्वी, प्रत्येक महिन्याच्या आठव्या आणि चौदाव्या दिवशी येथे पूजा करतात. दोन्ही पक्षांत, हे देवी, वाराणसीमध्ये पूजा केली जाते, विशेषतः चंद्र आणि सूर्य ग्रहणाच्या वेळी आणि कार्तिक महिन्यात. सर्व पवित्र उत्सव, विषुव, संक्रांती, आणि पृथ्वीवरील सर्व तीर्थस्थळे वाराणसीमध्ये एकत्र येतात; आणि तेथे जाह्नवी – पवित्र नदी, उत्तरवाहिनी, माझ्या जटेतून आणि हिमालयपुत्री, तुझ्या वडिलांच्या जटेतून प्रकट झालेली, शुभ हिमालयकन्या. हे सुंदरमुखी, ऐक – जे नेहमी पवित्र, पुण्यवान स्थळाची पूजा करतात, पवित्र प्रदेशात स्थिर झालेले, आणि सर्व दिशांमधून येथे येतात. कुरुक्षेत्र, शेकडो तीर्थांसह, पुष्कर, निमिष, प्रयाग, पृथूदक – हे सर्व येथे एकत्र आहेत. द्रुमक्षेत्र, कुरुक्षेत्र, निमिष आणि त्याचे तीर्थ, आणि असे सर्व क्षेत्र, देवी, देव आणि ऋषींसह, येथे उपस्थित आहेत. प्रदोष, ऋतू, सर्व नद्या, सरोवरे, सात समुद्र, आणि सर्व दिव्य तीर्थसुद्धा येथे पूर्णपणे आहेत. प्रत्येक उत्सवात, भगिरथी येथे एकत्र येते, अविमुक्तेश्वराचे दर्शन घेते आणि स्वर्गाचेही दर्शन करते. कालभैरवाजवळ आले की सर्व पाप पूर्णपणे नष्ट होतात; प्रत्येक उत्सवात देवांचा प्रभू शुद्ध होतो. पृथ्वीवरील सर्व महान आणि पवित्र तीर्थ अविमुक्त या सर्वोच्च क्षेत्रात, प्रत्येक उत्सवात, महान पाप नष्ट करण्यासाठी, प्रवेश करतात. केदारचे लिंग, महालयाचे लिंग, मध्येश्वर, पाशुपतेश्वर, शंकुकर्णेश्वर, दोन्ही गोकरण तीर्थ, द्रुमचंदेश्वर, श्रेष्ठ भद्रेश्वर, स्थानेश्वर, एकाग्र, काळेश्वर, आणि अजेेश्वर – हे सर्व येथे उपस्थित आहेत.” अशा प्रकारे, महादेवने पार्वतीला या पवित्र क्षेत्राचे, त्याच्या लिंगांचे, आणि त्याच्या महान भक्तांचे गूढ, दिव्य, आणि पुण्यवान स्वरूप प्रकट केले.