सर्वोत्तम देवांनी स्थापलेल्या दिव्य रुद्रक्षेत्रांची मी पूर्वी दक्षिण दिशेतील माहिती सांगितली होती, आता मी तुम्हाला पश्चिम दिशेतील रुद्रक्षेत्रांची पवित्र कथा सांगतो. या पश्चिम दिशेला असलेल्या दिव्य पर्वतांमध्ये सीतोदा, बलाढ्य सूराप, कुमुद, मधुमान, अंजन आणि मुकुट हे पर्वत आहेत. त्याचबरोबर कृष्ण, पांडुर, सहस्रशिखर, पारिजात, शैलेन्द्र आणि श्रेष्ठ श्रीशृंग पर्वतही येथे वास करतात. हे सर्व पर्वत अत्यंत पवित्र, दिव्य आणि रुद्रक्षेत्रांनी युक्त आहेत. या पर्वतांवर असंख्य देवता, ऋषी आणि सिद्ध पुरुष आपापल्या कुटुंबासह परमेश्वराच्या कृपेने निवास करतात. या पश्चिम दिशेच्या पुढे, महाभद्र सरोवराच्या उत्तरेस काही महान पर्वत स्थित आहेत. त्यांची थोडक्यात नावे सांगतो—शंखकूट, वृषभ, हंस, नाग, कपिल आणि अनेक शिखरांनी युक्त इंद्रशैल. त्याचप्रमाणे नील, कंटकशृंग, शतशृंग, पर्वत, पुष्पकोश, प्रशैल आणि विरज हे स्थिर, श्रेष्ठ पर्वत आहेत. वराह पर्वत, महान शिखर असलेला मयूर, आणि गिरिराज जारुधी हे देखील या उत्तर दिशेत आहेत. या त्रिशूलधारी देवाधिदेवाच्या दिव्य पर्वतांवर हजारो आकाशमंदिरे आहेत. या पर्वतांच्या मध्ये, योग्य क्रमाने, अंतर्गिरी दऱ्या, सरोवरे आणि वनराई आहेत. या वनांत, शिवभक्त देव, ऋषी, सिद्ध पुरुष आपल्या पत्नींसह परमेश्वराच्या कृपेने वास करतात. बिल्ववनात कश्यप आणि इतर ऋषी लक्ष्मी वगैरे सोबत राहतात; तालवनात इंद्र, उपेंद्र आणि नागात्मा प्राणी निवास करतात. उडुंबरवनात कर्दम आणि इतर महात्मे आहेत; शुभ आणि पवित्र आम्रवनात विद्याधर व सिद्धगण राहतात. निंबवनात नाग आणि सिद्धगणांचे समुदाय राहतात; किंशुकवनात सूर्य आणि रुद्रगण वास करतात. पवित्र बीजपूरवनात दिव्य गुरु स्थिर आहेत; कौमुदीवनात विष्णुप्रमुख महात्मे राहतात. स्थलपद्मवनात, न्यग्रोध वृक्षाच्या खाली, सर्व सर्प वास करतात; तेथेच शेष, सर्व लोकांचा अभिमानी स्वामी, निवास करतो. तोच सर्व जगांचा काळ आहे, पाताळात स्थिर आहे; तोच विष्णूचे दिव्य, प्रकट रूप आहे, जगाचा गुरु, आणि त्याच्या हातात हल म्हणजेच नांगर आहे. हेच स्थळ देवाधिदेवांचे विश्रामस्थान आहे; हे हरिचे कंकण आहे. पानसवनात दानव, इतर आणि शुक्र राहतात. विशाखकवनात किन्नर व नाग आहेत; मनोहरवनात सर्व प्रकारच्या वृक्षांनी युक्त वन आहे. नंदीश्वर येथे उभा आहे, गणगणांनी त्याचे स्तवन केले जाते. संतानकवनात स्वयं सरस्वती देवी उपस्थित आहे. या वनांत असणाऱ्या वनवासियांची मी थोडक्यात माहिती दिली, ते असंख्य आहेत; मी त्यांची सर्व माहिती विस्ताराने सांगू शकत नाही. शितांत शिखरावर, शुभ पारिजातवनात इंद्र वास करतो; त्याच्या पूर्वेस विस्तीर्ण कुमुद पर्वतरांग आहे. तेथे दानवांच्या आठ प्राचीन नगरी उदयास आल्या; शुभ सुवर्णकोटरात महान आत्म्यांचे राक्षस राहतात. नीलक पर्वतावर अठ्ठ्याऐंशी प्राचीन नगरी आहेत, आणि महान नील पर्वतावर पंधरा प्राचीन नगरी आहेत. घोड्याच्या तोंडाच्या आकाराच्या प्राण्यांमध्ये आणि किन्नरांमध्ये, श्रेष्ठ वेणुसौध पर्वतावर विद्याधरांच्या तीन नगरी आहेत. वैकुंठात प्रसिद्ध गरुड वास करतो; करंजावर नीललोहित आहे; वसुधारावर वसूंचे निवासस्थान आहे. रत्नधार पर्वतावर महान आत्म्यांचे सप्तर्षी राहतात; तेथे सात पवित्र क्षेत्रे आहेत, प्रत्येकात सिद्धगण आहेत. प्रजापतीचे महान निवासस्थान एकशृंग पर्वतावर आहे; गजशैलावर दुर्गा आणि अन्य देवता तसेच बुद्धिमान वसू राहतात. आदित्य, रुद्र आणि अश्विन यांचेही निवास येथे आहेत; सोन्याच्या कड्यांनी वेढलेल्या सर्वोच्च पर्वतावर ऐंशी दिव्य नगरी आहेत. सुनिल पर्वतावर पाचशे कोटी राक्षसांचे निवासस्थान आहे; पंचकूट पर्वतावर पाचशे कोटी प्राचीन नगरी होत्या. शतशृंग पर्वतावर अमाप शक्तीच्या यक्षांच्या शंभर नगरी आहेत; ताम्राभ पर्वतावर काद्रवेय राहतात आणि विशाख पर्वतावर गुहाचे निवासस्थान आहे. श्वेतोदरा पर्वतावर श्रेष्ठ ऋषी आणि महान आत्मा सुपर्ण राहतात; पिशाचक पर्वतावर कुबेराचे निवासस्थान आहे आणि हरिकूट पर्वतावर हरिचे घर आहे. कुमुद पर्वतावर किन्नरांचे निवासस्थान आहे; अंजन पर्वतावर चारणांचे घर आहे; कृष्ण पर्वतावर गंधर्वांचे निवासस्थान आहे; पांडुर पर्वतावर सात नगरी आहेत. विद्याधर, सर्व सुखांनी युक्त, येथे राहतात; सहस्रशिखर पर्वतावर उग्रकर्मा दैत्य राहतात. इंद्राचे शत्रू असलेल्या सात हजार प्राचीन नगरी आहेत; मुकुट पर्वतावर नागांचे निवासस्थान आहे आणि पुष्पकेतू पर्वतावर महान ऋषी वसतात. या राजसी पर्वतांवर वैवस्वत, सोम, वायू, नागाधिपती आणि तक्षक यांची चार निवासस्थाने आहेत. ब्रह्मा, इंद्र, विष्णू, रुद्र, महान आत्मा गुह, कुबेर, सोम आणि इतर महात्मे यांचीही निवासस्थाने आहेत. सीमेवरच्या पर्वतांवरही प्रमुख तीर्थक्षेत्रे आहेत; श्रीकंठ गुहेत वास करतो, जो सर्वांचा निवास आहे आणि त्याच्यासोबत उमा आहे. श्रीकंठाचे देवाधिदेवपद, या ब्रह्मांडाच्या अंड्याचा उद्गम, हे सर्व श्रीकंठामुळेच आहे—याबद्दल शंका नाही. अशा प्रकारे, अनंत आणि इतर प्रत्येकजण एका अंड्याचे रक्षक आहेत आणि त्यांना विश्वसम्राट म्हटले जाते; त्यानंतर येथे विद्येश्वर असतात. ही सर्व पवित्र स्थळे, पर्वत, वनराई आणि त्यांच्या निवासस्थानांची ही दिव्य व अद्भुत कथा आहे, जी केवळ परमेश्वराच्या कृपेनेच जाणता येते.