ലിങ്ഗപുരാണമ്

തമേവമുക്ത്വാ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ പുനരഥാബ്രവീത് കസ്ത്വം ഖലു സമായാതഃ സമീപം ഭഗവാന്കുതഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹാവിഷ്ണു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, നീ ആരാണ്, എവിടുനിന്നാണ് ഇവിടെ എത്തിയതെന്ന് ദയവായി പറയൂ.'

ക്വ വാ ഭൂയശ് ച ഗന്തവ്യം കശ് ച വാ തേ പ്രതിശ്രയഃ കോ ഭവാന് വിശ്വമൂര്തിര്വൈ കര്തവ്യം കിം ച തേ മയാ

'നീ വീണ്ടും എവിടേക്കാണ് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്? നിന്റെ ആശ്രയം എന്താണ്? നീ ആരാണ്, ഈ വിശ്വരൂപിയായവനേ? ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം?'

ഏവം ബ്രുവന്തം വൈകുണ്ഠം പ്രത്യുവാച പിതാമഹഃ മായയാ മോഹിതഃ ശംഭോര് അവിജ്ഞായ ജനാര്ദനമ്

ഇങ്ങനെ വൈകുണ്ഠൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ശംഭുവിന്റെ മായയിൽ മയങ്ങിയ പിതാമഹൻ ജനാർദ്ദനനെ തിരിച്ചറിയാതെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

മായയാ മോഹിതം ദേവമ് അവിജ്ഞാതം മഹാത്മനഃ യഥാ ഭവാംസ്തഥൈവാഹമ് ആദികര്താ പ്രജാപതിഃ

മായയിൽ മയങ്ങിയ ദേവൻ ആ മഹാത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയാതെ, 'നീ എങ്ങിനെയോ അതുപോലെ ഞാനും ആദികർത്താവും പ്രജാപതിയും ആകുന്നു,' എന്നു പറഞ്ഞു.

സവിസ്മയം വചഃ ശ്രുത്വാ ബ്രഹ്മണോ ലോകതന്ത്രിണഃ അനുജ്ഞാതശ് ച തേ നാഥ വൈകുണ്ഠോ വിശ്വസംഭവഃ

ലോകങ്ങളുടെ നിയന്ത്രകനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ അത്ഭുതത്തോടെ കേട്ട വൈകുണ്ഠൻ, വിശ്വത്തിന്റെ ഉത്ഭവമായവൻ, സമ്മതം അറിയിച്ചു.

കൌതൂഹലാന്മഹായോഗീ പ്രവിഷ്ടോ ബ്രഹ്മണോ മുഖമ് ഇമാനഷ്ടാദശ ദ്വീപാന് സസമുദ്രാന് സപര്വതാന്

കൗതുകത്തോടെ മഹായോഗി ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിലൂടെ അകത്ത് കടന്നു, ഈ പതിനെട്ട് ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളുമായി ചേർന്ന്.

പ്രവിശ്യ സുമഹാതേജാശ് ചാതുര്വര്ണ്യസമാകുലാന് ബ്രഹ്മണസ്തമ്ഭപര്യന്തം സപ്തലോകാന് സനാതനാന്

വലിയ തേജസ്സോടെ അകത്ത് കടന്ന്, നാലു വർണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ലോകങ്ങളും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാമ്പിന്റെ അറ്റംവരെ ഏഴു ശാശ്വത ലോകങ്ങളും കണ്ടു.

ബ്രഹ്മണസ്തൂദരേ ദൃഷ്ട്വാ സര്വാന്വിഷ്ണുര്മഹാഭുജഃ അഹോ ഽസ്യ തപസോ വീര്യമ് ഇത്യുക്ത്വാ ച പുനഃ പുനഃ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ വയറ്റിനകത്ത്, മഹാബാഹുവായ വിഷ്ണു എല്ലാം കണ്ടു, വീണ്ടും വീണ്ടും 'അവന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി അത്ഭുതകരമാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു.

അടിത്വാ വിവിധാംല്ലോകാന് വിഷ്ണുര്നാനാവിധാശ്രയാന് തതോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ നാന്തം ഹി ദദൃശേ യദാ

വിവിധ ലോകങ്ങളിലും പലവിധ ആശ്രയങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ച്, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും വിഷ്ണു അതിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

തദാസ്യ വക്ത്രാന്നിഷ്ക്രമ്യ പന്നഗേന്ദ്രനികേതനഃ നാരായണോ ജഗദ്ധാതാ പിതാമഹമഥാബ്രവീത്

അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിലൂടെ പുറത്തു വന്ന, സർപ്പരാജാവിന്റെ വാസസ്ഥലമായ നാരായണൻ, ലോകത്തെ നിലനിർത്തുന്നവൻ, പിതാമഹനോട് പറഞ്ഞു.

ഭഗവാനാദിരങ്കശ് ച മധ്യം കാലോ ദിശോ നഭഃ നാഹമന്തം പ്രപശ്യാമി ഉദരസ്യ തവാനഘ

'ഭഗവാനേ, നീയാണ് ആദിയും ആസനവും മദ്ധ്യവും കാലവും ദിശകളും ആകാശവും. അകലേ, നിന്റെ വയറ്റിന്റെ അറ്റം ഞാൻ കാണുന്നില്ല.'

ഏവമുക്ത്വാബ്രവീദ്ഭൂയഃ പിതാമഹമിദം ഹരിഃ ഭഗവാനേവമേവാഹം ശാശ്വതം ഹി മമോദരമ്

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ഹരി വീണ്ടും പിതാമഹനോട് പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, അതുപോലെ തന്നെയാണ് എന്റെ വയറും — ശാശ്വതം.'

പ്രവിശ്യ ലോകാന് പശ്യൈതാന് അനൌപമ്യാന്സുരോത്തമ തതഃ പ്രാഹ്ലാദിനീം വാണീം ശ്രുത്വാ തസ്യാഭിനന്ദ്യ ച

'ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അകത്തു കടന്ന് ഈ ഉപമയില്ലാത്ത ലോകങ്ങൾ കാണൂ.' അപ്പോൾ അവന്റെ ആനന്ദകരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് സന്തോഷിച്ചു.

ശ്രീപതേരുദരം ഭൂയഃ പ്രവിവേശ പിതാമഹഃ താനേവ ലോകാന് ഗര്ഭസ്ഥാന് അപശ്യത് സത്യവിക്രമഃ

ശ്രീപതിയുടെ വയറ്റിലേക്ക് വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവ് പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ അന്നത്തെ ലോകങ്ങളെല്ലാം അദ്ദേഹം കണ്ടു.

പര്യടിത്വാ തു ദേവസ്യ ദദൃശേ ഽന്തം ന വൈ ഹരേഃ ജ്ഞാത്വാ ഗതിം തസ്യ പിതാമഹസ്യ ദ്വാരാണി സര്വാണി പിധായ വിഷ്ണുഃ വിഭുര്മനഃ കര്തുമിയേഷ ചാശു സുഖം പ്രസുപ്തോ ഽഹമിതി പ്രചിന്ത്യ

ദേവന്റെ ശരീരമൊക്കെയും ചുറ്റി തിരിഞ്ഞിട്ടും ഹരിയുടെ അറ്റം കണ്ടെത്താൻ ബ്രഹ്മാവിന് കഴിഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വഴികൾ മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചു. എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ച്, 'സുഖമായി വിശ്രമിക്കാം' എന്ന് വിചാരിച്ചു.

തതോ ദ്വാരാണി സര്വാണി പിഹിതാനി സമീക്ഷ്യ വൈ സൂക്ഷ്മം കൃത്വാത്മനോ രൂപം നാഭ്യാം ദ്വാരമവിന്ദത

എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ രൂപം സൂക്ഷ്മമാക്കി, നാഭിയിൽ ഒരു വഴി കണ്ടെത്തി.

പദ്മസൂത്രാനുസാരേണ ചാന്വപശ്യത്പിതാമഹഃ ഉജ്ജഹാരാത്മനോ രൂപം പുഷ്കരാച്ചതുരാനനഃ

താമരയുടെ തണ്ടു പിന്തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവ് നോക്കി. പിന്നെ, താനേ തന്റെ രൂപം എടുത്ത്, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് താമരയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.

വിരരാജാരവിന്ദസ്ഥഃ പദ്മഗര്ഭസമദ്യുതിഃ ബ്രഹ്മാ സ്വയംഭൂര്ഭഗവാഞ് ജഗദ്യോനിഃ പിതാമഹഃ

താമരയിൽ ഇരുന്ന്, താമരയുടെ ഗർഭത്തിന്റെ പ്രകാശം പോലെ തിളങ്ങി, സ്വയം ജനിച്ച, ഭാഗ്യശാലിയായ, ലോകത്തിന്റെ ഉറവിടമായ ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ ഭംഗിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ഏതസ്മിന്നന്തരേ താഭ്യാമ് ഏകൈകസ്യ തു കൃത്സ്നശഃ വര്തമാനേ തു സംഘര്ഷേ മധ്യേ തസ്യാര്ണവസ്യ തു

അപ്പോൾ, അവരിൽ ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം മുഴുവൻ ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ, ആ സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ വലിയൊരു കലഹം ഉണ്ടായി.

കുതോ ഽപ്യപരിമേയാത്മാ ഭൂതാനാം പ്രഭുരീശ്വരഃ ശൂലപാണിര്മഹാദേവോ ഹേമവീരാംബരച്ഛദഃ

എവിടെയോ നിന്ന് അളക്കാനാവാത്ത സ്വഭാവമുള്ള, എല്ലാ ജീവികളുടെയും അധിപനായ, ത്രിശൂലം കൈയിൽ പിടിച്ച, മഹാദേവൻ, പൊൻ നിറമുള്ള വീരവസ്ത്രം ധരിച്ച് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

അഗച്ഛദ്യത്ര സോ ഽനന്തോ നാഗഭോഗപതിര് ഹരിഃ ശീഘ്രം വിക്രമതസ്തസ്യ പദ്ഭ്യാമ് ആക്രാന്തപീഡിതാഃ

അവിടെ അനന്തൻ, പാമ്പുകളുടെ അധിപൻ, ഹരിയും പോയി. അവൻ വേഗത്തിൽ നടന്നു, അപ്പോൾ അവന്റെ കാലടി കൊണ്ടു നിലം കനത്തും വേദനിച്ചു.

ഉദ്ഭൂതാസ്തൂര്ണമാകാശേ പൃഥുലാസ്തോയബിന്ദവഃ അത്യുഷ്ണശ്ചാതിശീതശ് ച വായുസ്തത്ര വവൌ പുനഃ

അപ്പോൾ ആകാശത്ത് പെട്ടെന്നു കട്ടിയുള്ള വെള്ളത്തുള്ളികൾ ഉയർന്നു. അതിടെ, അത്യന്തം ചൂടും അത്യന്തം തണുപ്പുമുള്ള കാറ്റ് വീശി.

തദ്ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചര്യം ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുമഭാഷത അബ്ബിന്ദവശ് ച ശീതോഷ്ണാഃ കമ്പയന്ത്യംബുജം ഭൃശമ്

ആ വലിയ അത്ഭുതം കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ ചൂടും തണുപ്പും ഉള്ള വെള്ളത്തുള്ളികൾ താമരയെ ശക്തമായി കുലുക്കുന്നു.'

ഏതന്മേ സംശയം ബ്രൂഹി കിം വാ ത്വന്യച്ചികീര്ഷസി ഏതദേവംവിധം വാക്യം പിതാമഹമുഖോദ്ഗതമ്

'എന്റെ ഈ സംശയം നീ പറയൂ, അല്ലെങ്കിൽ നീ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോ?'—ഇങ്ങനെ, ഇത്തരത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.

ശ്രുത്വാപ്രതിമകര്മാ ഹി ഭഗവാനസുരാന്തകൃത് കിം നു ഖല്വത്ര മേ നാഭ്യാം ഭൂതമന്യത്കൃതാലയമ്

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന, അപാരമായ പ്രവർത്തികളുള്ള ഭഗവാൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: 'എന്റെ നാഭിയിൽ വേറൊരു ജീവി താമസിക്കുന്നുണ്ടോ?'

വദതി പ്രിയമത്യര്ഥം മന്യുശ്ചാസ്യ മയാ കൃതഃ ഇത്യേവം മനസാ ധ്യാത്വാ പ്രത്യുവാചേദമുത്തരമ്

അവൻ വളരെ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ അവനോട് കോപിച്ചു. അങ്ങനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, ഞാൻ ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

കിമത്ര ഭഗവാനദ്യ പുഷ്കരേ ജാതസംഭ്രമഃ കിം മയാ ച കൃതം ദേവ യന്മാം പ്രിയമനുത്തമമ്

'ഭഗവാനേ, ഇന്ന് താമരയിൽ എന്തിനാണ് ഈ ആശങ്ക? ദേവാ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്തുവെന്ന്, നീ എനിക്ക് ഇങ്ങനെ അത്യുത്തമമായ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു?'

ഭാഷസേ പുരുഷശ്രേഷ്ഠ കിമര്ഥം ബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ ഏവം ബ്രുവാണം ദേവേശം ലോകയാത്രാനുഗം തതഃ

'പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീ ഇങ്ങനെ പറയുന്നതിന് എന്താണ് കാരണം? സത്യം പറഞ്ഞുതരൂ.' അങ്ങനെ ലോകയാത്രയെ നിലനിർത്തുന്ന ദേവാധിപതി സംസാരിച്ചപ്പോൾ—

പ്രത്യുവാചാമ്ബുജാഭാക്ഷം ബ്രഹ്മാ വേദനിധിഃ പ്രഭുഃ യോ ഽസൌ തവോദരം പൂര്വം പ്രവിഷ്ടോ ഽഹം ത്വദിച്ഛയാ

വേദങ്ങളുടെ നിധിയായ, പ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവ്, താമരക്കണ്ണനായ വിഷ്ണുവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഇച്ഛയാൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ മുമ്പ് നിന്റെ വയറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചത്.'