सुर्यप्रभेने उजळलेल्या, तलावांनी, नद्या आणि प्रवाहांनी शोभित अशा त्या भव्य नगरीचे सौंदर्य अपूर्व होते. त्या नगरीमुळेच शुभ्र पर्वताची कीर्ती वाढली होती. दक्षिण-पूर्व दिशेला तेजस्विनी नावाची एक दिव्य नगरी आहे, ती अग्नीची आहे, अमरावतीसारखीच सर्व सुखसुविधांनी युक्त आहे. दक्षिणेला यमाची वैश्ववती नगरी आहे, ती नियंत्रकांमध्ये श्रेष्ठ असून, शुद्ध सोन्याच्या दिव्य महालांनी वेढलेली आहे. दक्षिण-पश्चिमेला सुंदर शुद्धवती नगरी आहे, तिचा रंग गडद आहे; आणि त्याचप्रमाणे उत्तर-पश्चिमेला गंधवती नगरी आहे, ती देखील अत्यंत भव्य आहे. उत्तर-पूर्वेला पर्वताच्या कडेला महोदय नावाची तेजस्वी नगरी आहे, जी सदैव स्वर्गात झळकत असते. ही नगरी ब्रह्मा, विष्णु, महेश्वर आणि इतर देवतांचे निवासस्थान आहे; ती सर्व सुखसुविधांनी युक्त, पवित्र, तलावांनी सुशोभित आणि नगरींमध्ये श्रेष्ठ आहे. या नगरीत सिद्ध, यक्ष, गंधर्व, श्रेष्ठ ऋषी आणि विविध प्रकारच्या चार जातींच्या जीवांचा वावर आहे, त्यांचे रूपही वेगवेगळे आहे. पर्वताच्या शिखरावर, ब्राह्मणश्रेष्ठा, डाव्या बाजूला एक विशाल महाल आहे, जो शुद्ध क्रिस्टलसारखा चमकतो आणि त्यात हजार राजदरबार आहेत. तेथे, महान भुजांचा शर्व, ज्याचे डोळे चंद्र, सूर्य आणि अग्नी आहेत, तो रत्नांच्या सिंहासनावर देवी आणि कार्तिकेयासह विराजमान आहे. त्याच्या जवळच हरिचा महाल आहे, जो अर्धा विस्ताराचा आहे, दिव्य पद्मराग रत्नांनी बनलेला; आणि दक्षिणेला पद्मजाचा भव्य महाल आहे. तसेच, शक्र, यम, सोम, वरुण, निरृति आणि अग्नी यांच्या भव्य व रम्य नगऱ्या आहेत. वायू आणि रुद्राचे महाल देखील शर्वाच्या निवासस्थानाभोवती आहेत; त्या विविध दिव्य महालांमध्ये प्रत्येक देवता निवास करते. उत्तर-पूर्वेला, ईश्वराच्या प्रदेशात, सतत पूजा चालू असते; तेथे पुण्यशिल शैलादी भगवान, सिद्ध आणि शिष्यांच्या पूजेने प्रतिष्ठित, निवास करतो. देवांचा अधिपती सनत्कुमार, सिद्धांसह आनंदाने बसतो; सनक, सनंद आणि हजारो इतर त्याच्यासारखे ऋषी उपस्थित आहेत. काही ठिकाणी योगाचा प्रदेश आहे, तर इतरत्र भोगाचा; तेथे एक भव्य महाल झळकतो, नव्या सूर्यासारखा तेजस्वी. तेथे शैलादीचे शुभ्र निवासस्थान आहे, जिथे गणेश, कार्तिकेय आणि हजारो गणांचा समुदाय आहे. तेथे सुयशा आणि सुनत्रा या मातृका, मदन उपस्थित आहेत; पायथ्याशी जांबूनदी नावाची नदी वाहते. तिच्या दक्षिण बाजूला सुंदर जांबू वृक्ष आहे, जो फार उंच आणि रुंद आहे, आणि सर्व ऋतूंमध्ये फळ देतो. मेरुच्या चारही बाजूंना विशाल आणि शुभ्र प्रदेश आहे, जिथे वरषमिल वृक्षांनी निसर्ग फुलला आहे; काही जांबू फळ खातात, तर काही अमृताचा आस्वाद घेतात. तेथे विविध रंगाचे आनंदी जीव आहेत, जे जांबूनदा सोन्यासारखे दिसतात; मेरुच्या पायथ्याशी राहणारे ब्राह्मण या प्रदेशाला शुभ्र मध्यखंड म्हणतात. हा प्रदेश नव्हे विभागांनी युक्त आहे, प्रत्येकाचे स्वतःचे नदी, देश आणि पर्वताधिपती आहेत; आता मी जांबूद्वीपाच्या नव्हे विभागांचे योग्य वर्णन करतो. माझ्याकडून त्यांच्या माप, गोल आणि योजनेतील अंतर ऐका. शंभर हजार योजने हे माप सांगितले आहे; प्रत्येक द्वीप मागील द्वीपाच्या दुप्पट आहे, प्रत्येक वेळी दोनपट वाढते. पृथ्वी आणि समुद्र मिळून पन्नास कोटी रुंदी आहे, सात द्वीपांनी युक्त, आणि शुभ्र लोकालोक पर्वताने वेढलेली आहे. मेरुच्या उत्तर बाजूला नील पर्वत आहे, त्याच्या पुढे श्वेत पर्वत, आणि त्याच्याही पुढे श्रंगी पर्वत आहे—हे तीन वरषपर्वत आहेत. पूर्वेला जठर आणि देवकूट पर्वत आहेत; मेरुच्या दक्षिणेला निषध पर्वत आहे, त्याच्या दक्षिणेला हेमकूट पर्वत आहे, आणि त्याच्या दक्षिणेला हिमवान पर्वत आहे. मेरुच्या पश्चिमेला धराधर आणि माल्यवान हे दोन पर्वत आहेत; गंधमादन पर्वतही आहे—हे दोन्ही पर्वत उत्तर दिशेला विस्तारले आहेत. हे राजस पर्वत आहेत, सिद्ध आणि चारणांचा वावर असतो; प्रत्येक पर्वतांमध्ये नव्हे हजार योजने अंतर आहे. हिमवत प्रदेश भारत म्हणून प्रसिद्ध आहे; हेमकूटच्या पलीकडे किम्पुरुष देश आहे. हेमकूटच्या पलीकडे निषध आहे, ते हरिवर्ष म्हणून ओळखले जाते; हरिवर्षाच्या पलीकडे मेरुच्या शुभ्र इलावृत प्रदेश आहे. इलावृतच्या पलीकडे नील पर्वत आहे, तो रम्यक म्हणून प्रसिद्ध आहे; रम्यकच्या पलीकडे श्वेत पर्वत आहे, तो हिरण्मय म्हणून ओळखला जातो. हिरण्मयाच्या पलीकडे श्रंगी पर्वत आहे, आणि तिथे कुरु प्रदेश आहे; धनुष्याच्या आकारात दोन प्रदेश आहेत, एक दक्षिणेला आणि एक उत्तरला. चार लांब प्रदेश आहेत, इलावृत मध्यभागी आहे; मेरुच्या पश्चिम आणि पूर्वेला दोन लांब प्रदेश आहेत. निषधच्या दक्षिणेला अर्धयज्ञवेदी आहे, आणि त्याचप्रमाणे उत्तरला; दक्षिण अर्धावर तीन प्रदेश आहेत, आणि उत्तर अर्धावरही तीन प्रदेश आहेत. या प्रदेशांच्या मध्ये मेरुचा मध्य इलावृत आहे; नीलच्या दक्षिणेला आणि निषधच्या उत्तरला. उत्तर बाजूला महान माल्यवान पर्वत आहे, जो दोन हजार योजने उंच आहे. त्याची लांबी बत्तीस हजार योजने आहे; त्याच्या पश्चिमेला गंधमादन पर्वत आहे. गंधमादन पर्वत माल्यवानइतकाच विस्तारलेला आहे, जांबूद्वीपाच्या रुंदीला सम आहे. हे सहा वरषपर्वत पूर्वेकडे विस्तारलेले आहेत, दोन्ही बाजूंना पूर्व आणि पश्चिम समुद्रात बुडलेले आहेत. हिमवान पर्वत बर्फाच्छादित आहे, हेमकूट पर्वत सोन्यासारखा आहे, आणि निषध पर्वतही सोन्यासारखा, नव्या सूर्याच्या तेजासारखा आहे.