पारंपरिक काळात, या पवित्र भूमीवर अनेक दिव्य सरोवरे, पर्वत आणि वनप्रदेश विस्तारलेले आहेत. पश्चिमेला प्रसिद्ध "सितोद" सरोवर आहे, तर उत्तरेला "महाभद्र" हे विशाल सरोवर आहे. दक्षिणेस "शाखा" क्षेत्र आहे आणि पश्चिमेस "विशाखा" क्षेत्र आहे. उत्तरेला "नैगमेय" यांचे क्षेत्र असून, पूर्वेला "कुमार" यांचे क्षेत्र आहे. "अरुणोदा"च्या पूर्वेस "शैलेन्द्र" नावाचे पर्वत आहेत. या सर्व पर्वतांचे सविस्तर वर्णन करणे अशक्य असल्यामुळे, मी संक्षिप्तपणे सांगतो—"सितान्त", "कुरंड", "कुरर", आणि उत्तम "अचल" पर्वत, तसेच "विकार", "मणिशैल", "वृक्षवन", पुन्हा "अचल", "महानील", "रुचक", "साबिंदु" आणि "दर्दुर" हे पर्वत आहेत. "वेणुमान", "सामेघ", "निषध" हा दिव्य पर्वत, हे सर्व प्रमुख पर्वत आहेत आणि इतरही बरेच पर्वत आहेत. मंदराच्या पूर्वेला हे सर्व सिद्धांचे निवासस्थान म्हणून प्रसिद्ध आहेत. या प्रत्येक महान पर्वतांमध्ये, गुहांत आणि वनांमध्ये, दिव्य रुद्रक्षेत्रे, विष्णु आणि नारायणांची क्षेत्रे वसलेली आहेत. मानस सरोवराच्या दक्षिणेसही अनेक महान पर्वत आहेत—"शैल", "विशिर", "शिखर", पुन्हा "अचल", "एकशृंग", "महाशूल", "गजशैल", "पिशाचक", "पंचशैल", "कैलास", आणि "हिमवान" हे श्रेष्ठ पर्वत. हे सर्व पर्वत अत्यंत दिव्य, महान आणि प्रसिद्ध आहेत. या सर्व पर्वतांमध्ये व वनांमध्ये, देवश्रेष्ठांनी स्थापलेली दिव्य रुद्रक्षेत्रे आहेत. मी दक्षिण दिशेतील पर्वतांचे वर्णन केले, आता पश्चिमेकडील पर्वत सांगतो—"सितोद", "सुरप", "कुमुद", "मधुमान", "अंजन", "मुकुट", "कृष्ण", "पांडुर", "सहस्रशिखर", "पारिजात", "शैलेन्द्र" आणि "श्रीशृंग" हे सर्व पश्चिम दिशेत वसलेले दिव्य पर्वत आहेत व ते रुद्रक्षेत्रांनी युक्त आहेत. "महाभद्र" सरोवराच्या उत्तरेसही अनेक बलाढ्य पर्वत आहेत—"शंखकूट", "वृषभ", "हंस", "नाग", "कपिल", "इंद्रशैल", "नील", "कंटकशृंग", "शतशृंग", "पर्वत", "पुष्पकोश", "प्रशैल", "विरज" हे स्थिर पर्वत, तसेच "वराह", "मयूर", "जारुधि" हेही उत्तरेस आहेत. या त्रिशूलधारी देवाधिदेवाच्या दिव्य पर्वतांवर हजारो दिव्य विमानमंडपे आहेत. या सर्व प्रमुख पर्वतांच्या मध्ये, योग्य क्रमाने अनेक दऱ्या, सरोवरे आणि वनप्रदेश आहेत. या ठिकाणी देव, ऋषी आणि शिवभक्त सिद्धांनी आपल्या पत्नींसह, परमेश्वराच्या कृपेने, आपली निवासस्थाने केली आहेत. "बिल्व" वनात कश्यप आणि इतर ऋषी लक्ष्मी व इतरांसह राहतात. "ताल" वनात इंद्र, उपेंद्र आणि नागात्मा जीवांची वस्ती आहे. "उदुंबर" वनात कर्दम व इतर महात्मे राहतात. शुभ आणि पवित्र "आंबा" वनात विद्याधर व सिद्ध राहतात. "निंब" वनात नाग व सिद्धांचे समुदाय आहेत, "किंशुक" वनात सूर्य व रुद्रांचे समूह वसतात. "बीजपूर" वनात दिव्य गुरु स्थान आहे, "कौमुदी" वनात विष्णूप्रमुख महात्मे राहतात. "स्थलपद्म" वनात, वडाच्या झाडाखाली, सर्व नाग राहतात आणि त्यांच्यात शेष, सर्व लोकांचा स्वामी, तेथे वास करतो. तोच सर्व लोकांसाठी काळ आहे, पाताळात स्थित आहे, आणि तोच विष्णूचा दिव्य, प्रकट स्वरूप आहे—ज्याच्या हातात हल आहे. हेच देवाधिदेवांचे विश्रांतीस्थान आहे, आणि ते हरिचे दिव्य कंकण आहे. "पानस" वनात दानव, शुक्रमार्गदर्शक व इतरांची वस्ती आहे. "विशाखक" वनात किन्नर आणि नाग राहतात. "मनोहरा" वनात सर्व प्रकारची झाडे आहेत. "नंदीश्वर" तेथे उभा असून, गणांच्या समूहांनी त्याचे स्तवन केले जाते. "संतानक" वनाच्या मध्यभागी सरस्वती देवी स्वतः उपस्थित आहे. या सर्व वनांमध्ये वस्ती करणारे जीव मी संक्षिप्तपणे सांगितले; ते अगणित आहेत, आणि त्यांचे सविस्तर वर्णन करणे अशक्य आहे. "सितान्त" पर्वताच्या शिखरावर, शुभ पारिजात वनात इंद्र वास करतो. त्याच्या पूर्वेला विस्तीर्ण "कुमुद" पर्वतरांग आहे. तेथे आठ प्राचीन दानवांची नगरे आहेत. शुभ "सुवर्णकोटर" मध्ये महान आत्म्यांचे राक्षस राहतात. "नीलक" लोकांच्या अडुसष्ट प्राचीन नगरी आहेत, आणि "महानील" पर्वतावर पंधरा प्राचीन नगरी आहेत. घोड्याच्या मुखासारख्या प्रमुख जीवांमध्ये व किन्नरांमध्ये, "वेणुसौध" नावाच्या महान पर्वतावर विद्याधरांच्या तीन नगरी आहेत. "वैकुंठ" मध्ये प्रसिद्ध गरुड वास करतो; "करंज" मध्ये नीललोहित राहतो; आणि "वसुधारा" वर वसूंनी वास केलेला आहे. "रत्नधारा" या उत्तम पर्वतावर सात महान ऋषी राहतात आणि सात पवित्र क्षेत्रे आहेत, ज्यात सिद्ध आत्म्यांचे वास्तव्य आहे. प्रजापतीचे महान निवासस्थान "एकशृंग" या सर्वोच्च पर्वतावर आहे. "गजशैल" पर्वतावर दुर्गा व इतर देवी-देवता, तसेच ज्ञानी वसु राहतात. तसेच, आदित्य, रुद्र आणि अश्विनी कुमार यांनीही आपली निवासस्थाने येथे स्थापन केली आहेत. सुवर्णकटीत सर्वोच्च पर्वतावर ऐंशी दिव्य नगरे आहेत. "सुनिल" पर्वतावर पाचशे दशलक्ष राक्षसांचे निवासस्थान आहे, आणि "पंचकूट" पर्वतावर प्राचीन नगरे आहेत, प्रत्येकात पाचशे दशलक्ष रहिवासी आहेत. अशा प्रकारे, या दिव्य पर्वत, वन आणि त्यांच्या गुहांमध्ये अगणित देव, ऋषी, सिद्ध, नाग, दानव आणि इतर दिव्य जीव आपापल्या योग्य स्थानांवर निवास करतात, आणि या सर्व स्थळे परमेश्वराच्या कृपेने पावन व दिव्य बनली आहेत.