आकाशातील तेजस्वी ग्रह, तारे, नक्षत्रे, आणि त्यांची गती यांचे वर्णन अत्यंत सुंदर रीतीने येथे केले आहे. वायूच्या चक्राने चालविल्याप्रमाणे हे सर्व तेजोमय मंडल अग्निच्या जळत्या काठीच्या कड्यासारखे फिरताना दिसतात. यातील जो तेज वाहतो त्याला ‘प्रवाह’ असे म्हणतात. नक्षत्रे, सूर्य, ग्रहांचे समूह आणि तारे हे सर्व आकाशात एक चक्र निर्माण करून, कधी समोर तर कधी मागे वळतात. हे चक्र ध्रुवाच्या आधारावर स्थिर आहे. सर्व ग्रह आणि तारे ध्रुवाच्या भोवती दक्षिणावर्त म्हणजेच उजव्या बाजूने फिरतात, कारण ते आकाशातील स्थिर असलेल्या ध्रुवराजाचे दर्शन घेण्यासाठीच फिरतात. सूर्याच्या गोलाचा व्यास नऊ हजार योजन आहे आणि त्याचा परिघ त्याच्या तिप्पट म्हणजे सत्तावीस हजार योजन आहे, असे मोजमाप सांगितले आहे. चंद्राचा विस्तार सूर्याच्या दुप्पट आहे, आणि स्वर्भानू हा सूर्य व चंद्राच्या बरोबरीने खाली फिरतो. पृथ्वीच्या गोलाकार सावलीचा भाग घेऊन, तिसरे स्थान म्हणजे स्वर्भानूचे, जे अंधकारमय आहे. चंद्राच्या आकार, परिघ आणि अंतर यांच्या मापानुसार, त्याचा सोळावा भाग शुक्राला दिला गेला आहे. गुरू हा शुक्रापेक्षा पाव हिस्सा कमी आहे, तर मंगळ आणि शनि हे गुरूपेक्षा पाव भागाने कमी आहेत; त्यांच्या मापातही फरक आहे. बुध हा मंगळ आणि शनिपेक्षा पाव भागाने लहान आहे, व्यास आणि परिघ दोन्हीमध्ये. येथील सर्व तेजस्वी रूपे—तारे आणि नक्षत्रे—हे बुधाच्या मापाएवढेच आहेत. चंद्राशी संबंधित तारेही साधारणपणे ह्याच प्रकारचे असतात. तारे आणि नक्षत्रांची रूपे परस्परांत पाचशे, चारशे, तीनशे आणि दोनशे योजनांनी कमी आहेत. त्यांच्यापेक्षा वरच्या स्तरावर दोन योजन मापाची लहान तारे आहेत; त्यापेक्षा लहान काहीच नाही. त्यापुढे, शनि, मंगळ आणि उलट दिशेने जाणारा मंदगामी ग्रह—हे तीन ग्रह वरच्या स्तरावर आहेत. त्यांच्या खाली सूर्य, चंद्र, बुध आणि शुक्र—हे चार वेगवान ग्रह आहेत. ताऱ्यांची संख्या जितकी नक्षत्रे आहेत तितकी कोटींमध्ये आहे. त्यांची स्थाने नक्षत्रपथावर निश्चित आहेत, आणि हे सर्व ध्रुवराजाच्या नियमानुसार ठरविलेले आहेत. सूर्य, सात घोड्यांनी ओढला जातो आणि तो क्रमाने उदय आणि अस्त होतो. जेव्हा चंद्र उत्तर मार्गावर असतो आणि संधिकाळात येतो, तेव्हा त्याची उंची जास्त असल्याने तो वेगाने दिसतो; त्याची किरणे फार स्पष्ट नसतात. दक्षिण मार्गावर असताना, तो खालील मार्गाने जातो. सूर्य पृथ्वीने वेढलेला असल्याने पौर्णिमा आणि अमावस्येला तो दिसतो आणि योग्य वेळी लवकर अस्तास जातो. म्हणून, जेव्हा अमावस्येला चंद्र उत्तर मार्गावर असतो, तेव्हा तो दिसतो; दक्षिण मार्गावर असताना, नियमानुसार, तो दिसत नाही. ग्रहांच्या आणि तेजोमयांच्या गतीच्या संयोगाने सूर्य अंधकाराने झाकला जातो; विषुवाच्या वेळी, सूर्योदय आणि सूर्यास्त एकाच वेळी होतात. उत्तर मार्गावर असताना, सूर्योदय आणि सूर्यास्त मध्यम असतात; पौर्णिमा आणि अमावस्येला हे प्रकाशाच्या चक्रानुसार घडतात. जेव्हा तेजस्वी सूर्य दक्षिण मार्गावर जातो, तेव्हा तो सर्व ग्रहांच्या खाली असतो. चंद्र मोठा गोल काढून त्याच्या वरून फिरतो; त्याच्या वर नक्षत्रांचा संपूर्ण मंडल फिरतो. नक्षत्रांपेक्षा वर बुध आहे, त्याच्या वर शुक्र, त्याच्या वर मंगळ, आणि त्याच्या वर गुरू आहे. या मंदगामी ग्रहांच्या वर सप्तर्षींचा प्रदेश आहे, आणि सप्तर्षींपेक्षा वर ध्रुवाचे स्थिर स्थान आहे. जो कोणी विष्णूचे ते परम क्षेत्र जाणतो, तो पापमुक्त होतो; ते क्षेत्र दोन हजार एकशे योजनांच्या अंतरावर आहे. ग्रह, तारे, नक्षत्रे यांच्या वर, योग्य क्रमाने, ग्रह, चंद्र आणि सूर्य हे दोघे देवतेच्या तेजाने युक्त आहेत. हे सदैव नक्षत्रांशी जोडलेले, रात्रंदिवस अनुक्रमे फिरतात. ग्रह, तारे आणि सूर्य हे नीच, उच्च आणि सरळ स्थानांत आहेत. त्यांच्या संयोग आणि पृथक्करणामुळे, लोक त्यांना एकाच वेळी पाहतात; सहा ऋतू पाचप्रकारे एकत्र येतात, असे सांगितले आहे. हे सर्व परस्परांत स्थापन झालेले आहेत आणि एकमेकांशी संलग्न आहेत; त्यांचे संयोग ज्ञानी लोकांनी स्पष्टपणे समजून घ्यावेत. अशाप्रकारे, सूर्याच्या नेतृत्वाखाली ग्रहांची गती थोडक्यात सांगितली गेली आहे, हे द्विजजनांनो, जशी ती पाहिली आणि ऐकली आहे तशी. ग्रहाधिपत्यामध्ये, ब्रह्मदेवाने, कमलजन्मा, भगवंताची अभिषेकपूर्वक नियुक्ती केली आणि सहस्त्रकिरण असलेल्या सूर्याचा अभिषेक रुद्राने केला, जसे गूहेचे केले होते. त्यामुळे, ग्रहांची पूजा करावी व यथाविधी हवन करावे, विशेषतः सूर्य किंवा ग्रहदोष आल्यास, मनुष्याने इच्छित फलप्राप्तीसाठी हे करणे आवश्यक आहे. पुढे, ब्रह्मदेव, जो प्रजापती आहे, त्याने सर्व देव, दैत्य यांच्यासह सर्व जीवांचा अभिषेक कसा केला, हे सांग, हे सर्वव्यापी परमात्मा. ग्रहाधिपत्यात, भगवंताने सूर्याचा अभिषेक केला; ब्रह्मदेवाने सोमाचा तारे आणि वनस्पतींवर अभिषेक केला. वरुणाला पाण्याचा अधिपती, कुबेराला यक्षांचा प्रमुख, विष्णूला आदित्यांमध्ये, आणि पावकाला वसूंमध्ये नेमले. दक्षाला प्रजापतींचा अधिपती, शक्राला मरुतांचा, प्रह्लादाला—जो दैत्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे—दैत्य व दानवांचा अधिपती केले. धर्माला पितरांचा, निरृतिला मांसाहारींचा, रुद्राला पशूंचा, आणि नंदी—जो गणांचा प्रमुख आहे—त्याला भूतांचा अधिपती केले. वीरभद्राला वीरांचा, भयंकराला पिशाच्चांचा, आणि चामुंडेला—जी सर्व देवांनी पूजित आहे—मातृकांचा अधिपती केले. निळसर-रक्तवर्णीय ईश्वराला रुद्रांचा व देवांचा अधिपती केले, आणि आकाशातून जन्मलेल्या हत्तीमुखी विनायकाला विघ्नांचा अधिपती नेमले. अशा प्रकारे, या संपूर्ण विश्वात ग्रह, तारे, देव, आणि विविध शक्ती यांच्यातील स्थान, त्यांचे अधिपत्य व त्यांची गती यांचे रहस्य ब्रह्मदेवाने आणि परमेश्वराने निश्चित केले आहे.