तल प्रदेश शंकरकर्ण, नमुची आणि त्यांच्या अनुयायांनी तसेच विविध वीरांनी विभागले आहे, त्यामुळे तल प्रदेश सुंदरपणे शोभून उठला आहे. या सर्व प्रदेशांमध्ये परमेश्वर स्वतः अंबेसह, स्कंद, नंदिन आणि सर्वत्र गण्यांच्या वेढ्यात उपस्थित आहे. सर्व तल प्रदेशांच्या वर सात सात भूमींच्या सात विभाग आहेत. मी तुला या पृथ्वीच्या सात विभागांची माहिती देतो. पृथ्वी सात द्वीपांनी बनलेली आहे, ज्या नद्या आणि पर्वतांनी भरलेली आहेत, आणि सात समुद्रांनी सर्व बाजूंनी सजलेली आहे. या द्वीपांची नावे अनुक्रमाने जंबू, प्लक्ष, शाल्मली, कुश, क्रौंच, शाक आणि पुष्कर अशी आहेत. या सात द्वीपांमध्ये हर, आपल्या गण्यांच्या वेढ्यात, विविध रूपे धारण करून उपस्थित असतो. सात समुद्र अनुक्रमाने खारट पाणी, ऊसाचा रस, मद्य, तूप, दही, दूध आणि गोड पाणी यांनी बनलेले आहेत. या सर्व समुद्रांमध्ये, सर्व काळात, शिव आपल्या गण्यांसह जलरूप धारण करून, लहरींच्या हातांनी खेळतो. दुधाच्या समुद्रात जसा अमृत असतो, तसाच हरि नेहमी दुधाच्या समुद्रात शिवाच्या साक्षीने योगनिद्रेत विश्रांती घेतो. जेव्हा भगवंत जागा होतो, तेव्हा संपूर्ण जग जागृत होते; आणि जेव्हा तो निद्रेत जातो, तेव्हा सर्व चराचर, त्याने व्यापलेले, झोपते. त्याच्याच कृपेने सर्व काही निर्माण, पालन, संरक्षण आणि संहार होते—तोच देवांचा परमेश्वर आहे. सुषेण नावाने, श्रेष्ठ ऋषी अनिरुद्ध नावाच्या परम पुरुषाची पूजा करतात, ज्याच्या हाती शंख, चक्र आणि गदा आहेत. आणि आत्मज्ञानी श्रेष्ठ पुरुष जे अनिरुद्धाचा ध्यान करतात, ते सर्व नारायणासारखे, सर्व संपत्तीने संपन्न असतात. सदानंद, भगवंत सनक, सनातन, वालखिल्य ऋषी, सिद्ध, मित्र आणि वरुण—हे सर्व तेथे सतत हरिची पूजा करतात, जो जगाचा स्रोत आहे. सात द्वीपांमध्ये अनेक महान शिखरे विविध शिखरांनी शोभतात. काही पर्वत समुद्रापर्यंत पसरलेले आहेत, त्यात गुहा देखील आहेत; वेळेच्या ओघात अनेक पृथ्वीचे अधिपती झाले आहेत. परमेश्वरांच्या शक्तीने, क्रौंचाचा शत्रूच्या वंशजांतून, सर्व भूत आणि भविष्य मन्वंतरांत येथे पृथ्वीचे अधिपती झाले. मी तुला या अधिपतींची माहिती सांगतो—स्वायंभुव मन्वंतरात आणि सर्व भूत आणि भविष्य मन्वंतरांत. हे सर्व समान अभिमान आणि उद्देशाने होते; स्वायंभुव मनुचे नातवेदेखील सामर्थ्यवान होते. प्रियव्रताच्या वीर पुत्रांची नावे अशी आहेत: आग्नीध्र, अग्निबाहु, मेध, मेधातिथी आणि वसु. ज्योतिष्मान, द्युतिमान, हव्या, सवना—हे देखील पुत्र आहेत. प्रियव्रताने त्यांना सात भूमींच्या सात अधिपती म्हणून अभिषिक्त केले. त्याने आग्नीध्रला जंबूद्वीपाचा अधिपती बनवले; मेधातिथीला प्लक्षद्वीपाचा अधिपती बनवले. शाल्मला, जो सुंदर होता, त्याला शाल्मलीचा राजा बनवला; आणि कुशद्वीपात ज्योतिष्मतला राजा नेमले. त्याने द्युतिमतला क्रौंचद्वीपाचा राजा बनवले; प्रियव्रताने हव्याला शाकद्वीपाचा अधिपती केले. सवना, जो व्रतधारी होता, त्याला पुष्कराचा अधिपती केले; आणि पुष्करमध्ये सवनाचा पुत्र महावीत जन्माला आला. धातकी आणि महावीत, हे दोघे उत्तम पुत्र होते; त्या प्रदेशाला महावीत या महात्म्याच्या नावाने महावीत म्हणतात. आणि धातकीच्या नावाने त्या प्रदेशाला धातकीखंड म्हणतात; हव्य, शाकद्वीपाचा अधिपती, त्याला देखील पुत्र झाले. जलद, कुमार, सुकुमार, मणिचक, कुसुमोत्तर, मोदक आणि सातवा महाद्रुम—हे त्याचे पुत्र होते. पहिला प्रदेश अलद जलदाचा आहे; दुसरा कौमार कुमाराचा आहे. तिसरा सुकुमार—सुकुमाराचा प्रदेश; चौथा मणिचक—मणिचकाचा प्रदेश. पाचवा कुसुमोत्तर—कुसुमोत्तराचा प्रदेश; सहावा मोदक—मोदकाचा प्रदेश. सातवा महाद्रुम—महाद्रुमाचा प्रदेश; अशा प्रकारे या सात प्रदेशांची नावे त्यांच्या पुत्रांवरून आहेत. द्युतिमत, क्रौंचद्वीपाचा अधिपती, त्याचे पुत्र कुशल, मनुगा, उष्ण, पीवर, अंधकारक, मुनी आणि दुंदुभी होते. क्रौंचद्वीपाचे सात शुभ प्रदेश त्यांच्या नावाने आहेत. कुशलाचा प्रदेश कुशल, मनुगाचा मनोनुग, उष्णाचा उष्ण, पीवराचा पीवर. अंधकारकाचा प्रदेश अंधकारक, मुनीचा मुनी, दुंदुभीचा दुंदुभी. हे सात प्रसिद्ध लोक क्रौंचद्वीपात राहतात; आणि कुशद्वीपात देखील सात सामर्थ्यवान आहेत—उद्भिद, वेणुमान, द्वैरथ, लवण, धृती, सहावा प्रभाकर, आणि सातवा कपिल. पहिला प्रदेश उद्भिद, दुसरा वेणुमंडल; तिसरा द्वैरथ, चौथा लवण. पाचवा धृतिमत, सहावा प्रभाकर, श्रेष्ठ; सातवा कपिल—कपिलाचा प्रदेश म्हणून प्रसिद्ध आहे. अशा प्रकारे, या सात द्वीपांमध्ये आणि त्यांच्या प्रदेशांमध्ये, परमेश्वराचे विविध रूप, ऋषींची पूजा, आणि अधिपतींची परंपरा, काळाच्या ओघात, पवित्र आणि गौरवशाली स्वरूपात वसलेली आहे.