सर्व जीव, मग ते वयस्क असोत वा नव्हेत, परमेश्वराच्या कृपेने मुक्ती प्राप्त करतात. ते अंडातून जन्मलेले असोत, अंकुरातून, किंवा ओलसरतेतून उत्पन्न झालेले असोत—सर्वांना मोक्ष मिळतो. देवाधिदेवांच्या कृपेने यात अजिबात शंका नाही; कारण हेच विश्वाचे अधिपती, शिव, हेच बंधन आणि मोक्षाचे कारण आहेत. ही पृथ्वी, आकाश, स्वर्ग, महान लोक, पितरांचे लोक, ऋषींचे लोक, सत्यलोक, आणि असंख्य ब्रह्मांडांच्या अंड्या—हे सर्व, देवाधिदेवांच्या स्वरूपासह, आठ आवरणे, सातही द्वीप, पर्वत, आणि वनराई— आणि सर्व समुद्र, सर्व वायूंच्या प्रवाह, आणि इतर सर्व लोकांमध्ये, जिथे जिथे जाणीवशील आणि जड जीव आहेत, हे सर्व अस्तित्वात आहेत. हे सर्व भवरूप शिवापासूनच उत्पन्न झाले आहेत; तोच त्यांचा आधार आहे. हे सर्व रुद्रच आहे—त्या महात्म्याला नमस्कार असो. हे संपूर्ण विश्व, सर्व जीव, आणि अनेक प्रकारे उत्पन्न झालेले सर्व काही—हे सर्व रुद्रच आहे. रुद्राच्या आज्ञेने ही देवी, अंबिका, स्थापन झाली आहे; तिच्या द्वारेच मुक्ती प्राप्त होते. आकाशात विहरणारे सिद्ध, अंबिकेच्या कृपेने सर्व जीवांचे दर्शन घेऊन, आनंदित चित्ताने एकत्र बोलू लागले. त्या आकाशगामी सिद्धांनी, परमेश्वराशी एकरूपता प्राप्त करून, स्थिरता प्राप्त केली. यावेळी, काही जिज्ञासूंनी सूतजींना विचारले, “हे सूत, पुण्यवान लोकांना अणिमा वगैरे योगशक्ती कश्या प्रकारे प्राप्त होतात? कृपया हे सर्व तपशीलवार सांगावे.” सूतजी म्हणाले, “आता मी तुम्हाला अत्यंत दुर्लभ असा योग सांगतो. प्रारंभी, चित्तात पंचप्रकारे शाश्वत तत्त्वाचे चिंतन करावे. चंद्र, सूर्य आणि अग्नी यांच्या शक्तींशी एकरूप होत, सहा वीस शक्ती आणि आठ प्रकारांनी, उत्तम पद्मासन धारण करावे. नंतर, सोळा प्रकारांनी आणि पुन्हा बारा प्रकारांनी, देवीला मध्यभागी आणि उमापती देवाला ध्यानात ठेवावे. अजन्मा परमेश्वर, आठ शक्ती आणि आठ रूपांसह, आणि त्या आठ रुद्रांसह, जे पुन्हा चौरसष्ट प्रकारांनी आहेत. तसेच, सर्व शक्ती, आठ गुणांनी युक्त—अशा प्रकारे क्रमाने ध्यान केल्यास, अपरंपार ज्ञान प्राप्त होते. हा जो पाशुपत योग आहे, तो मुक्ती आणि सिद्धी देणारा आहे; अणिमा वगैरे सिद्ध्या, ऋषिजनहो, कोट्यवधी कर्मांनीही प्राप्त होत नाहीत. यात योग्यांच्या आठ प्रकारच्या ऐश्वर्यशक्ती सांगितल्या आहेत; हे सर्व मी क्रमाने सांगतो, तुम्ही समजून घ्या. अणिमा, लघिमा, महिमा, प्राप्ती, प्राकाम्य, आणि सर्वत्र ईशित्व—सर्वकाही इच्छेनुसार प्राप्त होते; हेही तीन प्रकारांनी जाणावे. ऐश्वर्य म्हणजे सर्व इच्छा पूर्ण करणारे सामर्थ्य. हे त्रिविध स्वरूपात प्रकट होते—दोषयुक्त, निर्दोष आणि सूक्ष्म. दोषयुक्त ते आहे जे पंचमहाभूतांनी बनलेले आहे. इंद्रिये, मन, आणि जे अहंकार म्हणून ओळखले जाते—त्यात सूक्ष्म क्रिया देखील पंचमहाभूतांनी बनलेली आहे. इंद्रिये, मन, विचार, बुद्धी, अहंकार, आणि जे सर्वव्यापी आहे, आत्म्यात स्थिर आहे, आणि ज्याला ज्ञान म्हणतात—हे सर्व. योगातील एकत्रीकरण त्रिविध आहे आणि ते फक्त सूक्ष्मातच घडते; आठ प्रकारची विभागणीही फक्त सूक्ष्मातच आहे. याचे स्वरूप मी सांगतो, जसे भगवंताने सांगितले आहे—तीनही लोकांत सर्व जीवांमध्ये याचे नियमन कसे आहे. अणिमा वगैरे शक्ती, जे अप्रकट आहे, ते सर्वत्र स्थापन झाले आहे; तीनही लोकांत सर्व जीवांमध्ये ते प्राप्त करणे अत्यंत कठीण आहे. परंतु, जे प्रयत्न करतात त्यांना ते साध्य होते; योग्यांची पहिली सिद्धी म्हणजे जगात मुक्तपणे गती करणे—हेच तिचे स्वरूप आहे. सर्व जीवांत ती वेगवानता दुसऱ्या अवस्थेत मानली जाते; तीनही लोकांत तिचे मोठेपण सर्वांनी मान्य केले आहे. या जगातील महानता म्हणजे तिसरा योग; तीनही लोकांत सर्व जीवांमध्ये इच्छेनुसार जाणे म्हणून ओळखले जाते. तो इच्छेनुसार सर्वत्र विषयांचा उपभोग घेतो, कुठेही अडथळा न येता; तीनही लोकांत सुखदुःख सर्व जीवांना प्राप्त होते. तो सर्वत्र स्वामी होतो, योगज्ञानाचा जाणकार; तीनही लोकांत, जड आणि चेतन जीव त्याच्या अधीन असतात. त्याच्या इच्छेने रूपे निर्माण होतात किंवा होत नाहीत; जिथे इच्छेनुसार सर्व काही साध्य होते, तिथे तीनही लोकांत, जड आणि चेतन जीवांत. ध्वनी, स्पर्श, रस, गंध, रूप, आणि तसेच मन—हे सर्व त्याच्या इच्छेने उत्पन्न होतात किंवा होत नाहीत. तो जन्म घेत नाही, मरत नाही; तो छेदला जात नाही, विभागला जात नाही; जळत नाही, भ्रमित होत नाही; नष्ट होत नाही, कलुषित होत नाही. तो कमी होत नाही, वृद्ध होत नाही; तो कधीच व्याकुळ होत नाही; तो तयार केला जात नाही, सर्वत्र बदलत नाही. त्याला गंध, रस, रूप नाही; स्पर्श नाही, ध्वनी नाही; रंग नाही, स्वर नाही, आणि कधी कधी कोणताही गुण नाही. तो विषयांचा उपभोग घेतो, पण त्यांना बांधला जात नाही; सूक्ष्मात सूक्ष्म असून तो परमार्थ आहे; सूक्ष्मतेमुळे तो मुक्तिदायक आहे. कारण तो सर्वव्यापी आहे आणि मोक्षाला नेणारा आहे, म्हणून तो पुरुष म्हणून ओळखला जातो; सूक्ष्म स्वरूपामुळे पुरुष परम ऐश्वर्यात वास करतो. गुणांपलीकडे आणि ऐश्वर्यात राहून, तो सर्वत्र सर्वात सूक्ष्म म्हणून ओळखला जातो; अडथळ्यांशिवाय ऐश्वर्य प्राप्त करून, तो सर्वोच्च योग प्राप्त करतो. तिथून पुढे तो मुक्तीकडे, त्या सूक्ष्म, परम अवस्थेकडे जातो; म्हणून, ऋषिमंडळींनो, पाशुपत योग जाणावा. हा योग स्वर्ग आणि मोक्ष यांचे फळ देतो, आणि शिवाशी एकरूपतेचे कारण आहे; किंवा, जो रजोगुणाने प्रेरित आहे, तो मार्ग जाणून, कर्म करतो.