त्या घनदाट अरण्यात, प्रभु शंकराने आपल्या हातात तेजस्वी अग्निशळा घेतली होती. त्यांचे डोळे लाल आणि पिंगट रंगाचे होते. कधी ते प्रचंड हास्य करत, कधी आश्चर्याने गात; कधी प्रेमळ नृत्य करत, कधी पुन्हा पुन्हा सिंहगर्जनेसारखे गर्जत. त्या तपोवनात ते मुक्तपणे संचार करत, पुन्हा पुन्हा भिक्षा मागीत. स्वकर्तृत्वाने असे अद्भुत रूप धारण करून, भगवान त्या वनात प्रवेशले. तेव्हा त्या स्थिरचित्त ऋषीजनांनी त्यांचे स्तुतीगीत गायलं. आपापल्या पत्नी, पुत्र, सेवकांसह त्यांनी जल, विविध पुष्पमाळा, धूप, सुवासिक द्रव्ये अर्पण केली. त्या पुण्यशाली ऋषींनी अत्यंत श्रद्धेने प्रभूला वंदन करत म्हटलं, “देवाधिदेव, अज्ञानाने आम्ही जे काही केले—कृत्याने, मनाने, किंवा वाणीने—ते सर्व तू क्षमा कर. आमची कृत्ये विविध, गूढ आणि गुप्त आहेत.” ते पुढे म्हणाले, “हे हर, ब्रह्मादिक देवतांसाठीही तुझे मार्ग समजणे कठीण आहे; आम्हाला तुझ्या येण्याजाण्याचा पत्ता लागत नाही. सर्वांचे अधिपती, महादेव, तू जसा आहेस तसाच आहेस—तुला नमस्कार! महात्मे तुझी स्तुती करतात, देवाधिदेव, परमेश्वर, तुला वंदन.” “भावा, मंगलमूर्ती, सृष्टीचा मूळ कारण, अनंत सामर्थ्य आणि शक्तीचा अधिपती, तुला नमस्कार. संहारकर्ता, पिंगटवर्णी, नाशवान आणि अविनाशी, गंगेच्या धारेचे धारक, आधारस्वरूप, गुणांचा सार—तुला नमस्कार.” “त्र्यंबक, त्रिनेत्रधारी, त्रिशूलधारी, कामदेव, अग्निदेव, परमात्मा, तुला नमस्कार. शंकर, वृषभध्वज, गणाधिपती, दंडधारी, काळ, पाशधारी—तुला पुन्हा पुन्हा वंदन.” “वेदमंत्रांमध्ये श्रेष्ठ, शतजिह्व, भूत, भविष्य, वर्तमान, स्थावर आणि जंगम—सर्व काही तुझ्यात आहे. हे देवा, तुझ्या शरीरातून हे विश्व उत्पन्न झाले; तूच त्याचे पालन आणि संहार करतोस—सर्व मंगल होवो, कृपा कर.” “माणूस कळत-नकळत जे काही करतो, ते सर्व तुझ्याच योगशक्तीने घडते, हे प्रभो. अशा प्रकारे तुझी स्तुती करून, आनंदित अंतःकरणाने ते ऋषी पुन्हा म्हणाले, ‘आम्हाला पुन्हा तुझे पूर्वीचे रूप पाहू दे.’” तेव्हा शंकर भगवान, प्रसन्न होऊन, स्वतःचे दिव्य रूप धारण केले आणि त्यांना त्रिनेत्रधारी स्वरूपाचे दर्शन दिले. त्या दिव्य दृष्टिने त्यांनी देवाधिदेव त्र्यंबकाचे रूप पाहिले आणि पुन्हा त्या दारूवनातील निवासिकांनी प्रभूची स्तुती केली. “दिशा वस्त्र म्हणून परिधान करणाऱ्याला, मृत्यूलाही, त्रिशूलधारी, उग्र आणि भीषण रूपधारी, भयंकर मुख असणाऱ्या प्रभूंना नेहमी वंदन. निराकार, सुंदर, विश्वरूप, किणकिणणाऱ्या अलंकारांनी युक्त, रुद्र, स्वाहा-स्वरूप, तुला वंदन.” “ज्याच्या शरीराला सर्वजण वंदन करतात, जो स्वतःही आत्म्याला वंदन करतो, निळ्या जटाधारी, गौरवशाली कंठधारी, तुला वंदन. नीलकंठ, भस्मलेपित, सर्व देवांमध्ये ब्रह्मा, रुद्रांमध्ये नीललोहित, तूच आहेस.” “सर्व प्राण्यांचा आत्मा, सांख्यांनी पुरुष म्हटलेला, पर्वतांमध्ये मेरू, तारकांमध्ये चंद्र, ऋषींमध्ये वसिष्ठ, देवांमध्ये वासव, वेदांमध्ये ॐ, सामांमध्ये श्रेष्ठ साम—तूच आहेस.” “वन्य प्राण्यांमध्ये सिंह, पाळीव प्राण्यांमध्ये वृषभ, विश्वपूजित, तूच श्रेष्ठ आहेस. कोणतीही अवस्था असो, होतील किंवा आहेत, आम्ही सर्वत्र तुलाच पाहतो, जसे ब्रह्मदेवाने सांगितले.” “काम, क्रोध, लोभ, मोह, गर्व—हे आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे; कृपा कर, परमेश्वरा. महाप्रलयकाळी, तूं स्वतःला स्थिर करून कपाळावर हात ठेवला, आणि तुझ्यातून अग्नि प्रकट झाला.” “त्या अग्नीने सर्व जगत चारही बाजूंनी वेढले; त्यामुळे अनेक विकृत अग्नी, त्या अग्निसमान, अस्तित्वात आले. काम, क्रोध, लोभ, मोह, दंभ, आपत्ती आणि अन्य सर्व स्थावर-जंगम प्राणी—हे सर्व तुझ्यातून उत्पन्न झालेल्या अग्नीने जळतात. आम्हीही त्यात जळतो आहोत, म्हणून, देवाधिदेव, आमचे रक्षण कर.” “जगाच्या कल्याणासाठी, तूच सर्व प्राण्यांवर मंगलदृष्टीने जल शिंपडतोस, हे प्रभो. आम्हाला आज्ञा कर; आम्ही तुझ्या वचनाचे पालन करण्यास तयार आहोत. हजारो योन्यांमध्ये, शेकडो स्वरूपांमध्ये, आम्ही तुझ्या रूपाचा पार लागू शकत नाही—हे देवाधिदेव, तुला वंदन.” पुढे, त्या ऋषींच्या स्तुती ऐकून, कृपाप्रसन्न महादेव म्हणाले, “जो कोणी ही तुमच्या कंठातून उमटलेली स्तुती म्हणेल, ऐकेल किंवा ब्राह्मणांना ऐकवेल, तो गणपतिपदाला पोहोचेल. मी तुम्हाला भक्तांसाठी हितकारक आणि पवित्र गोष्ट सांगतो: संपूर्ण स्त्रीतत्त्व हे माझ्या शरीरातून उत्पन्न झालेली देवी आहे. पुरुषतत्त्वही माझ्या शरीरातूनच उत्पन्न झाले आहे; ब्राह्मणांनो, या दोन्हींतूनच माझी सृष्टी घडते, यात शंका नाही.” “म्हणून, दिशावस्त्रधारी, निष्पाप, बालक, वेडसर, किंवा माझ्या भक्ताने ब्रह्मज्ञान सांगितलेला—त्यांची निंदा करू नये. जे माझे भक्त आहेत, भस्माने लिप्त, ज्यांचे पाप भस्माने जळले आहे, जे आचारानुसार वागतात, संयमी, ध्याननिष्ठ ब्राह्मण—त्यांना वंदन.