हे ऐक, द्विजश्रेष्ठ! मेरू पर्वताचे अद्भुत वर्णन केले जाते. मेरू पर्वत चार रंगांनी आणि सोन्यासारख्या तेजाने उजळलेला आहे. त्याचा आकार गोल आहे, परिघ मोठा आहे, आणि तो चौकोनी बाजूंनी उभा आहे. मेरू पर्वत निळा, वैडूर्यरत्नासारखा, पांढरा, तेजस्वी, सोन्यासारखा आणि मोराच्या पिसासारखा रंगाचा आहे. त्याला तीन शिखरे आहेत आणि तो पिवळ्या सोन्याचा बनलेला आहे. इतके सांगितल्यानंतर, आता पुन्हा ऐक, प्रभूत्व असलेल्या पर्वतांची माहिती देतो: पूर्व दिशेला मंदर आणि देवकूट हे दोन पर्वत आहेत. कैलास आणि गंधमादन, तसेच हेमवान हे पर्वतही पूर्व दिशेला समुद्राच्या आत पसरलेले आहेत. निष्ठध आणि पारियात्र हे दोन उत्तम पर्वत आहेत; जसे पूर्वेकडील पर्वत आहेत, तसे हे दक्षिण व पश्चिम दिशेला आहेत. त्रिशृंग आणि जारुचि हे दोन उत्तम पर्वत उत्तर दिशेला आहेत; हे पर्वतही पूर्वेकडे पसरलेले असून समुद्रात स्थित आहेत. या आठ पर्वतांना ज्ञानीजन सीमा पर्वत म्हणतात, आणि मेरू पर्वत, द्विजश्रेष्ठा, तोच उंच सुवर्ण पर्वत आहे. या पर्वताच्या चारही दिशांना चार महान शिखरे आहेत, ज्यावर पृथ्वी व तिचे सात द्वीप स्थिर राहतात, हलत नाहीत. या शिखरांची लांबी प्रत्येकी दहा हजार योजन आहे. पूर्वेला मंदर नावाचे शिखर आहे, दक्षिणेला गंधमादन. पश्चिमेला विपुला, आणि उत्तरेला सुपार्श्व; येथे चार महान वृक्ष उगवले आहेत, जे द्वीपांचे ध्वज आहेत. मंदर पर्वताच्या शिखरावर केतुराट नावाचा मोठा वृक्ष आहे, त्याच्या फांद्या पसरलेल्या आहेत, आणि कदंब हे पवित्र वृक्षही आहे. दक्षिण पर्वताच्या शिखरावर, देवांनी पूजलेला, जांभूळ वृक्ष आहे, जो नेहमी शुभ फळांनी आणि माळांनी शोभलेला असतो. दक्षिण द्वीपावर हा जांभूळ वृक्ष जगात प्रसिद्ध आहे; पश्चिमेकडील विपुला पर्वताच्या शिखरावरही हा वृक्ष आहे. त्या शिखरावर महान अश्वत्थ वृक्ष उगवला आहे; आणि उत्तरेकडील सुपार्श्व पर्वताच्या शिखरावर एक महान वटवृक्ष आहे, ज्याचा बुंधा विशाल आहे आणि तो अनेक योजन व्यापतो. आता मी या चार प्रभूत्व असलेल्या पर्वतांचे वर्णन क्रमाने करतो. येथे चार रम्य, दिव्य देवांचे क्रीडांगणे आहेत, जी सर्व ऋतूंमध्ये आणि काळात मोहक असतात. आता चारही दिशांतील वनांची नावे ऐक: पूर्वेला चित्ररथ, दक्षिणेला गंधमादन, पश्चिमेला वैभ्राज, उत्तरेला सवितृचे वन; पूर्वेला मित्रेश्वर, नंतर षष्ठेश्वर. पश्चिमेला वर्येश्वर आणि उत्तरेला अम्रकेश्वर; अशाच प्रकारे, ऋषिमुनींनो, चार महान सरोवरे आहेत. या पर्वतांवर आणि वनोंमध्ये ऋषी क्रीडा करतात; पूर्वेला अरुणोढ सरोवर आहे, दक्षिणेला मानस सरोवर प्रसिद्ध आहे. पश्चिमेला सितोदा सरोवर आहे, उत्तरेला महाभद्र; दक्षिणेला शाका क्षेत्र आहे, पश्चिमेला विशाखा क्षेत्र. उत्तरेला नैगमेयाचे क्षेत्र आहे, पूर्वेला कुमाराचे; अरुणोढाच्या पूर्वेला शैलेन्द्र नावाचे पर्वत आहेत. मी त्यांचे संक्षिप्त वर्णन करतो, कारण सर्व तपशील सांगणे अशक्य आहे: सितान्त, कुरण्ड, कुरर, आणि उत्तम अचल पर्वत; विकर, मणिशैल, वृक्षवन, उत्तम अचल, महानिल, रुचक, सबिंदु, आणि दार्दुर. वेणुमान, समेघ, निशध, हा दिव्य पर्वत; हे प्रमुख पर्वत आहेत आणि इतरही पर्वत आहेत. मंदराच्या पूर्वेला हे सिद्धांचे निवासस्थान म्हणून घोषित केले आहेत; या प्रत्येक महान पर्वतात, गुहांत आणि वनोंमध्ये, दैवी रुद्रक्षेत्रे, विष्णुक्षेत्रे आणि नारायणक्षेत्रे आहेत. मानस सरोवराच्या दक्षिणेला महान पर्वत आहेत. सर्व पर्वतांची मी आता थोडक्यात नावे सांगतो: शैल, विशिर, शिखर, उत्तम अचल पर्वत; एकशृंग, महाशूल, गजशैल, पिशाचक, पंचशैल, कैलास, आणि उत्तम हिमवान पर्वत. हे सर्व दिव्य, श्रेष्ठ पर्वत आहेत, त्यांच्या महानतेसाठी प्रसिद्ध; या पर्वतांमध्ये आणि वनोंमध्ये, दैवी रुद्रक्षेत्रे देवश्रेष्ठांनी स्थापली आहेत. मी दक्षिण दिशेतील सांगितली, आता पश्चिमेकडील सांगतो. पुढे, सितोदा, सुरप बलाढ्य, कुमुद, मधुमान, अंजन, मुकुट; कृष्ण, पांडुर, सहस्रशिखर, पारिजात, शैलेन्द्र, आणि उत्तम श्रीशृंग. हे सर्व श्रेष्ठ, दिव्य पर्वत पश्चिम दिशेला आहेत, रुद्रक्षेत्रांनी युक्त. महाभद्र सरोवराच्या उत्तरेला हे बलाढ्य पर्वत आहेत; त्यांची नावे मी थोडक्यात सांगतो, ऐक: शंखकूट, वृषभ, हंस पर्वत, नाग, कपिल, आणि शिखरयुक्त इंद्रशैल. नील, कण्टकशृंग, शतशृंग, पर्वत, पुष्पकोश, प्रशैल, विरज हे प्रमुख स्थिर पर्वत; वराह पर्वत, मोठे मयूर शिखर, आणि जारुधी, पर्वतराज—हे उत्तरेला स्थित आहेत. या त्रिशूलधारी देवाधिदेवाच्या दिव्य पर्वतांवर, हजारो दिव्य विमानमंडपे आहेत. या प्रमुख पर्वतांच्या मध्ये, योग्य क्रमाने, अंतर्गत दऱ्या, सरोवरे आणि उपवनं आहेत. अशा प्रकारे, हे सर्व दिव्य पर्वत, वन, सरोवरे, आणि क्षेत्रे, देव, ऋषी आणि सिद्ध यांचे निवासस्थान आहेत. त्यांच्या दिव्यतेमुळे संपूर्ण पृथ्वी स्थिर आहे आणि सातही द्वीपांना आधार मिळतो.