मी माझ्या पायाने जर्जरतेचा नाश केला आणि वज्रासारखी दृढता प्राप्त केली; महादेवाच्या स्तुतीमुळे मी मृत्यूलाही जिंकले. महादेवाच्या कृपेने, मी मृत्यूवर विजय मिळवला, अगदी ज्या ऋषीने शुभ्र शरीराने मृत्यूवर मात केली, त्याप्रमाणेच. तेव्हा मी प्रभूंना विचारले, "प्रभो, आपण मला सांगावे की भवाच्या कृपेने देवदारु वनातील रहिवासी कसे दिव्य शरण घेतात?" त्यावर स्वयंभू, पुण्यशाली भगवान, त्या महान तपस्वींना, जे देवदारु वनात उपस्थित होते व त्यांच्या तपश्चर्येच्या तेजाने उजळले होते, असे म्हणाले— "हा देव महादेव आहे, त्याला 'महान प्रभु' म्हणून ओळखावे; त्यापलीकडे कोणतेही श्रेष्ठ स्थान नाही. तोच देवांचा, ऋषींचा आणि पितरांचा अधिपती आहे; हजार कल्पांच्या शेवटी तो सर्व देहधारी जीवांचे संहार करतो. हा पुण्यशाली, महेश्वर स्वरूपात, काळ बनून सर्व जीवांना आपल्यात आकृष्ट करतो आणि स्वतःच्या सामर्थ्याने सर्व सृष्टीची निर्मिती करतो. तोच चक्रधारी, वज्रधारी, श्रीवत्सचिन्हांकित आहे; कृतयुगात योगी म्हणून ओळखला जातो, त्रेतायुगात यज्ञ म्हणून. द्वापारयुगात तो काळाग्नी आहे, आणि कलियुगात धर्मध्वज म्हणून प्रसिद्ध आहे; विद्वानांनी या सर्व रुद्राच्या रूपांची ओळख पटवली आहे. लिंगाची पूजा अशी करावी की ते बाहेरून चौकोनी, पाद्याच्या आत आठ बाजूंनी, आणि वरून पूर्ण गोल व सुंदर असावे. अंधकार म्हणजे अग्नि, रज म्हणजे ब्रह्मा, आणि स्वच्छता म्हणजे विष्णू, जो सर्व प्रकाश देतो; त्याचे रूप एकच असले तरी, ही त्याच्या विविध रूपांची मांडणी आहे. जिथे ते ब्रह्मन् योगाने एकरूप झालेले आहे, तिथेच देवांचा अधिपती, ईशान, या अविनाशी स्वामीची पूजा करावी. जे ब्राह्मण क्रोध व इंद्रियांवर विजय मिळवतात, ते सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त लिंगाची योग्य प्रकारे पूजा करतात. लिंग अंगठ्याएवढे सुंदर, पूर्ण आकाराचे, सर्वमान्य असावे; त्याचा पाद्य त्याच उंचीचा, आठ किंवा सोळा बाजूंनी युक्त असावा. पाद्य गोल, दिव्य व सर्व इच्छा पूर्ण करणारे असावे; त्याचा पाया दुहेरी किंवा सम चौडाईचा, हे सर्वमान्य आहे. पाद्य गाईच्या तोंडासारखे, संपूर्ण लिंगाच्या एक तृतीयांश, शुभचिन्हांनी युक्त, आणि सर्व बाजूंनी जवसाच्या दाण्याएवढ्या पट्ट्याने मढवलेले असावे. हे सुवर्ण, रौप्य, दगड किंवा तांब्याचे असू शकते; पाद्याची रुंदी सर्व बाजूंनी लिंगाच्या तीन पट असावी. ते गोल, चौकोनी, षट्कोनी किंवा त्रिकोणी, सर्व बाजूंनी निर्दोष, तेजस्वी व शुभचिन्हांनी युक्त असावे. पूजेच्या सर्व चिन्हांनी युक्त पात्र योग्य पद्धतीने स्थापावे व वेदीच्या मध्यभागी ठेवावे. त्यात सोनं व बीजांनी भरावे आणि ब्राह्मणांनी मंत्रांनी पवित्र करावे; मग पाच शुद्ध व शुभ द्रव्यांनी लिंगाचा अभिषेक करावा. आपल्याकडील सामर्थ्यानुसार पूजा करावी; असे केल्याने यश प्राप्त होते. मन एकाग्र करून, आपल्या पुत्रांसह व नातेवाईकांसह पूजा करावी. सर्वांनी हात जोडून त्रिशूलधारी प्रभूच्या जवळ जावे; मग तुम्ही देवांचा अधिपती, ज्याचे दर्शन अशुद्ध मनाच्या लोकांना दुर्लभ आहे, त्याचे दर्शन कराल. त्याचे दर्शन होताच सर्व अज्ञान व अधर्म नष्ट होतो; मग ब्रह्माच्या प्रदक्षिणा केल्यानंतर, ज्याचे तेज अनंत आहे— ते वनवासी देवदारु वनात गेले आणि ब्रह्माने सांगितलेल्या पद्धतीने पूजा आरंभली. विविध वेदिकांवर, पर्वतांच्या गुहांत, एकांत, शुभ नद्यांच्या काठी व वाळवंटातील बेटांवर— काही सुंदर शैवालांनी सजलेले, काहींत थोडेसेच पाणी, काहींवर कुशासन, काही फक्त बोटांच्या अग्रभागावर उभे राहून— काही लाकडी उखळावर, काही दगडावर बसून; काही वीरासनात उभे, काही हरणासारखे भ्रमणात रमले. हे महान आत्मे तप व उपासनेत वेळ घालवत होते; असे करत अख्खे वर्ष गेले आणि वसंत ऋतु आला. तेव्हा, त्या भक्तांवर कृपा करण्यासाठी, कृतयुगातील त्या शुभ पर्वतावर, परमेश्वर स्वतः प्रकट झाले. परमेश्वर समाधीत, अंगावर भस्म व धूळ, नग्न, विचित्र चिन्हांनी युक्त, हातात प्रज्वलित अग्निशलाका, डोळे लाल व पिंगट, कधी प्रचंड हसत होते, कधी विस्मयाने गात होते, कधी प्रेमाने नाचत, कधी पुन्हा पुन्हा गर्जत होते; आश्रमात भिक्षा मागत फिरत होते. स्वतःच्या सामर्थ्याने असे रूप धारण करून, भगवान त्या वनात आले; तेव्हा सर्व ऋषींनी मन एकाग्र करून त्यांची स्तुती केली. जल, विविध हार, धूप, सुगंध यांनी, पत्नी, पुत्र व सेवकांसह त्या पुण्यशाली ऋषींनी— प्रभूंना नम्रपणे म्हणाले, "देवाधिदेव, आम्ही अज्ञानाने जे काही केले— कृतीने, मनाने, किंवा वाणीने— ते सर्व क्षमा करावे; आमचे कृत्य विविध, गुप्त व गहन होते. हे हर, ब्रह्मा इत्यादी देवांसाठीसुद्धा तुझे मार्ग समजणे कठीण आहे; आम्हाला तुझे आगमन वा प्रस्थान समजत नाही, अजिबात नाही. सर्वांच्या अधिपती, महादेव, तू जो आहेस तो आहेस— तुला नमस्कार! महान आत्मे तुझी स्तुती करतात, देवाधिदेव, परमेश्वर! भवाला, शुभस्वरूपाला, सृष्टीच्या कारणाला नमस्कार; अनंत सामर्थ्य व शक्ती असलेल्या, प्रजापतीला नमस्कार. संहारक, पिंगट वर्णधारी, नाशवंत व अविनाशी, गंगाधर, आधार, गुणांचा सार— तुला नमस्कार!