ഉപമന്യുമുവാച സസ്മിതോ ഭഗവാന്ബന്ധുജനൈഃ സമാവൃതമ് ഗിരിജാമ് അവലോക്യ സസ്മിതാം സഘൃണം പ്രേക്ഷ്യതു തം തദാ ഘൃണീ
ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിയോടെ, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഉപമന്യുവിനോട് പറഞ്ഞു; കരുണയോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ നില്ക്കുന്ന ഗിരിജയെ കണ്ടു, അവനെ സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി.
ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭോഗാന്യഥാകാമം ബാന്ധവൈഃ പശ്യ വത്സ മേ
എന്റെ കുഞ്ഞേ, നീ ഇഷ്ടം പോലെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കൂ, നോക്കൂ.
മയാ പുത്രീകൃതോ ഽസ്യദ്യ ദത്തഃ ക്ഷീരോദധിസ് തഥാ മധുനശ്ചാര്ണവശ്ചൈവ ദധ്നശ്ചാര്ണവ ഏവ ച
ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ എന്റെ മകനാക്കി; പാൽക്കടൽ, തേൻകടൽ, തൈരുകടൽ എന്നിവയും ഞാൻ നിന്നെക്കൊടുത്തു.
ആജ്യോദനാര്ണവശ്ചൈവ ഫലലേഹ്യാര്ണവസ് തഥാ അപൂപഗിരയശ്ചൈവ ഭക്ഷ്യഭോജ്യാര്ണവഃ പുനഃ
നെയ്യുകടൽ, പഴംമധുരങ്ങളുടെയും കടൽ, അപ്പംപർവതങ്ങൾ, വീണ്ടും ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ കടൽ എന്നിവയും നിന്നെക്കൊടുത്തു.
പിതാ തവ മഹാദേവഃ പിതാ വൈ ജഗതാം മുനേ മാതാ തവ മഹാഭാഗാ ജഗന്മാതാ ന സംശയഃ
മഹാദേവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ അച്ഛൻ, ഈ ലോകത്തിന്റെയും അച്ഛനാണ്. മഹാഭാഗ്യവതിയായ അമ്മയാണ് നിന്റെ അമ്മ, അവളാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ അമ്മയെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
അമരത്വം മയാ ദത്തം ഗാണപത്യം ച ശാശ്വതമ് വരാന്വരയ ദാസ്യാമി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഞാൻ നിന്നെ അമരനാക്കി, ഗണങ്ങളുടെ ശാശ്വതനായ അധിപതിയാക്കി. ഇനി വേണമെങ്കിൽ വേറെയും വരങ്ങൾ ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നൽകും. ഇവിടെ യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാദേവഃ കരാഭ്യാമുപഗൃഹ്യ തമ് ആഘ്രായ മൂര്ധനി വിഭുര് ദദൌ ദേവ്യാസ്തദാ ഭവഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാദേവൻ അവനെ കൈകളാൽ അണച്ചു, തലയിൽ മണത്ത്, ദേവിയോടൊപ്പം അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി.
ദേവീ തനയമാലോക്യ ദദൌ തസ്മൈ ഗിരീന്ദ്രജാ യോഗൈശ്വര്യം തദാ തുഷ്ടാ ബ്രഹ്മവിദ്യാം ദ്വിജോത്തമാഃ
ദേവി തന്റെ മകനെ നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ യോഗശക്തിയും പരമജ്ഞാനവും അവനു സമ്മാനിച്ചു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
സോ ഽപി ലബ്ധ്വാ വരം തസ്യാഃ കുമാരത്വം ച സര്വദാ തുഷ്ടാവ ച മഹാദേവം ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അവളിൽ നിന്നു വരവും ശാശ്വതമായ ബാല്യവും ലഭിച്ചവൻ, ആനന്ദത്തിൽ കുലുങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ചു.
വരയാമാസ ച തദാ വരേണ്യം വിരജേക്ഷണമ് കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ പ്രണിപത്യ പുനഃ പുനഃ
കൈകൂപ്പി, വീണ്ടും വീണ്ടും വണങ്ങി, അവൻ പാവനമായ കണുകളുള്ള മഹാദേവനോടു മറ്റൊരു വരവും അപേക്ഷിച്ചു.
പ്രസീദ ദേവദേവേശ ത്വയി ചാവ്യഭിചാരിണീ ശ്രദ്ധാ ചൈവ മഹാദേവ സാന്നിധ്യം ചൈവ സര്വദാ
ദേവദേവനേ, ദയവായി. മഹാദേവാ, എനിക്ക് എപ്പോഴും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും നിന്റെ സാന്നിധ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന പ്രഹസന്നിവ ശങ്കരഃ ദത്ത്വേപ്സിതം ഹി വിപ്രായ തത്രൈവാന്തരധീയത
അവൻ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ ശങ്കരൻ പുഞ്ചിരിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന് ഇഷ്ടമായ വരം നൽകി, അവിടുത്തെ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
ദൃഷ്ടോ ഽസൌ വാസുദേവേന കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ധൌമ്യാഗ്രജസ്തതോ ലബ്ധം ദിവ്യം പാശുപതം വ്രതമ്
അകലമില്ലാത്ത കർമ്മങ്ങളുള്ള വാസുദേവനായ കൃഷ്ണൻ അവനെ കണ്ടു; അവൻ ധൗമ്യന്റെ മൂത്തച്ഛനിൽ നിന്ന് ദിവ്യമായ പാശുപതവ്രതം നേടി.
കഥം ലബ്ധം തദാ ജ്ഞാനം തസ്മാത്കൃഷ്ണേന ധീമതാ വക്തുമര്ഹസി താം സൂത കഥാം പാതകനാശിനീമ്
കൃഷ്ണൻ ആ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ നേടി? പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ആ കഥ നീ പറയണം, സൂതാ.
സ്വേച്ഛയാ ഹ്യവതീര്ണോ ഽപി വാസുദേവഃ സനാതനഃ നിന്ദയന്നേവ മാനുഷ്യം ദേഹശുദ്ധിം ചകാര സഃ
തന്നുടേതായ ഇച്ഛയാൽ അവതരിച്ച ശാശ്വതനായ വാസുദേവൻ, മനുഷ്യജീവിതത്തെ നിരസിക്കുന്നതുപോലെ ശരീരശുദ്ധി നടത്തി.
പുത്രാര്ഥം ഭഗവാംസ്തത്ര തപസ്തപ്തും ജഗാമ ച ആശ്രമം ചോപമന്യോര്വൈ ദൃഷ്ടവാംസ്തത്ര തം മുനിമ്
മകനായി ആശിച്ച ഭഗവാൻ, ഉപമന്യുവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ പോയി, അവിടെ ആ മുനിയെ കണ്ടു.
നമശ്ചകാര തം ദൃഷ്ട്വാ ധൌമ്യാഗ്രജമഹോ ദ്വിജാഃ ബഹുമാനേന വൈ കൃഷ്ണസ് ത്രിഃ കൃത്വാ വൈ പ്രദക്ഷിണമ്
അവനെ കണ്ട കൃഷ്ണൻ വലിയ ആദരവോടെ ധൗമ്യന്റെ മൂത്തച്ഛനോട് നമസ്കരിച്ചു, മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, ദ്വിജന്മാരേ.
തസ്യാവലോകനാദേവ മുനേഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ നഷ്ടമേവ മലം സര്വം കായജം കര്മ്മജം തഥാ
ആ മുനിയെ കണ്ടതുമാത്രം കൊണ്ട് കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ളതും കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ളതുമായ എല്ലാ മലിനതകളും അകന്നു.
ഭസ്മനോദ്ധൂലനം കൃത്വാ ഉപമന്യുര്മഹാദ്യുതിഃ തമഗ്നിരിതി വിപ്രേന്ദ്രാ വായുരിത്യാദിഭിഃ ക്രമാത്
മഹാതേജസ്സുള്ള ഉപമന്യു, ഭസ്മം തളിച്ച്, അവനെ ആദ്യം അഗ്നിയെന്ന്, പിന്നെ വായുവെന്നു വിളിച്ചു തുടങ്ങി, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ദിവ്യം പാശുപതം ജ്ഞാനം പ്രദദൌ പ്രീതമാനസഃ മുനേഃ പ്രസാദാന്മാന്യോ ഽസൌ കൃഷ്ണഃ പാശുപതേ ദ്വിജാഃ
ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ദിവ്യമായ പാശുപതജ്ഞാനം ഉപമന്യു കൃഷ്ണനു നൽകി; മുനിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു കൃഷ്ണൻ പാശുപതനായി, ദ്വിജന്മാരേ.
തപസാ ത്വേകവര്ഷാന്തേ ദൃഷ്ട്വാ ദേവം മഹേശ്വരമ് സാംബം സഗണമവ്യഗ്രം ലബ്ധവാന്പുത്രമാത്മനഃ
ഒരു വർഷം തപസ്സ് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സമാധാനത്തോടെ സാംബനും അനുചിതരുമായി മഹേശ്വരനെ കണ്ടു, തന്റെ മകനെയും നേടി.
തദാപ്രഭൃതി തം കൃഷ്ണം മുനയഃ സംശിതവ്രതാഃ ദിവ്യാഃ പാശുപതാഃ സര്വേ തസ്ഥുഃ സംവൃത്യ സര്വദാ
അന്ന് മുതൽ, വ്രതനിഷ്ഠരായ എല്ലാ ദിവ്യപാശുപതന്മാരും കൃഷ്ണനോടൊപ്പം എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അന്യം ച കഥയിഷ്യാമി മുക്ത്യര്ഥം പ്രാണിനാം സദാ സൌവര്ണീം മേഖലാം കൃത്വാ ആധാരം ദണ്ഡധാരണമ്
മറ്റൊരു മാർഗ്ഗവും ഞാൻ പറയാം, എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവികൾക്ക് മോക്ഷത്തിനായി: പൊന്നുകൊണ്ടൊരു കെട്ടുപട്ടി ഉണ്ടാക്കി, ഒരു ദണ്ഡം കൈയിൽ പിടിച്ച് അതിനെ ആശ്രയമാക്കണം.
സൌവര്ണം പിണ്ഡികം ചാപി വ്യജനം ദണ്ഡമേവ ച നരൈഃ സ്ത്രിയാഥ വാ കാര്യം മഷീഭാജനലേഖനീമ്
ആണും പെണ്ണും പൊന്നുകൊണ്ടൊരു ഇരിപ്പിടം, ഒരു വീശൽ, ഒരു ദണ്ഡം, മഷിക്കുപ്പിയും എഴുത്തുപേനയും ഉണ്ടാക്കണം.
ക്ഷുരാഃ കര്തരികാ ചാപി അഥ പാത്രമഥാപി വാ പാശുപതായ ദാതവ്യം ഭസ്മോദ്ധൂലിതവിഗ്രഹൈഃ
കത്തികൾ, കത്തിരികൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പാത്രം ഇവയും, ശരീരം ഭസ്മം പുരട്ടിയ പാശുപതനോട് സമർപ്പിക്കണം.
സൌവര്ണം രാജതം വാപി താമ്രം വാഥ നിവേദയേത് ആത്മവിത്താനുസാരേണ യോഗിനം പൂജയേദ്ബുധഃ
പൊന്നോ വെള്ളിയോ താമ്രമോ ഉപയോഗിച്ച്, സ്വന്തം ശേഷിക്കനുസരിച്ച്, ഈ വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കി യോഗിയെ ബുദ്ധിപൂർവ്വം ആദരിക്കണം.
തേ സര്വേ പാപനിര്മുക്താഃ സമസ്തകുലസംയുതാഃ യാന്തി രുദ്രപദം ദിവ്യം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർ മുഴുവൻ കുടുംബത്തോടൊപ്പം പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, ദൈവികമായ രുദ്രപദം പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.
തസ്മാദനേന ദാനേന ഗൃഹസ്ഥോ മുച്യതേ ഭവാത് യോഗിനാം സംപ്രദാനേന ശിവഃ ക്ഷിപ്രം പ്രസീദതി
ഇങ്ങനെ ദാനം ചെയ്താൽ ഗൃഹസ്ഥൻ ഭവബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; യോഗിമാർക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ ശിവൻ വേഗത്തിൽ പ്രസന്നനാകും.
രാജ്യം പുത്രം ധനം ഭവ്യമ് അശ്വം യാനമഥാപി വാ സര്വസ്വം വാപി ദാതവ്യം യദീച്ഛേന്മോക്ഷമുത്തമമ്
ഊന്നിയ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ രാജ്യം, മക്കൾ, ശുഭദ്രവസ്തുക്കൾ, കുതിരകൾ, വാഹനങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ മുഴുവൻ സമ്പത്തും പോലും ദാനം ചെയ്യണം.
അധ്രുവേണ ശരീരേണ ധ്രുവം സാധ്യം പ്രയത്നതഃ ഭവ്യം പാശുപതം നിത്യം സംസാരാര്ണവതാരകമ്
സ്ഥിരമല്ലാത്ത ഈ ശരീരത്തിൽ, സ്ഥിരമായ ലക്ഷ്യം പ്രാപിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണം; പാശുപത മാർഗ്ഗം സദാ സ്വീകരിക്കണം, അതാണ് സംസാരസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള വഴി.