मंदर पर्वताच्या शिखरावर केतुराट नावाचे एक महान वृक्ष आहे, ज्याच्या फांद्या विस्तीर्ण पसरलेल्या आहेत, आणि त्याच्याजवळ कदंबाचे पवित्र वृक्षही आहे. देवांनी पूजलेला दक्षिण दिशेतील पर्वताच्या शिखरावर जांभूळाचे झाड आहे, जे नेहमी शुभ फळांनी भरलेले आणि हारांनी सजलेले असते. दक्षिण खंडात, जगात प्रसिद्ध असलेले हे जांभूळाचे झाड पश्चिमेकडील विपुला या महान पर्वताच्या शिखरावर आहे. त्याच्याच शिखरावर महान अश्वत्थ वृक्ष उगवला आहे; आणि उत्तरेकडील सुपार्श्व पर्वताच्या शिखरावरही एक विशाल वृक्ष वाढलेला आहे. हा वडाचा वृक्ष फार मोठा असून, त्याचा बुंधा अनेक योजन व्यापून आहे. या चारही थोर पर्वतांची मी आता क्रमाने माहिती देतो. या पर्वतांमध्ये चार सुंदर, अलौकिक देवांचे रमणीय क्रीडांगणे आहेत, जी सर्व ऋतूंमध्ये आणि काळात मोहक वाटतात. आता चारही दिशांतील वनांची नावे जाणून घ्या: पूर्वेला चैत्तरथ, दक्षिणेला गंधमादन, पश्चिमेला वैभ्राज, आणि उत्तरेला सवितृचे वन आहे. पूर्व दिशेला मित्रेश्वर आणि शष्ठेश्वर ही क्षेत्रे आहेत; पश्चिमेला वर्येश्वर, उत्तरेला अम्रकेश्वर, आणि या प्रमाणेच चार महान सरोवरेही आहेत. या पर्वतांवर आणि वनींमध्ये ऋषी आनंदाने विहार करतात. पूर्वेला अरुणोदा सरोवर आहे, दक्षिणेला मानस सरोवर प्रसिद्ध आहे. पश्चिमेला सितोदा सरोवर, उत्तरेला महाभद्र सरोवर आहे. दक्षिणेला शाखा क्षेत्र, पश्चिमेला विशाखा क्षेत्र, उत्तरेला नैगमेय क्षेत्र, आणि पूर्वेला कुमाराचे क्षेत्र आहे. अरुणोदा सरोवराच्या पूर्वेला शैलेन्द्र नावाचे पर्वत आहेत. या पर्वतांचे मी थोडक्यात वर्णन करतो, कारण तपशीलवार सांगणे अशक्य आहे: सितांता, कुरंडा, कुरर, उत्तम अचल पर्वत, विकर, मणिशैल, वृक्षवन, पुन्हा अचल, महानिल, रुचक, सबिंदु, दार्दुर, वेणुमान, समेघ, निशध हे दिव्य पर्वत आहेत. हे सर्व पर्वत पूर्वेला मंदरच्या पूर्वेकडे असून, सिद्धांचे निवासस्थान म्हणून प्रसिद्ध आहेत. या प्रत्येक पर्वताच्या गुहा आणि वनींमध्ये दिव्य रुद्र क्षेत्रे, विष्णू आणि नारायण क्षेत्रे आहेत. मानस सरोवराच्या दक्षिणेला शैल, विशिर, शिखर, उत्तम अचल, एकशृंग, महाशूल, गजशैल, पिशाचक, पंचशैल, कैलास आणि हिमवान हे महान पर्वत आहेत. हे सर्व दिव्य, प्रसिद्ध पर्वत आहेत. या पर्वतांमध्ये आणि वनींमध्ये दिव्य रुद्र क्षेत्रे श्रेष्ठ देवांनी स्थापली आहेत. दक्षिण दिशेतील पर्वतांचे वर्णन झाले; आता पश्चिम दिशेतील पर्वत सांगतो. पश्चिम दिशेला सितोदा, सुरप, कुमुद, मधुमान, अंजन, मुकुट, कृष्ण, पांडुर, सहस्रशिखर, पारिजात, शैलेन्द्र, आणि श्रीशृंग हे उत्तम पर्वत आहेत. हे सर्व दिव्य, पश्चिम दिशेत वसलेले असून, रुद्र क्षेत्रांनी युक्त आहेत. महाभद्र सरोवराच्या उत्तरेला शंखकूट, वृषभ, हंस, नाग, कपिल, इंद्रशैल, नील, कण्टकशृंग, शतशृंग, पर्वत, पुष्पकोश, प्रशैल, विरज, वराह, मयूर, जारुधी हे उत्तम पर्वत आहेत. या पर्वतांवर त्रिशूलधारी देवाधिदेव महादेवाचे हजारो दिव्य विमानमंडप आहेत. या सर्व मुख्य पर्वतांच्या मध्ये सुंदर दऱ्या, सरोवरे आणि वने आहेत. या ठिकाणी देव, ऋषी, आणि शिवभक्त सिद्ध आपल्या पत्नींसह, परमेश्वराच्या कृपेने, निवास करतात. कश्यपादी ऋषी लक्ष्मी आणि इतरांसह बिल्ववनात राहतात; तालवनात इंद्र, उपेंद्र आणि सर्पात्मा लोक राहतात. उडुंबरवनात कर्दम आणि इतर महात्मे आहेत; पवित्र आणि पुण्य अम्रवनात विद्याधर आणि सिद्ध राहतात. निंबवनात नाग आणि सिद्धगण आहेत; किंशुकवनात सूर्य आणि रुद्रगण आहेत. बीजपूरवनात दिव्य गुरु स्थापन आहेत; कौमुदीवनात विष्णुप्रमुख महात्मे आहेत. स्थलपद्मवनात, वडाच्या झाडाखाली, सर्व सर्प राहतात; सर्व लोकांचे अधिपती, अभिमानी शेष, तिथेच वास करतो. तोच सर्व लोकांचा काळ आहे, पाताळात स्थिर आहे, विष्णूचा दिव्य, प्रकट रूप आहे, आणि हल म्हणजेच त्याचे शस्त्र आहे. हेच देवाधिदेवांचे विश्रांतीस्थान आहे; हे हरिचे बंधन आहे. पनसवनात दानव आणि इतर, शुक्रसहित, राहतात. किंनर आणि नाग विशाखकवनात राहतात; मनोहरवनात सर्व प्रकारची वृक्षे आहेत. नंदीश्वर तिथेच आहे, गणांच्या समूहांनी स्तुती केली जाते. संतानकवनाच्या मध्यभागी देवी सरस्वती स्वतः उपस्थित आहे. अशा प्रकारे, या दिव्य पर्वत, वने, सरोवरे, आणि क्षेत्रात देव, ऋषी, सिद्ध, नाग, दानव, आणि इतर दिव्य जीव आपापल्या स्थानी, परमेश्वराच्या कृपेने, आनंदाने निवास करतात.