सर्व देवतांचे अधिपती, भगवान महादेव, हे कमळामध्ये प्रतिष्ठित आहेत. म्हणून, श्री-पत्राचा पान कधीही दुर्लक्षित करू नये, असे ज्ञानी लोकांनी लक्षात ठेवावे. निळे कमळ, साधे कमळ आणि विशेषतः लाल कमळ ही अत्यंत प्रभावी आहेत; तर शिलाकमळ सर्व कार्यात यश देते. काळ्या अगरूच्या लाकडापासून जे निर्माण होते, ते सर्व पापांचा नाश करते. तसेच, गुग्गुळ व इतर धूपही अर्पण करावेत. चंदन सर्व रोग दूर करते आणि सर्व सिद्धी प्रदान करते; सुगंधित धूपही सर्व इच्छांची पूर्तता करते. पांढऱ्या अगरू, काळ्या अगरू आणि मृदू सीतारी या धूपांनी थेट मोक्षप्राप्ती होते. पांढऱ्या अर्क फुलात प्रजापती, चार मुखांचा सृष्टीकर्ता, वास करतो; कर्णिकाराच्या फुलात सरस्वती देवी निवास करते. करवीर फुलात गणाध्यक्ष, बकुळ फुलात नारायण, आणि सर्व सुगंधी फुलांत पर्वतपुत्री पार्वती वास करते. म्हणून, उपलब्धतेनुसार, भक्तिभावाने आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार, या मंगल फुले, धूप वगैरे अर्पून देवाधिदेवाची पूजा करावी. त्यानंतर, भक्तिपूर्वक, गोड भात, उत्तम पक्वान्न, तूप व सर्व प्रकारच्या पदार्थांनी युक्त अन्न अर्पण करावे. किंवा शुद्ध भात किंवा मूगभात, अगदी अर्धा किंवा पूर्ण प्रमाणात, तसेच यक्षपुच्छ व ताडपंख्याचे पंखेही भक्तिपूर्वक अर्पण करावेत. सर्व शुभ वस्तू, ज्या योग्यरीत्या मिळवल्या आहेत, त्या विविध प्रकारच्या दान वस्तू पाण्याने शुद्ध करून अर्पण कराव्यात. भक्तिपूर्वक, रुद्राला दूध अर्पण करावे; कारण दूध हे सर्व देवतांसाठी अमृततुल्य आहे. विष्णू व जिष्णू यांनी सर्व अन्नाची स्थापना केली आहे; अन्नदानाने शंकर सर्व प्राण्यांवर प्रसन्न होतो. म्हणून, अन्नानेच देवाची पूजा करावी, कारण प्राण अन्नातच आहे; तृप्ती अर्पणात आहे आणि उपपदार्थांत वायूच वास करतो. महान भगवान, सर्वांचा आत्मा, सुगंधी जलधारेत वास करणारा, तोच आसन आहे, प्रकृतीचा मूर्तस्वरूप आहे, आणि महान तत्त्व व इतरांसह प्रतिष्ठित आहे. म्हणून, नियमाप्रमाणे, प्रत्येक महिन्यात भक्तिपूर्वक देवाची पूजा करावी; पौर्णिमेला सर्व इच्छित फळप्राप्तीसाठी व्रत पाळावे. सत्य, पवित्रता, करुणा, शांतता, समाधान व दान या सद्गुणांचा अभ्यास करावा; पौर्णिमा व अमावस्येला उपवास करावा. वर्षाअखेरीस विशेषतः गायी द्याव्यात व बैल सोडावा; वेदपाठी ब्राह्मणांना भक्तिपूर्वक भोजन द्यावे. सर्व प्रकारच्या अर्पणांनी पूजिलेल्या त्या लिंगाचे पवित्र शिवस्थळी प्रतिष्ठापन करावी किंवा ब्राह्मणाला द्यावे. जो कोणी, हे श्रेष्ठ ऋषी, या शिवलिंगाचे व्रत प्रत्येक महिन्यात भक्तिपूर्वक पाळतो, तो खरोखरच तपस्वींमध्ये श्रेष्ठ ठरतो. तो दहा कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी, रत्नांनी अलंकृत, दिव्य विमानांनी शिवाच्या दिव्य नगरीत जातो आणि पुन्हा या जगात येत नाही. किंवा, एक महिन्याचे हे श्रेष्ठ व्रत जरी पाळले, तरी शिवलोकाची प्राप्ती होते—यात किंचितही शंका नाही. किंवा, जर मन दुसऱ्या वराकडे लागले असेल, तर एक वर्ष हे व्रत पाळल्याने त्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि नंतर तो शिवास प्राप्त होतो. दैवत्व, पितृपद, देवांमध्ये प्रभुत्व किंवा गणपतीपद—ज्या गोष्टीची आसक्ती असेल, ती मनुष्याला प्राप्त होते. ज्ञानाची इच्छा असणाऱ्याला ज्ञान, भोगाची इच्छा असणाऱ्याला सुख, संपत्तीची इच्छा असणाऱ्याला धन, आणि दीर्घायुष्याची इच्छा असणाऱ्याला दीर्घायुष्य मिळते. ज्या इच्छा तो मनाशी धरतो, त्या सर्व येथे भोगतो; आणि केवळ एका महिन्याचे व्रत केल्याने अखेरीस रुद्रपद प्राप्त करतो. हे शुद्ध, श्रेष्ठ आणि गुप्त व्रत विश्वनिर्मात्याने, परम शिवाने, देव, असुर, सिद्ध, मानव व विद्याधरांच्या कल्याणासाठी स्थापले आहे. या प्रकारे नियमपूर्वक प्रभूची पूजा केल्यावर, कुटुंबीय व सेवकांसह नम्रतेने मस्तक झुकवावे, 'व्यापोहना' स्तोत्राचे पठण करावे आणि प्रयत्नपूर्वक शिवाची प्रदक्षिणा करावी. हे स्तोत्र, विश्वनिर्मात्याने तीनही लोकांच्या कल्याणासाठी रचले, आणि भगवान ब्रह्मा व इतर देवांनी अर्पण केले. आता मी 'व्यापोहना' स्तोत्र सांगतो, जे सर्व सिद्धी देणारे आणि मंगल आहे, आणि जे नंदिनच्या मुखातून महात्मा कुमाराने ऐकले. म्हणून मी हे आदरपूर्वक व्यासाला सांगितले: शिवाला नमस्कार—जो शुद्ध, निर्मळ, तेजस्वी आहे. जो दुष्टांचा संहार करणारा, सर्वव्यापी, परात्पर आत्मा, पाच मुखांचा, दहा भुजांचा, पंधरा डोळ्यांचा आहे. तो शुद्ध, स्फटिकासारखा तेजस्वी, सर्व अलंकारांनी सुशोभित, सर्वज्ञ, सर्वव्यापी, शांत, आणि सर्वश्रेष्ठ आहे. सोमेश्वर, जो कमळासनस्थ आहे, तो माझे पाप त्वरेने दूर करो—तोच ईशान, परम पुरुष, अघोर व सद्योजात आहे. शुभ वामदेवही माझे पाप त्वरेने दूर करो—जो अनंत, सर्व विद्यांचा स्वामी, सर्वज्ञ, सर्वकाही देणारा, सर्वांचा अधिपती आहे. जो शिवध्यानात एकाग्र आहे, तो माझे पाप दूर करो; जो सूक्ष्म, देव-दानवांचा स्वामी, सर्वांचा अधिपती, गणांनी पूजिला गेलेला आहे. तोच शिवध्यानात एकाग्र, तो माझे पाप दूर करो; सर्वोच्च शिव, अत्यंत पूज्य, शिवध्यानात मग्न. सर्वव्यापी, सर्वकाही देणारा, शांत—तो माझे पाप दूर करो; एकच नेत्र असलेला, शुभ, शिवपूजेला समर्पित. शिवध्यानात एकाग्र, तो माझे पाप दूर करो; शुभ प्रभू, त्रिमूर्ती, शिवभक्ती जागवणारा. शिवध्यानात एकाग्र, तो माझे पाप दूर करो; श्रीकंठ, लक्ष्मीपती, तेजस्वी, नेहमी शिवध्यानात मग्न. अशा प्रकारे, या पूजाविधानाने आणि स्तोत्राने, भक्ताला सर्व पापांपासून मुक्ती, इच्छित फळ, आणि अखेरीस शिवसायुज्य प्राप्त होते.