കുതോ ഽപ്യപരിമേയാത്മാ ഭൂതാനാം പ്രഭുരീശ്വരഃ ശൂലപാണിര്മഹാദേവോ ഹേമവീരാംബരച്ഛദഃ
എവിടെയോ നിന്ന് അളക്കാനാവാത്ത സ്വഭാവമുള്ള, എല്ലാ ജീവികളുടെയും അധിപനായ, ത്രിശൂലം കൈയിൽ പിടിച്ച, മഹാദേവൻ, പൊൻ നിറമുള്ള വീരവസ്ത്രം ധരിച്ച് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അഗച്ഛദ്യത്ര സോ ഽനന്തോ നാഗഭോഗപതിര് ഹരിഃ ശീഘ്രം വിക്രമതസ്തസ്യ പദ്ഭ്യാമ് ആക്രാന്തപീഡിതാഃ
അവിടെ അനന്തൻ, പാമ്പുകളുടെ അധിപൻ, ഹരിയും പോയി. അവൻ വേഗത്തിൽ നടന്നു, അപ്പോൾ അവന്റെ കാലടി കൊണ്ടു നിലം കനത്തും വേദനിച്ചു.
ഉദ്ഭൂതാസ്തൂര്ണമാകാശേ പൃഥുലാസ്തോയബിന്ദവഃ അത്യുഷ്ണശ്ചാതിശീതശ് ച വായുസ്തത്ര വവൌ പുനഃ
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് പെട്ടെന്നു കട്ടിയുള്ള വെള്ളത്തുള്ളികൾ ഉയർന്നു. അതിടെ, അത്യന്തം ചൂടും അത്യന്തം തണുപ്പുമുള്ള കാറ്റ് വീശി.
തദ്ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചര്യം ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുമഭാഷത അബ്ബിന്ദവശ് ച ശീതോഷ്ണാഃ കമ്പയന്ത്യംബുജം ഭൃശമ്
ആ വലിയ അത്ഭുതം കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ ചൂടും തണുപ്പും ഉള്ള വെള്ളത്തുള്ളികൾ താമരയെ ശക്തമായി കുലുക്കുന്നു.'
ഏതന്മേ സംശയം ബ്രൂഹി കിം വാ ത്വന്യച്ചികീര്ഷസി ഏതദേവംവിധം വാക്യം പിതാമഹമുഖോദ്ഗതമ്
'എന്റെ ഈ സംശയം നീ പറയൂ, അല്ലെങ്കിൽ നീ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോ?'—ഇങ്ങനെ, ഇത്തരത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
ശ്രുത്വാപ്രതിമകര്മാ ഹി ഭഗവാനസുരാന്തകൃത് കിം നു ഖല്വത്ര മേ നാഭ്യാം ഭൂതമന്യത്കൃതാലയമ്
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന, അപാരമായ പ്രവർത്തികളുള്ള ഭഗവാൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: 'എന്റെ നാഭിയിൽ വേറൊരു ജീവി താമസിക്കുന്നുണ്ടോ?'
വദതി പ്രിയമത്യര്ഥം മന്യുശ്ചാസ്യ മയാ കൃതഃ ഇത്യേവം മനസാ ധ്യാത്വാ പ്രത്യുവാചേദമുത്തരമ്
അവൻ വളരെ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ അവനോട് കോപിച്ചു. അങ്ങനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, ഞാൻ ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
കിമത്ര ഭഗവാനദ്യ പുഷ്കരേ ജാതസംഭ്രമഃ കിം മയാ ച കൃതം ദേവ യന്മാം പ്രിയമനുത്തമമ്
'ഭഗവാനേ, ഇന്ന് താമരയിൽ എന്തിനാണ് ഈ ആശങ്ക? ദേവാ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്തുവെന്ന്, നീ എനിക്ക് ഇങ്ങനെ അത്യുത്തമമായ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു?'
ഭാഷസേ പുരുഷശ്രേഷ്ഠ കിമര്ഥം ബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ ഏവം ബ്രുവാണം ദേവേശം ലോകയാത്രാനുഗം തതഃ
'പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീ ഇങ്ങനെ പറയുന്നതിന് എന്താണ് കാരണം? സത്യം പറഞ്ഞുതരൂ.' അങ്ങനെ ലോകയാത്രയെ നിലനിർത്തുന്ന ദേവാധിപതി സംസാരിച്ചപ്പോൾ—
പ്രത്യുവാചാമ്ബുജാഭാക്ഷം ബ്രഹ്മാ വേദനിധിഃ പ്രഭുഃ യോ ഽസൌ തവോദരം പൂര്വം പ്രവിഷ്ടോ ഽഹം ത്വദിച്ഛയാ
വേദങ്ങളുടെ നിധിയായ, പ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവ്, താമരക്കണ്ണനായ വിഷ്ണുവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഇച്ഛയാൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ മുമ്പ് നിന്റെ വയറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചത്.'
യഥാ മമോദരേ ലോകാഃ സര്വേ ദൃഷ്ടാസ്ത്വയാ പ്രഭോ തഥൈവ ദൃഷ്ടാഃ കാര്ത്സ്ന്യേന മയാ ലോകാസ്തവോദരേ
'പ്രഭോ, നീ എന്റെ വയറ്റിൽ ലോകങ്ങളെല്ലാം കണ്ടതുപോലെ, ഞാനും നിന്റെ വയറ്റിൽ ലോകങ്ങളെ മുഴുവനും കണ്ടു.'
തതോ വര്ഷസഹസ്രാത്തു ഉപാവൃത്തസ്യ മേ ഽനഘ ത്വയാ മത്സരഭാവേന മാം വശീകര്തുമിച്ഛതാ
അതിനുശേഷം, ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പാപരഹിതനായവാ, നീ എനിക്ക് മത്സരഭാവം കൊണ്ടു എന്നെ കീഴടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എന്നെ പിന്വലിച്ചു.'
ആശു ദ്വാരാണി സര്വാണി പിഹിതാനി സമന്തതഃ തതോ മയാ മഹാഭാഗ സംചിന്ത്യ സ്വേന തേജസാ
എല്ലാ വാതിലുകളും ഉടനടി എല്ലായിടത്തും അടച്ചു. അതിനുശേഷം, മഹാഭാഗവ, ഞാനെന്നിൽ നിന്നുള്ള ശക്തിയാൽ ആലോചിച്ചു.
ലബ്ധോ നാഭിപ്രദേശേന പദ്മസൂത്രാദ്വിനിര്ഗമഃ മാ ഭൂത്തേ മനസോ ഽല്പോ ഽപി വ്യാഘാതോ ഽയം കഥംചന
നാഭിയുടെ ഭാഗത്ത്, താമരയുടെ തണ്ടിലൂടെ ഒരു വഴി കണ്ടെത്തി. നിന്റെ മനസ്സിന് ഒറ്റത്തുള്ളി തടസ്സവും ഉണ്ടാകരുതെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ഇത്യേഷാനുഗതിര്വിഷ്ണോ കാര്യാണാമ് ഔപസര്പിണീ യന്മയാനന്തരം കാര്യം ബ്രൂഹി കിം കരവാണ്യഹമ്
ഇങ്ങനെ, വിഷ്ണുവേ, ഇതാണ് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള മാർഗം. ഇനി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ പറയൂ.
തതഃ പരമമേയാത്മാ ഹിരണ്യകശിപോ രിപുഃ അനവദ്യാം പ്രിയാമിഷ്ടാം ശിവാം വാണീം പിതാമഹാത്
അതിനുശേഷം, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള ശത്രുവായ ഹിരണ്യകശിപു, പിതാമഹനിൽ നിന്ന് കുറ്റമില്ലാത്ത, പ്രിയപ്പെട്ട, ശുഭമായ ഒരു വരം നേടി.
ശ്രുത്വാ വിഗതമാത്സര്യം വാക്യമസ്മൈ ദദൌ ഹരിഃ ന ഹ്യേവമീദൃശം കാര്യം മയാധ്യവസിതം തവ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അസൂയയില്ലാതെ ഹരി അവന് വരം നൽകി. ഞാൻ ഇങ്ങനെ ഒരു കാര്യം നിനക്കായി തീരുമാനിച്ചിരുന്നില്ല.
ത്വാം ബോധയിതുകാമേന ക്രീഡാപൂര്വം യദൃച്ഛയാ ആശു ദ്വാരാണി സര്വാണി ഘാടിതാനി മയാത്മനഃ
നിനക്കു ബോധം നൽകാൻ, കളിയോടെ, യാദൃശ്ചികമായി, ഞാൻ എന്റെ ഉള്ളിലെ എല്ലാ വാതിലുകളും ഉടനടി അടച്ചു.
ന തേ ഽന്യഥാവഗന്തവ്യം മാന്യഃ പൂജ്യശ് ച മേ ഭവാന് സര്വം മര്ഷയ കല്യാണ യന്മയാപകൃതം തവ
നീ വേറേതായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതില്ല. നീ എനിക്ക് ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും ആരാധ്യനുമാണ്. ഞാൻ നിനക്കു ചെയ്തതെന്തും ക്ഷമിക്കണം, കനിവുള്ളവളേ.
അസ്മാന് മയോഹ്യമാനസ്ത്വം പദ്മാദവതര പ്രഭോ നാഹം ഭവന്തം ശക്നോമി സോഢും തേജോമയം ഗുരുമ്
നീ എന്നെ ആദരിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, പ്രഭുവേ, താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിക്കൊൾ. പ്രകാശപൂർണ്ണനും ഗുരുവുമായ നിന്നെ ഞാൻ സഹിക്കാനാവുന്നില്ല.
സ ഹോവാച വരം ബ്രൂഹി പദ്മാദവതര പ്രഭോ പുത്രോ ഭവ മമാരിഘ്ന മുദം പ്രാപ്സ്യസി ശോഭനാമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'വരമൊന്ന് ചോദിക്കൂ, പ്രഭുവേ, താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങൂ. ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, നീ എന്റെ മകനാകൂ, അതിനാൽ നീ വലിയ സന്തോഷം നേടും.'
സദ്ഭാവവചനം ബ്രൂഹി പദ്മാദവതര പ്രഭോ സ ത്വം ച നോ മഹായോഗീ ത്വമീഡ്യഃ പ്രണവാത്മകഃ
'സത്യസന്ധമായ വാക്കുകൾ പറയൂ, പ്രഭുവേ, താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങൂ. നീ ഞങ്ങളുടെ മഹായോഗിയും, പുകഴ്ത്തപ്പെടേണ്ടവനും, പ്രണവത്തിന്റെ സ്വരൂപവുമാണ്.'
അദ്യപ്രഭൃതി സര്വേശഃ ശ്വേതോഷ്ണീഷവിഭൂഷിതഃ പദ്മയോനിരിതി ഹ്യേവം ഖ്യാതോ നാമ്നാ ഭവിഷ്യസി
ഇന്ന് മുതൽ, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനേ, വെള്ളയുടുത്ത തലയണിയോടെ, 'പദ്മയോനി' എന്ന പേരിൽ നീ പ്രശസ്തനാകും.
പുത്രോ മേ ത്വം ഭവ ബ്രഹ്മന് സപ്തലോകാധിപഃ പ്രഭോ തതഃ സ ഭഗവാന്ദേവോ വരം ദത്ത്വാ കിരീടിനേ
'നീ എന്റെ മകനാകൂ, ബ്രഹ്മനേ, ഏഴു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപനേ.' അതിനുശേഷം, കിരീടധാരിക്ക് വരം നൽകി, ആ മഹാത്മാവായ ദേവൻ—
ഏവം ഭവതു ചേത്യുക്ത്വാ പ്രീതാത്മാ ഗതമത്സരഃ പ്രത്യാസന്നമ് അഥായാന്തം ബാലാര്കാഭം മഹാനനമ്
'അങ്ങനെ തന്നെ നടക്കട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, സന്തോഷവും അസൂയയില്ലാത്ത മനസ്സോടും കൂടി, അടുത്തേക്ക് വരുന്ന, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള മുഖം ഉള്ളവനെ കണ്ടു.
ഭവമത്യദ്ഭുതം ദൃഷ്ട്വാ നാരായണമഥാബ്രവീത് അപ്രമേയോ മഹാവക്ത്രോ ദംഷ്ട്രീ ധ്വസ്തശിരോരുഹഃ
അത് അത്ഭുതകരമായ രൂപം കണ്ടു, നാരായണൻ പറഞ്ഞു: 'അളവറ്റവനും, വലിയ വായും, കുരിശ്ശുള്ളവനും, തലയിൽ രോമം ഇല്ലാതവനും—'
ദശബാഹുസ്ത്രിശൂലാങ്കോ നയനൈര്വിശ്വതഃ സ്ഥിതഃ ലോകപ്രഭുഃ സ്വയം സാക്ഷാദ് വികൃതോ മുഞ്ജമേഖലീ
പത്ത് കൈകളും, ത്രിശൂലത്തിന്റെ അടയാളവും, എല്ലായിടത്തും കണ്ണുകളുമായി നിലകൊള്ളുന്ന, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവായ സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായ, വിചിത്രമായ രൂപവും മുന്ജ് ദാരമുള്ള കെട്ടിയും—
മേണ്ഢ്രേണോര്ധ്വേന മഹതാ നര്ദമാനോ ഽതിഭൈരവമ് കഃ ഖല്വേഷ പുമാന് വിഷ്ണോ തേജോരാശിര് മഹാദ്യുതിഃ
വലിയ ഉരുണ്ട ലിംഗം ഉയർത്തി, അതീവ ഭയാനകമായി ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന, ആരാണ് ഈ പുരുഷൻ, വിഷ്ണുവേ, പ്രകാശത്തിന്റെ സമാഹാരവും മഹാതേജസ്സുമുള്ളവൻ?
വ്യാപ്യ സര്വാ ദിശോ ദ്യാം ച ഇത ഏവാഭിവര്തതേ തേനൈവമുക്തോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്
എല്ലാ ദിക്കുകളും ആകാശവും നിറച്ച്, അവൻ അവിടെ നിന്ന് മുന്നോട്ട് വരുന്നു. അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു:
പദ്ഭ്യാം തലനിപാതേന യസ്യ വിക്രമതോ ഽര്ണവേ വേഗേന മഹതാകാശേ ഽപ്യുത്ഥിതാശ് ച ജലശയാഃ
അവൻ കാൽ വെച്ച് സമുദ്രത്തിൽ ചവിട്ടുമ്പോൾ, അതിന്റെ ജലം വലിയ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തേക്കു പോലും ഉയരുന്നു.