एका काळात, विश्वाच्या उत्पत्तीच्या गूढ प्रक्रियेत, शिवाच्या विविध रूपांमधून सर्व सजीव आणि निर्जीव जग प्रकट झाले. गळ्यातून सोमाचा उदय झाला, भुवयांच्या मध्यातून आत्मा प्रकट झाला, आणि डोक्याच्या शिखरातून आकाश निर्माण झाले; अशा प्रकारे हे सर्व जग—चल आणि अचल—सर्वत्र प्रकट झाले. यापुढे, शास्त्रानुसार ज्ञान आणि विधी यांच्या माध्यमातून सर्वज्ञ, सर्वव्यापी देवाची स्थापना केल्यास, साधकाला शिवाशी एकरूपता प्राप्त होते. यज्ञस्वरूप परमेश्वराला तीन पाय, सात हात, चार शिंगे आणि दोन डोके असलेल्या रूपात घडवून, तो विष्णूच्या लोकात सन्मानित होतो. तेथे, शंभर हजार कल्पपर्यंत अपार आनंद मिळवून, त्या आनंदी पुरुषाला योग्य वेळी पृथ्वीवर परत येऊन, सर्व यज्ञांचा सार मिळतो. जो बैलावर आरूढ, चंद्रकलाने अलंकृत असलेल्या शिवाची स्थापना करतो, त्याला दहा हजार अश्वमेध यज्ञाचे पुण्य मिळते. सोन्याच्या विमानात, घंटांच्या जाळ्यांनी सज्ज, तो शिवाच्या दिव्य नगरीत पोहोचतो आणि तेथेच मुक्ती प्राप्त करतो. आता, मी ऐकलेले फळ सांगतो—जो शिवास नंदी, अंबा आणि सर्व गणांसह स्थापित करतो, त्याला सूर्याच्या प्रभेसारख्या विमानात, बैलांनी ओढलेल्या, अप्सरांच्या समूहांनी भरलेल्या, देव आणि दानवांसाठीही दुर्मिळ अशा विमानात स्थान मिळते. सर्व बाजूंनी नृत्य करणाऱ्या अप्सरांच्या समूहांनी वेढलेला, शोभेने उजळलेला, तो शिवाच्या दिव्य नगरीत पोहोचतो आणि गणेशत्व प्राप्त करतो. तो देवांचा अधिपती, पर्वतपुत्रीबरोबर नृत्य करताना, हजार हातांनी, सर्वज्ञ, किंवा चार हातांनी, प्रकट झालेला, पाहतो. सर्वोच्च परमेश्वर, भृगु आणि इतर गणांसह, पर्वतपुत्रीसह, बैलबॅनर असलेल्या शिवाला प्रकट पाहतो. ब्रह्मा, इंद्र, विष्णू, सोम आणि इतरांनी नेहमी पूजित, मातांमध्ये आणि ऋषींमध्ये वेढलेला सर्वोच्च परमेश्वर त्याला दिसतो. भक्तीपूर्वक स्थापना केल्यावर, मी सांगतो की त्याला मिळणारे फळ सर्व यज्ञ, तप, दान, तीर्थयात्रा आणि देवपूजेच्या फळासारखे आहे. हे फळ शंभर कोटी पटीने वाढून, तो शिवाच्या निवासात पोहोचतो आणि तेथे, जीवांच्या विलयापर्यंत अपार आनंद मिळवतो. पुन्हा नव्या सृष्टीत, तो मानवजन्म प्राप्त करतो—नग्न, चार हात असलेला, पांढरा, तीन डोळे असलेला, सर्पांनी वेढलेला. भक्तीपूर्वक देवाधिदेवाची, कपाळात खोपडी धारण केलेल्या, काळ्या वळवां केसांनी सज्ज असलेल्या शिवाची स्थापना केल्यास, शिवाशी एकरूपता मिळते. गजपतीपुत्र, अंबेसह, यशदायिनी, काळसर वर्णाची, लाल डोळ्यांची, तीन डोळ्यांची, चंद्रकलाने अलंकृत असलेली शिवाची स्थापना केली जाते. शिव, डोक्यावर कावळ्याच्या पंखांसारखे केस, सापांचे कुंडल, वरच्या अंगावर सिंहाची त्वचा, आणि कपड्याला हरिणाची कातडी घालतो. तीक्ष्ण दात, गदा हातात, खोपडी उंचावलेली, 'हुं' आणि 'फट' उच्चारत, सर्व दिशांना गूंजणारा आवाज करतो. दोन्ही हातांनी कमळाच्या कातडी घालतो, शंख धारण करतो, हसतो, गर्जना करतो, आणि काळ्या समुद्राचा पान करतो. नृत्य करताना, भूतगण आणि सेवकांच्या समूहांनी अलंकृत, भक्तीपूर्वक स्थापित केल्यास, सर्व अडथळ्यांवर मात करून, शिवाच्या लोकात सन्मान मिळतो आणि तेथे जीवांच्या विलयापर्यंत अपार आनंद मिळतो. ज्ञान प्राप्त करून, रुद्रांनी मुक्ती दिली जाते; सर्वोच्च देव अर्धनारीश्वर, चार हात असलेला, अद्वितीय. वरदान आणि अभय देणारे हात, त्रिशूल आणि कमळ धारण केलेले, स्त्री-पुरुष रूपात, सर्व अलंकारांनी सज्ज. भक्तीपूर्वक स्थापना केल्यास, शिवाच्या लोकात सन्मान मिळतो; तेथे, अणिमा शक्तीपासून सुरू होणाऱ्या अनेक सिद्धी प्राप्त होतात. चंद्र आणि तारांपर्यंत ज्ञान मिळवून, मुक्ती मिळते; जो सर्वज्ञ लक्षुलिशाचा पूजन करतो. शिष्य आणि त्यांच्या शिष्यांनी वेढलेला, स्पष्टीकरणासाठी हात उंचावलेला, भक्तीपूर्वक स्थापना केल्यास, शिवाच्या लोकात पोहोचतो. तेथे, शंभर युगांपर्यंत अपार आनंद अनुभवून, योग आणि ज्ञानात एकरूपता मिळवून, तेथेच मुक्ती प्राप्त होते. सर्व पूर्वीच्या देव आणि अमरांनी इच्छित असलेले स्थान, शवाच्या भस्माने लिप्त, मुद्रांकित देवासाठी आहे. जे शिरावर तीन रेघा आणि माळ घालतात, आणि ब्रह्मा, केसांनी बनवलेल्या एकच यज्ञोपवीत घालतो. डाव्या हातात खोपडी, ब्रह्माचा वर, आणि विष्णूच्या शरीरासह, सर्वोच्च देव. भक्तीपूर्वक स्थापना केल्यास, संसाराच्या समुद्रातून मुक्ती मिळते; 'ॐ नमो नीलकंठाय'—हा आठ अक्षरी मंत्र. जो हा मंत्र एकदाही म्हणतो, तो पापमुक्त होतो; या मंत्राने, चंदन वगैरे अर्पण करून, आपापल्या सामर्थ्यानुसार भक्ती केल्यास, देवाधिदेवाची पूजा होते आणि शिवाच्या लोकात सन्मान मिळतो; जलंधरान्तक, सुदर्शन धारण करणारा भगवान. जलंधराला दोन भागात विभागून, भक्तीने स्थापना केल्यास, शिवाशी एकरूपता मिळते; येथे कोणतीही शंका नाही. सुदर्शन देणारा देव, पूर्वी सांगितलेल्या गुणांनी युक्त, भक्ताच्या नेत्रपूजेत पूजित होतो. भक्तीपूर्वक स्थापित करून, शिवाच्या लोकात सन्मान मिळतो, निकुंभाच्या कमळपादांमागे उभा राहतो. डावे पाय नीट ठेवून, पर्वतपुत्रीस डाव्या बाजूला आलिंगन देऊन, त्रिशूलाच्या टोकावर कोपर ठेवून, सर्पाचे घंटांचे कडे बनवतो. अंधकाला बाजूला पाहतो, हात जोडून उभा राहतो, आणि योग्य रूप तयार करून, शिवाशी एकरूपता प्राप्त करतो. जो देवाधिदेव, त्रिपुराचा संहारक, धनुष्य आणि बाण धारण केलेला, चंद्रकलाने आणि सोमाने अलंकृत असलेल्या शिवाची स्थापना करतो, त्याला हे सर्व फळ प्राप्त होते. अशा प्रकारे, भक्ती, विधी आणि ज्ञानाने, शिवाच्या विविध रूपांची स्थापना करून, साधकाला अपार आनंद, पुण्य, आणि अखेर मुक्ती प्राप्त होते.