पवित्र उपवितामध्ये ‘नमः शिवाय’ हा महामंत्र विराजमान असतो; त्यातच विविध छंद आणि मंत्र सूक्ष्मरूपाने स्थिर केलेले आहेत. जशी वटवृक्षाची संपूर्ण शक्ती बीजामध्ये असते, तशीच, हे मंगलमूर्ते, महान ब्रह्मही या उपवितात सूक्ष्मरूपाने, अगदी महानतेमध्येही, स्थिर असतो. पूजेच्या स्थळी चंदनमिश्रित पाण्याने शिंपडावे, आणि पूजेसाठी लागणारी सर्व सामग्री स्वच्छ धुऊन, शिंपडून व इतर शुद्धीच्या क्रियांनी पवित्र करावी. हे सर्व करताना ‘ॐ’ या पवित्र अक्षराचा उच्चार करीत, शिंपडण्यासाठीचे पात्र, अर्घ्य व पाद्याचे पात्र योग्य क्रमाने मांडावीत. तसंच आचमनासाठीचे पात्रही शास्त्रानुसार नीट ठेवावे, आणि योग्य प्रकारे झाकून ठेवावे. ही सर्व पात्रे कुशांनी झाकून, शुद्ध पाण्याने शिंपडावीत; त्यानंतर त्या प्रत्येक पात्रात थंड पाणी ओतावे. ज्ञानी पुरुषांनी ‘ॐ’ उच्चारून, सर्व सामग्री तपासून मग ती त्या पात्रात ठेवावी; पाद्याच्या पाण्यात खस व चंदन मिसळावे. आचमनाच्या पात्रात जायफळ, कंकोल, कर्पूर, बहुमूल व तमाल—हे सर्व बारीक वाटून टाकावेत. सर्व पात्रात चंदन, योग्य प्रमाणात कर्पूर आणि विविध प्रकारची फुले ठेवावीत. अर्घ्याच्या पात्रात कुशाची टोकं, अखंडित अक्षता, जव, तीळ, तूप, मोहरी, फुले आणि भस्म ठेवावीत. शिंपडण्याच्या पात्रात कुशफुले, जव, अक्षता, बहुमूल, तमाल आणि भस्म ठेवावे, आणि हे करताना ‘ॐ’ उच्चारावा. या सर्व पात्रांमध्ये पाचाक्षरी मंत्र, गायत्री, रुद्र किंवा केवळ ‘ॐ’—जो वेदांचा सार आहे—स्थापन करावा. यानंतर शिंपडण्याच्या पात्रातून ‘ॐ’ उच्चारून, ईशानादी पाच मंत्रांनी सर्व सामग्री शिंपडावी. देवाधिदेवाच्या बाजूला, ज्वाळेसारखा तेजस्वी, त्रिनेत्रधारी, देवांचा स्वामी असलेल्या नंदीचे पूजन करावे. तो शिरावर अर्धचंद्र धारण करणारा, हरिचे मुख असलेला, चार भुजा असलेला, फुलांच्या माळांनी सुशोभित, कोमल व सर्व अलंकारांनी सजलेला आहे. स्वतःच्या उत्तरेला, आपली पुण्यशील पत्नी—मारुतांमध्ये शुभ्र, सुयशस्विनी, उत्तम व्रती, माता, पादपूजनास समर्पित—हिची पूजा करावी. अशा प्रकारे सर्व पूजन करून, परमेश्वराच्या अंतरगृहात प्रवेश करावा आणि भक्तिभावाने पाचमुखी पुष्पांजली अर्पण करावी. चंदन, फुले आणि विविध धूपांनी शंकर, स्कंद, विनायक, देवी यांचे पूजन करावे व लिंगाची शुद्धी करावी. सर्व मंत्र, जे ‘ॐ’ ने सुरू होतात आणि ‘नमः’ ने संपतात, म्हणून मग ‘कमलासन’ नावाचे आसन ‘ॐ’ ने तयार करावे. त्याच्या पूर्वेकडील पाकळीवर अणिमा, दक्षिणेकडील वर लघिमा, पश्चिमेकडील वर महिमा असे गुण स्थापन करावेत. पूर्वेकडील पाकळीवर प्राप्ती, दक्षिणेकडील अग्नीच्या क्षेत्रात दमनशक्ती, पश्चिमेकडील निरृतिच्या क्षेत्रात ऐश्वर्य, उत्तरेकडील वायूच्या क्षेत्रात नियंत्रण हे गुण असावेत. ईशान्य दिशेला सर्वज्ञता, मध्यभागी सोम, त्याखाली सूर्य, आणि त्याखाली अग्नी असावा. मध्यदिशांत धर्मादी गुण, चार मुख्य व चार उपदिशांत अनंततेची कल्पना करावी; सोमाच्या शेवटी तीन गुण असावेत. त्याच्या वर तीन आत्मरूपे, आणि त्यांच्या शेवटी शिवाचे आसन; मग ‘सद्योजाताय उपस्महे’ या मंत्राने परमेश्वराचे आवाहन करावे. वामदेव मंत्राने त्याचे आसनस्थापन, रुद्र गायत्रीने आवाहन, आणि अघोर मंत्राने स्थिरता साधावी. ‘ईशानः सर्वविद्यानाम्’ या मंत्राने पाद्य, आचमन व अर्घ्य अर्पण करून पूजन करावे. मग रुद्राचे स्नान, चंदन व इतर सुवासिक पदार्थांनी, गायीच्या पंचगव्यांनी, पात्रात संकलित करून, विधिपूर्वक करावे. प्रणवाने पंचगव्यांनी, तसेच तुप, मध, ऊसाचा रस यांनी स्नान करावे. मंगल द्रव्यांनी, प्रणवाचा उच्चार करीत, महादेवाचा अभिषेक करावा; मग शुद्ध पात्रांनी व शुद्धी मंत्रांनी पाणी ओतावे. शास्त्रानुसार शुद्धी करून, पांढऱ्या वस्त्राने, कुश, अपामार्ग, कर्पूर, जाती फुले, चंपक फुले यांचा वापर करावा. पांढरी कणेर, जाई, कमळ, नीलकमळ—अशी सुंदर फुले व चंदनाने ते पाणी भरावे. त्या पाण्यात सद्योजातादी मंत्र ठेवावेत, हे सुवर्ण, चांदी, तांबे, कमळपर्ण, पळसपर्ण, शंख, शुद्ध मृण्मय पात्र किंवा अन्य शुभ पात्रात करावे. कुश व फुलांनी, योग्य मंत्रांनी अभिषेक करावा; आता मी हे मंत्र सांगतो—सर्व कामनांच्या सिद्धीसाठी ऐका. या मंत्रांनी लिंगाभिषेक केल्यास, एकदाही, मनुष्य मुक्त होतो; पवमाना मंत्र, वामीयक मंत्र, तसेच रुद्र, नीलरुद्र, श्रीसूक्त, रजनीसूक्त, आणि चामक मंत्रांनी अभिषेक करावा. होतार, शिरस, अथर्वशीर्ष, शांती मंत्र, भारुंड, अरुण, वारुण, ज्येष्ठ, वेदव्रत, इतर शुभ स्तोत्रे आणि पुरुषसूक्त—या सर्व मंत्रांनी स्नान करावे. मग त्वरेने, जटाधारी रुद्र, कपिमुखी, आणि विष्णू—जो बृहच्चंद्र आहे—सामवेदीय मंत्रांनी ‘स्थाप्यताम्’ असे म्हणत आवाहन करावे. विरूपाक्ष, स्कंद, असंख्य शिव, पाच ब्रह्म, सूत्र आणि शुद्ध प्रणव यांनीही तसेच आवाहन करावे. अशा प्रकारे या शास्त्रीय, मंगल आणि मंत्रयुक्त विधीने शिवपूजेची परिपूर्णता साधता येते.