ആസ്താം താവന്മമേച്ഛായാഃ ക്ഷീരം പ്രതി സുരാധമമ് നിഹത്യ ത്വാം ശിവാസ്ത്രേണ ത്യജാമ്യേതത്കലേവരമ്
എന്റെ പാൽക്കുറിച്ചുള്ള ആഗ്രഹം ഇപ്പോൾ ഞാൻ മാറ്റിവെക്കുന്നു; ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, ഞാൻ നിന്നെ ശിവായുധം കൊണ്ട് സംഹരിച്ചു ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കും.
പുരാ മാത്രാ തു കഥിതം തഥ്യമേവ ന സംശയഃ പൂര്വജന്മനി ചാസ്മാഭിര് അപൂജിത ഇതി പ്രഭുഃ
പണ്ടു എന്റെ അമ്മ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്, അതിൽ സംശയമില്ല; മുൻജന്മത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചില്ലെന്നതാണ്.
ഏവമുക്ത്വാ തു തം ദേവമ് ഉപമന്യുരഭീതവത് ശക്രം ചക്രേ മതിം ഹന്തുമ് അഥര്വാസ്ത്രേണ മന്ത്രവിത്
അങ്ങനെ ദൈവത്തോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, ഭയമില്ലാതെ ഉപമന്യു ഇന്ദ്രനെ അഥർവായുധം കൊണ്ട് സംഹരിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
ഭസ്മാധാരാന്മഹാതേജാ ഭസ്മമുഷ്ടിം പ്രഗൃഹ്യ ച അഥര്വാസ്ത്രം തതസ്തസ്മൈ സസര്ജ ച നനാദ ച
വലിയ തേജസ്സുള്ളവൻ, ചാരമണിയിച്ചവൻ, ഒരു പിടി ചാരം എടുത്ത് അഥർവായുധം ഉപയോഗിച്ച് അതു അവനിലേക്ക് എറിയുകയും ഗർജ്ജിക്കുകയും ചെയ്തു.
ദഗ്ധും സ്വദേഹമ് ആഗ്നേയീം ധ്യാത്വാ വൈ ധാരണാം തദാ അതിഷ്ഠച്ച മഹാതേജാഃ ശുഷ്കേന്ധനമിവാവ്യയഃ
താൻ താനെ ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അഗ്നിസ്മരണയിൽ ലയിച്ച്, ആ മഹാത്മാവ് ഉണർന്ന ഇന്ധനത്തിൻപോലെ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കുന്നു.
ഏവം വ്യവസിതേ വിപ്രേ ഭഗവാന്ഭഗനേത്രഹാ വാരയാമാസ സൌമ്യേന ധാരണാം തസ്യ യോഗിനഃ
അങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണൻ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഭഗനിന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം ആ യോഗിയുടെ ധ്യാനം തടഞ്ഞു.
അഥര്വാസ്ത്രം തദാ തസ്യ സംഹൃതം ചന്ദ്രകേണ തു കാലാഗ്നിസദൃശം ചേദം നിയോഗാന്നന്ദിനസ് തഥാ
അപ്പോൾ, നന്ദിയും ചന്ദ്രകനും കലാഗ്നിപോലുള്ള അഥർവായുധം പിൻവലിച്ചു.
സ്വരൂപമേവ ഭഗവാന് ആസ്ഥായ പരമേശ്വരഃ ദര്ശയാമാസ വിപ്രായ ബാലേന്ദുകൃതശേഖരമ്
പരമേശ്വരൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, അർദ്ധചന്ദ്രം കിരീടമായി ധരിച്ച്, ആ ബ്രാഹ്മണന് പ്രത്യക്ഷമായി.
ക്ഷീരധാരാസഹസ്രം ച ക്ഷീരോദാര്ണവമേവ ച ദധ്യാദേരര്ണവം ചൈവ ഘൃതോദാര്ണവമേവ ച
അവൻ ചുറ്റും ആയിരം പാൽവരികൾ, പാൽക്കടൽ, തൈരുകടൽ, നെയ്യുകടൽ എന്നിവയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നില്ക്കുന്നു.
ഫലാര്ണവം ച ബാലസ്യ ഭക്ഷ്യഭോജ്യാര്ണവം തഥാ അപൂപഗിരയശ്ചൈവ തഥാതിഷ്ഠന് സമന്തതഃ
കുഞ്ഞിന് വേണ്ടി പഴക്കടൽ, ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ കടൽ, അപ്പംപർവതങ്ങൾ എന്നിവയും ചുറ്റും നില്ക്കുന്നു.
ഉപമന്യുമുവാച സസ്മിതോ ഭഗവാന്ബന്ധുജനൈഃ സമാവൃതമ് ഗിരിജാമ് അവലോക്യ സസ്മിതാം സഘൃണം പ്രേക്ഷ്യതു തം തദാ ഘൃണീ
ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിയോടെ, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഉപമന്യുവിനോട് പറഞ്ഞു; കരുണയോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ നില്ക്കുന്ന ഗിരിജയെ കണ്ടു, അവനെ സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി.
ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭോഗാന്യഥാകാമം ബാന്ധവൈഃ പശ്യ വത്സ മേ
എന്റെ കുഞ്ഞേ, നീ ഇഷ്ടം പോലെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കൂ, നോക്കൂ.
മയാ പുത്രീകൃതോ ഽസ്യദ്യ ദത്തഃ ക്ഷീരോദധിസ് തഥാ മധുനശ്ചാര്ണവശ്ചൈവ ദധ്നശ്ചാര്ണവ ഏവ ച
ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ എന്റെ മകനാക്കി; പാൽക്കടൽ, തേൻകടൽ, തൈരുകടൽ എന്നിവയും ഞാൻ നിന്നെക്കൊടുത്തു.
ആജ്യോദനാര്ണവശ്ചൈവ ഫലലേഹ്യാര്ണവസ് തഥാ അപൂപഗിരയശ്ചൈവ ഭക്ഷ്യഭോജ്യാര്ണവഃ പുനഃ
നെയ്യുകടൽ, പഴംമധുരങ്ങളുടെയും കടൽ, അപ്പംപർവതങ്ങൾ, വീണ്ടും ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ കടൽ എന്നിവയും നിന്നെക്കൊടുത്തു.
പിതാ തവ മഹാദേവഃ പിതാ വൈ ജഗതാം മുനേ മാതാ തവ മഹാഭാഗാ ജഗന്മാതാ ന സംശയഃ
മഹാദേവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ അച്ഛൻ, ഈ ലോകത്തിന്റെയും അച്ഛനാണ്. മഹാഭാഗ്യവതിയായ അമ്മയാണ് നിന്റെ അമ്മ, അവളാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ അമ്മയെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
അമരത്വം മയാ ദത്തം ഗാണപത്യം ച ശാശ്വതമ് വരാന്വരയ ദാസ്യാമി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഞാൻ നിന്നെ അമരനാക്കി, ഗണങ്ങളുടെ ശാശ്വതനായ അധിപതിയാക്കി. ഇനി വേണമെങ്കിൽ വേറെയും വരങ്ങൾ ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നൽകും. ഇവിടെ യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാദേവഃ കരാഭ്യാമുപഗൃഹ്യ തമ് ആഘ്രായ മൂര്ധനി വിഭുര് ദദൌ ദേവ്യാസ്തദാ ഭവഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാദേവൻ അവനെ കൈകളാൽ അണച്ചു, തലയിൽ മണത്ത്, ദേവിയോടൊപ്പം അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി.
ദേവീ തനയമാലോക്യ ദദൌ തസ്മൈ ഗിരീന്ദ്രജാ യോഗൈശ്വര്യം തദാ തുഷ്ടാ ബ്രഹ്മവിദ്യാം ദ്വിജോത്തമാഃ
ദേവി തന്റെ മകനെ നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ യോഗശക്തിയും പരമജ്ഞാനവും അവനു സമ്മാനിച്ചു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
സോ ഽപി ലബ്ധ്വാ വരം തസ്യാഃ കുമാരത്വം ച സര്വദാ തുഷ്ടാവ ച മഹാദേവം ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അവളിൽ നിന്നു വരവും ശാശ്വതമായ ബാല്യവും ലഭിച്ചവൻ, ആനന്ദത്തിൽ കുലുങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ചു.
വരയാമാസ ച തദാ വരേണ്യം വിരജേക്ഷണമ് കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ പ്രണിപത്യ പുനഃ പുനഃ
കൈകൂപ്പി, വീണ്ടും വീണ്ടും വണങ്ങി, അവൻ പാവനമായ കണുകളുള്ള മഹാദേവനോടു മറ്റൊരു വരവും അപേക്ഷിച്ചു.
പ്രസീദ ദേവദേവേശ ത്വയി ചാവ്യഭിചാരിണീ ശ്രദ്ധാ ചൈവ മഹാദേവ സാന്നിധ്യം ചൈവ സര്വദാ
ദേവദേവനേ, ദയവായി. മഹാദേവാ, എനിക്ക് എപ്പോഴും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും നിന്റെ സാന്നിധ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന പ്രഹസന്നിവ ശങ്കരഃ ദത്ത്വേപ്സിതം ഹി വിപ്രായ തത്രൈവാന്തരധീയത
അവൻ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ ശങ്കരൻ പുഞ്ചിരിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന് ഇഷ്ടമായ വരം നൽകി, അവിടുത്തെ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
ദൃഷ്ടോ ഽസൌ വാസുദേവേന കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ധൌമ്യാഗ്രജസ്തതോ ലബ്ധം ദിവ്യം പാശുപതം വ്രതമ്
അകലമില്ലാത്ത കർമ്മങ്ങളുള്ള വാസുദേവനായ കൃഷ്ണൻ അവനെ കണ്ടു; അവൻ ധൗമ്യന്റെ മൂത്തച്ഛനിൽ നിന്ന് ദിവ്യമായ പാശുപതവ്രതം നേടി.
കഥം ലബ്ധം തദാ ജ്ഞാനം തസ്മാത്കൃഷ്ണേന ധീമതാ വക്തുമര്ഹസി താം സൂത കഥാം പാതകനാശിനീമ്
കൃഷ്ണൻ ആ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ നേടി? പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ആ കഥ നീ പറയണം, സൂതാ.
സ്വേച്ഛയാ ഹ്യവതീര്ണോ ഽപി വാസുദേവഃ സനാതനഃ നിന്ദയന്നേവ മാനുഷ്യം ദേഹശുദ്ധിം ചകാര സഃ
തന്നുടേതായ ഇച്ഛയാൽ അവതരിച്ച ശാശ്വതനായ വാസുദേവൻ, മനുഷ്യജീവിതത്തെ നിരസിക്കുന്നതുപോലെ ശരീരശുദ്ധി നടത്തി.
പുത്രാര്ഥം ഭഗവാംസ്തത്ര തപസ്തപ്തും ജഗാമ ച ആശ്രമം ചോപമന്യോര്വൈ ദൃഷ്ടവാംസ്തത്ര തം മുനിമ്
മകനായി ആശിച്ച ഭഗവാൻ, ഉപമന്യുവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ പോയി, അവിടെ ആ മുനിയെ കണ്ടു.
നമശ്ചകാര തം ദൃഷ്ട്വാ ധൌമ്യാഗ്രജമഹോ ദ്വിജാഃ ബഹുമാനേന വൈ കൃഷ്ണസ് ത്രിഃ കൃത്വാ വൈ പ്രദക്ഷിണമ്
അവനെ കണ്ട കൃഷ്ണൻ വലിയ ആദരവോടെ ധൗമ്യന്റെ മൂത്തച്ഛനോട് നമസ്കരിച്ചു, മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, ദ്വിജന്മാരേ.
തസ്യാവലോകനാദേവ മുനേഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ നഷ്ടമേവ മലം സര്വം കായജം കര്മ്മജം തഥാ
ആ മുനിയെ കണ്ടതുമാത്രം കൊണ്ട് കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ളതും കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ളതുമായ എല്ലാ മലിനതകളും അകന്നു.
ഭസ്മനോദ്ധൂലനം കൃത്വാ ഉപമന്യുര്മഹാദ്യുതിഃ തമഗ്നിരിതി വിപ്രേന്ദ്രാ വായുരിത്യാദിഭിഃ ക്രമാത്
മഹാതേജസ്സുള്ള ഉപമന്യു, ഭസ്മം തളിച്ച്, അവനെ ആദ്യം അഗ്നിയെന്ന്, പിന്നെ വായുവെന്നു വിളിച്ചു തുടങ്ങി, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ദിവ്യം പാശുപതം ജ്ഞാനം പ്രദദൌ പ്രീതമാനസഃ മുനേഃ പ്രസാദാന്മാന്യോ ഽസൌ കൃഷ്ണഃ പാശുപതേ ദ്വിജാഃ
ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ദിവ്യമായ പാശുപതജ്ഞാനം ഉപമന്യു കൃഷ്ണനു നൽകി; മുനിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു കൃഷ്ണൻ പാശുപതനായി, ദ്വിജന്മാരേ.