जंबूद्वीपातील इलावृत प्रदेशात सूर्य प्रकाशत नाही, तिथे लोक कधीच वृद्ध होत नाहीत. तिथे ना चंद्र आहे, ना सूर्य, ना तारे, ना कोणताही प्रकाश. तरीही, तिथले लोक कमळासारखे तेजस्वी आहेत—त्यांची मुखे कमळासारखी, डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे, आणि त्यांच्या देहातून कमळाच्या पानासारखी मंद सुवास येते. तेथे जन्मलेले लोक अस्तित्वाची भक्ती करतात. हे लोक जांभू फळांच्या रसावर जगतात, स्थिर असतात आणि सुगंधित असतात. देवांच्या लोकांतून जे आले आहेत, तेथे जन्म घेतात आणि वृद्धत्व व मृत्यूपासून मुक्त असतात. हे उत्तम पुरुष तिथे तेरा हजार वर्षे दिव्य आयुष्य जगतात. जांभू फळाचा रस पिल्याने त्यांना ना कधी वृद्धत्व येते, ना भूक, ना थकवा, ना मृत्यू. तिथे जांभूनद नावाचे एक सुवर्णप्रकार उत्पन्न होते, जे देवांचे अलंकार आहे. ते इंद्रगोप कीटकासारखे चमकदार आणि तेजस्वी असते. अशा प्रकारे, मी संक्षिप्तपणे त्या नऊ प्रदेशातील लोकांचे वर्ण, आयुष्य, अन्न आणि इतर वैशिष्ट्ये सांगितली, पण विस्ताराने नाही. हेमकूट पर्वतावर गंधर्व आणि सर्व अप्सरा राहतात, तर निशध पर्वतावर सर्व नाग—शेष, वासुकी, आणि तक्षक—राहतात. तिथे त्र्यस्त्रिंशती शक्तिशाली यज्ञदेव आनंद घेतात; नीलमणी पर्वतावर सिद्ध आणि शुद्ध ब्रह्मर्षी वास करतात. पांढऱ्या पर्वतावर दैत्य आणि दानव राहतात; शृंगवान पर्वतावर नेहमीच पितरांचे निवासस्थान आहे. हिमवत पर्वत हा यक्ष, भूत आणि प्रभू महादेव यांचा प्रदेश आहे; सर्व पर्वतांमध्ये महादेव, हरि, ब्रह्मा आणि अंबिका उपस्थित आहेत. नंदी आणि त्यांच्या गणांसह, प्रदेश, वन, निळ्या, पांढऱ्या आणि तीन शिखरांच्या पर्वतांवर, भगवंत नील-रक्तवर्णी महादेव निवास करतात. सिद्ध, देव, आणि पितर त्यांना नेहमी पाहतात, विशेषतः निळ्या, पांढऱ्या, तेजस्वी आणि सुवर्ण पर्वतांवर. मोरपिसांनी अलंकृत, सुवर्ण आणि तीन शिखरांचे शृंगवान हे पर्वतराज जंबूद्वीपावर स्थित आहेत. प्लक्ष आणि इतर द्वीपांवर प्रत्येकावर सात पर्वत आहेत, जे सर्व दिशांना सरळ पसरलेले आहेत आणि 'प्रदेश पर्वत' म्हणून ओळखले जातात. प्लक्षद्वीपावर सात दिव्य महापर्वत आहेत: पहिला गोमेदक, दुसरा चंद्र, तिसरा नारद, चौथा दुंदुभी, पाचवा सोमक, सहावा सुमनस, आणि सातवा वैभ्रज. हे सात पर्वत प्लक्षद्वीपावर विशेष मानले जातात. शाल्मलीद्वीपावरही सात पर्वत आहेत: कुमुद, उत्तम, बलाहक, द्रोण, कंक, महिष, आणि सातवा ककुद्मान. कुशद्वीपावर देखील सात प्रमुख पर्वत आहेत: विद्रुम, हेमपर्वत, द्युतिमान, पुष्पित, कुशेशय, हरिगिरी, आणि सातवा मंदार. मंदार हा पर्वत तेजस्वी आहे आणि तेथे महादेवाचे निवासस्थान आहे. मंदा नावाची नदी आहे, आणि मंदार असे नाव त्याने पाणी धारण केल्यामुळे पडले आहे. तेथे वृषध्वजधारी, पावन शिव, सर्वांचे प्रभु, सोम, नंदी आणि त्यांच्या गणांसह, उत्तम सुवर्णमंडपात वास करतात. पूर्वी, महेश्वर मंदार पर्वतावर तपश्चर्या करून प्रसन्न झाले, आणि अविमुक्त या महान तीर्थक्षेत्रात त्यांनी सर्वोच्च वर प्राप्त केला. जेव्हा महान देवतेने निवासासाठी विनंती केली, तेव्हा अंबेसह ते अविमुक्तातून येऊन मंदारावर वास करू लागले. नंदी आणि त्यांच्या गणांसह, सोम तेथेच राहतात आणि कधीच तेथेून जात नाहीत. क्रौंचद्वीपावरही सात प्रमुख पर्वत आहेत—क्रौंच, वामनक, अंधकारक, दिवावृत, विविंद, पुण्डरीक, आणि दुंदुभिस्वन. हे सात पर्वत रत्नांनी अलंकृत आहेत. शाकद्वीपावरही सात पर्वत आहेत: उदय, रैवत, श्यामक, राजत—जो अंबिकेचा आहे—आणि अंबिकेयाच्या पलीकडे सर्व औषधींनी भरलेला रम्य पर्वत आहे. त्याचप्रमाणे, केसरी नावाचा पर्वत आहे, जिथून वारा उत्पन्न होतो. पुष्करद्वीपावर एकच भव्य पर्वत आहे, विविध रत्नांनी अलंकृत आणि उंच शिखरांनी युक्त. हा पर्वत द्वीपाच्या पूर्वार्धात, पन्नास हजार योजन उंच आणि चौतीस हजार योजन खाली पसरलेला आहे. द्वीपाच्या अर्ध्याभोवती मानसोत्तर पर्वत आहे, जो किनाऱ्याजवळ आहे आणि नवीन चंद्रकोरीसारखा चमकतो. तोही पन्नास हजार योजन उंच आहे, आणि सर्व बाजूंनी गोल आणि रुंद आहे. पश्चिमार्धात मानस नावाचा पृथ्वीधारण करणारा पर्वत आहे, जो एकटा, दोन भागात विभागलेला आहे. त्या द्वीपावर दोन पवित्र आणि शुभ प्रदेश आहेत—राजत आणि मानस, जे पर्वताभोवती आहेत. मानसाच्या बाहेर महावीत नावाचा प्रदेश आहे, आणि आतील भागाला धातकीखण्ड म्हणतात. या प्रकारे, विविध द्वीपांतील पर्वत, प्रदेश, आणि त्यांचे वैशिष्ट्ये सांगितली गेली आहेत, ज्यात देव, ऋषी, पितर, आणि विविध दिव्य लोकांचे निवासस्थान आहे. हे सर्व अद्भुत आणि पवित्र स्थळे सनातन धर्माच्या दिव्य भूगोलात अजरामर राहतात.