सर्वोच्च मार्गाने, दिवस आणि रात्र अशा दोन्ही काळात, सूर्य हा या जगाला चारही बाजूंनी—वर, खाली आणि सर्व दिशांनी—आपल्या तेजाने तापवतो. जसा एखादा तेजस्वी दिवा घराच्या मध्यभागी लटकवलेला असतो आणि तो दिवा वर, खाली, सर्व बाजूंना सम प्रमाणात अंधार दूर करतो, अगदी तसाच सूर्य, ग्रहांचा अधिपती, जगाचा स्वामी, आपल्या हजार किरणांनी संपूर्ण विश्व सर्व दिशांनी उजळवतो. या सूर्याच्या हजार किरणांपैकी सात प्रमुख किरण आहेत, जे ग्रहांचे मूळ मानले गेले आहेत. हे सात किरण म्हणजे—सुषुम्ना, हरिकेश, विश्वकर्मा, विश्वव्याचा, आद्य, संनद्ध आणि परा. याशिवाय सर्वावसु आणि स्वराट अशी दोन नावेही सांगितली आहेत. या सात किरणांमध्ये सुषुम्ना हा किरण दक्षिण दिशेला प्रज्वलित करतो. सुषुम्ना किरण खाली, वर आणि खालच्या दिशेला गती करतो, तर हरिकेश हा समोर असलेला किरण ताऱ्यांचा मूळ मानला जातो. विश्वकर्मा हा उजव्या बाजूला असून बुध ग्रहासाठी किरण वाढवतो. विश्वव्याचा, जो मागे आहे, तो शुक्राचा मूळ मानला जातो. संनद्ध हा मंगळाचा किरण आहे, आणि सहावा किरण सर्वावसु हा गुरु ग्रहाचा मूळ आहे. पुढे, शनी ग्रहाचा किरण पोसणारा किरण आहे, ज्याला शनीश्चर म्हणतात. सूर्याच्या या तेजामुळे तारे, ग्रह आणि नक्षत्रे चमकत असतात. हे सर्व आकाशात दिसतात आणि हे संपूर्ण विश्वही त्याच तेजाने उजळते. कारण हे नष्ट होत नाहीत, म्हणून त्यांना तारे (नक्षत्र) असे म्हणतात. या सर्व क्षेत्रे आपल्या किरणांनी उजळतात; सूर्य त्यांच्याकडून तारे आणि नक्षत्रे प्राप्त करतो. पृथ्वीवर जे पुण्यकर्म केले जाते, त्यांच्या शेवटी जीव ग्रहांमध्ये प्रवेश करतात; कारण ते त्या क्षेत्रांना ओलांडतात, म्हणून त्यांना तारे म्हणतात आणि त्यांच्या शुभ्रतेमुळेही त्यांना तारे म्हणतात. दैवी, भौतिक आणि रात्रौचे जे काही तेजस्वी किंवा अंधकारमय तारे आहेत, त्यांचे तेजही सूर्य नेहमीच घेतो. यज्ञ आणि गतीसाठी या तत्त्वाचे वर्णन केले आहे; सूर्य पाण्याचे तेज खेचतो म्हणून त्याला सविता म्हणतात. पौर्णिमेचा चंद्र हा आनंदाचा तत्त्व मानला गेला आहे; तो शुभ्रतेमध्ये, अमरत्वात आणि शीतलतेमध्ये जाणवतो. सूर्य आणि चंद्र यांच्या तेजस्वी, प्रकाशमान, शुभ्र, गोल आणि कुंभासारख्या शुभ कक्षांमध्ये, चंद्राचा मंडल घन पाण्याचा स्वरूप आहे, तर सूर्याचा मंडल घन तेज आणि शुभ्रतेने भरलेला आहे. या स्थळी सर्व देवता वास करतात; प्रत्येक मन्वंतरात हे सर्व तारे, सूर्य आणि ग्रह यांच्यावर अवलंबून असतात. म्हणून ग्रहांना ‘गृह’ असेच म्हटले जाते. सूर्याने सूर्यगृहात प्रवेश केला, चंद्राने चंद्रगृहात, शुक्राने सोळा किरणांनी चमकणाऱ्या शुक्रगृहात, गुरूने गुरुच्या गृहात, मंगळाने मंगळगृहात, शनिने शनिगृहात, बुधाने बुधगृहात आणि राहूने राहूच्या गृहात प्रवेश केला. सर्व तारे नक्षत्रांमध्ये प्रवेश करतात; हे सर्व ग्रह आणि तेजस्वी तारे पुण्यात्म्यांच्या आहेत. कल्पाच्या प्रारंभी स्वयंभूने हे सर्व स्थापन केले; हे स्थान महाप्रलयापर्यंत तसेच राहतात. प्रत्येक मन्वंतरात हे देवतांचे निवासस्थान असते; देवता, स्वाभिमानाने परिपूर्ण, पुन्हा पुन्हा या स्थळी वास करतात. जे गेले, जे येणार आहेत, जे येणार नाहीत, आणि जे सध्या आहेत—सर्व देवता या स्थळी वास करतात. या मन्वंतरात ग्रहांना दिव्य म्हणतात; सूर्य, विवस्वान आणि अदितीचा पुत्र, वैवस्वत मन्वंतरात ओळखला जातो. तेजस्वी सोम, ऋषिपुत्र, देव आणि वसु म्हणून ओळखला जातो; शुक्र, भृगुपुत्र, असुरांचा पूजक म्हणून ओळखावा. महातेजस्वी, देवांचा गुरु, अंगिरसपुत्र बृहस्पती म्हणतात; मोहक आणि आनंददायक बुध ऋषिपुत्र म्हणून ओळखला जातो. शनी, विचित्र रूपाचा, संज्ञा आणि विवस्वानचा पुत्र आहे; अग्नी विकेशीपासून जन्मलेला आहे, आणि त्याच्या ज्वाळा लाल आहेत. दक्षाच्या कन्या तारे आणि नक्षत्रे म्हणून ओळखल्या जातात; सिंहिकेचा पुत्र स्वरभानू हा असुर जीवांना त्रास देणारा आहे. चंद्र, तारे, ग्रह आणि सूर्य यांच्यात जे स्वाभिमानी आहेत, त्यांचा उल्लेख केला आहे; हे स्थान पूर्वीप्रमाणेच सांगितले गेले आहे आणि देवताही तिथेच वास करतात. विवस्वानच्या सूर्यगृहाला अग्नीमय, तेजस्वी असे म्हटले आहे; चंद्रगृह पाण्याचे आणि शुभ्र आहे. बुधगृह पाण्याचे, काळसर आणि आनंददायक आहे; शुक्रगृह पाण्याचे, शुभ्र, सोळा किरणांनी चमकणारे आहे. मंगळाचे गृह लाल, नऊ किरणांचे आहे; बृहस्पतीचे गृह पिवळे, महान आणि सोळा ज्वाळांचे आहे. शनिगृह काळे, आठ किरणांचे आहे; स्वरभानूचे गृह अंधकाराचे आहे, जीवांना त्रास देणाऱ्याचे निवासस्थान आहे. सर्व तारे ऋषी मानले गेले आहेत, प्रत्येकाकडे एकच किरण आहे; हे पुण्यवानांच्या निवासस्थान आहेत आणि त्यांच्या स्वभावानुसार शुभ्र आहेत. हे घन पाण्यापासून बनलेले आहेत, कल्पाच्या प्रारंभी निर्माण झाले; सूर्याच्या किरणांनी एकत्र आल्याने ते तेजस्वी स्वरूपाचे मानले गेले. सवितृचा आधार नऊ हजार योजनांचा आहे; त्याचा परिघ त्या ताटाच्या मापानुसार त्याच्या त्रिपटीने आहे. चंद्राचा विस्तार सूर्याच्या दुप्पट आहे; स्वरभानू दोन्हीइतका आहे आणि तो त्यांच्या खाली गती करतो. अशा प्रकारे, या विश्वातील तारे, ग्रह, सूर्य, चंद्र, त्यांचे तेज, त्यांची गृहे आणि त्यांचे स्थान, हे सर्व सनातन धर्माच्या या पवित्र कथेत सांगितले गेले आहेत.