मी तुम्हाला वनवास्यांची माहिती थोडक्यात सांगितली; त्या वनात असणारे जीव अगणित आहेत, आणि त्यांची सर्व तपशीलवार माहिती देणे माझ्या सामर्थ्याच्या बाहेर आहे. शितांत शिखरावर, शुभ पारिजात वनात, इंद्र वास करतो; त्याच्या पूर्वेला विस्तीर्ण कुमुद पर्वतरांग आहे. त्या परिसरात आठ प्राचीन दानवांचे नगर निर्माण झाले, आणि शुभ सुवर्णकोटरात महान आत्म्यांचे राक्षस राहतात. नीलक नावाच्या लोकांची साठ अठ्ठावीस प्राचीन नगरे आहेत, आणि महान नील पर्वतावर पंधरा प्राचीन नगरे आहेत. सज्जन हो, घोड्याच्या चेहऱ्याचे प्राणी आणि किन्नरांमध्ये, वेणुसौध नावाच्या महान पर्वतावर विद्याधरांची तीन नगरे आहेत. वैकुंठात तेजस्वी गरुडाचा वास आहे; करंजा पर्वतावर नीललोहित, आणि वसुधारावर वसूंना निवासस्थान आहे. उत्तम रत्नधारा पर्वतावर महान सात ऋषी राहतात; तिथे सात पवित्र स्थाने आहेत, प्रत्येकात सिद्ध जीवांची उपस्थिती आहे. एकशृंग नावाच्या सर्वोच्च पर्वतावर प्रजापतीचे महान निवासस्थान आहे; गजशैलावर दुर्गा व इतर देवता, तसेच बुद्धिमान वसूंना वास आहे. आदित्य, रुद्र, अश्विन यांनीही आपापली निवासस्थाने स्थापित केली आहेत; आणि सुवर्णकटी असलेल्या सर्वोच्च पर्वतावर ऐंशी दिव्य नगरे आहेत. सुनिल पर्वतावर पाचशे दशलक्ष राक्षसांचे निवासस्थान आहे; पंचकूटावर प्राचीन नगरे होती, प्रत्येक पाचशे दशलक्ष आकाराची. शतशृंग पर्वतावर अपरिमित शक्तीचे यक्षांची शंभर नगरे आहेत; ताम्राभावर काद्रव्यांचा वास आहे, आणि विशालाखावर गुहाचे निवासस्थान आहे. श्वेतोदरा पर्वतावर श्रेष्ठ ऋषी आणि महान आत्मा सुपर्णांचा वास आहे; पिशाचका पर्वतावर कुबेराचा, आणि हरिकूटावर हरिचे घर आहे. कुमुद पर्वतावर किन्नरांचे निवासस्थान आहे; अंजनावर चारणांचे, कृष्णावर गंधर्वांचे, आणि पांडुरावर सात नगरे आहेत. श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, विद्याधर सर्व सुखसंपन्न राहतात; सहस्रशिखर पर्वतावर उग्र कृत्यांचे दैत्य आहेत. इंद्राच्या शत्रूंची सात हजार प्राचीन नगरे आहेत; मुकुट पर्वतावर नागांचे निवासस्थान आहे, आणि पुष्पकेतूवर महान ऋषी राहतात. राजसी पर्वतांवर वैवस्वत, सोम, वायू, नागांचा अधिपती, आणि तक्षक यांचे चार निवासस्थान आहेत. ब्रह्मा, इंद्र, विष्णू, रुद्र, महान आत्मा गुह, कुबेर, सोम आणि इतर महान आत्म्यांचे निवासस्थान पर्वतांवर आहे. सीमा पर्वतांवरही प्रमुख तीर्थस्थाने आहेत; श्रीकंठ गुहेत वसतो, सर्व विश्वाचे अधिष्ठान उमासह आहे. श्रीकंठ हे सर्व देवांचे अधिपती, आणि या विश्वबीजाचे मूळ आहेत; याबद्दल तिळमात्रही शंका नाही. अनंत आणि इतर प्रत्येक विश्वबीजाचे रक्षक आहेत, आणि त्यांना सार्वभौम सम्राट म्हणतात; त्यानंतर विद्वेष्वर येथे आहेत. आता, थोडक्यात, मी श्रीकंठाच्या सीमावर्ती पर्वतांवरील अधिष्ठानांची माहिती सांगतो; ऐका. हे संपूर्ण चराचर विश्व श्रीकंठाच्या अधिपत्याखाली आहे; मी आता कालाग्निशिवापर्यंत तपशीलवार सांगतो. देवकूट पर्वतावर, महाकूटाच्या मध्यभागी, सुवर्ण, बेरिल, माणिक, नीलमणी, पुखराज यांच्या तेजाने उजळलेले, आणि इतर उत्तम, शुद्ध, शुभ रत्नांनी सजलेले, शंभर हजार शाखांनी युक्त, सर्व प्रकारच्या वृक्षांनी अलंकृत, चंपक, अशोक, पुन्नाग, बकुळ, असन वृक्षांनी शोभायमान, पारिजाताने भरलेले, विविध पक्ष्यांच्या थव्यांनी गजबजलेले, शेकडो प्रकारच्या खनिजांनी अद्भुत, विविध फुलांनी भरलेले, फुलांच्या हारांनी सजलेले, अनोख्या जीवांच्या समूहांनी सेविलेले, शुद्ध, गोड पाण्याच्या झऱ्यांनी जोडलेले, एकल प्रवाहांनी, फुलांनी सजलेल्या धबधब्यांनी अलंकृत, अनेक आश्चर्यांनी भरलेले, फुलांचे गुच्छ वाहणाऱ्या प्रवाहांनी, रंगीबेरंगी, मोठ्या मुळांनी, अनेक खोडांच्या वृक्षांनी सजलेले, अखंड सावलीने सुखद, दहा योजनांच्या परिघात पसरलेले — तेथे भूतवन नावाचे वन आहे, विविध जीवांच्या समूहांचे निवासस्थान. तेथे महान तेजस्वी महादेव, शंकर, उच्च आत्मा, मोठ्या रत्नांनी अलंकृत, सुवर्ण भिंतींनी सजलेले, रत्नांच्या द्वारांनी शोभायमान, अद्भुत स्फटिकाच्या मनोऱ्यांनी जोडलेले, रत्नांच्या सिंहासनांनी, शुभ, तेजस्वी वस्त्रांनी झाकलेले, भूमीवर योग्यरीत्या ठेवलेले, आणि शुभ शर्वाने अधिपत्य केलेले, न कधी मळणाऱ्या हारांनी, रंगीबेरंगी घरांनी, स्फटिक स्तंभांनी जोडलेल्या उत्तम मंडपांनी, सर्व जीवांच्या अधिपतींनी सेविलेले, ब्रह्मा, इंद्र, उपेंद्र, तसेच वराह, हत्ती, सिंह, अस्वल, वाघ, उंट, माकड यांनी पूजिलेले, गृध्र, घुबड, हरिण, उंट यांच्या चेहऱ्याचे, विविध शक्तिशाली प्रमथ, पर्वत शिखरांसारखे विशाल आणि तेजस्वी, उग्र, हिरव्या केसांचे, जाड अंगांचे, विविध रंग व रूपांचे, विविध स्थितीत स्थिर, तेजस्वी चेहऱ्याचे, उज्ज्वल कृत्यांचे, श्रेष्ठ नंदीश्वर, ब्रह्मा, इंद्र, विष्णूसारखे, अणिमा शक्तीपासून सर्व शक्तीने संपन्न, अमर आणि महान सभेने कधीच रिकामे नसलेले, तेथे देव नेहमीच जीवाधिपतीचे पूजन करतात. झांज, शंख, ढोल, भेरी, डिंडिम, गोमुख यांच्या गोड स्वरांनी, मधुर गायनाने, मोजून, घुमणाऱ्या गर्जनांनी, अशा प्रकारे महान देव महादेव, प्रमथांचा अधिपती, प्रमथ, सिद्ध, ऋषी, देव, गंधर्व, आणि महान आत्मा ब्रह्मा यांनी पूजिला जातो.