ലിങ്ഗപുരാണമ്

കദാചിത് ക്ഷീരമ് അല്പം ച പീതവാന് മാതുലാശ്രമേ ഈര്ഷ്യയാ മാതുലസുതോ ഹ്യ് അപിബത് ക്ഷീരമ് ഉത്തമമ്

ഒരു ദിവസം, അമ്മാവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഉപമന്യു കുറച്ച് പാൽ കുടിച്ചു. അതു കണ്ടു അസൂയകൊണ്ടു അമ്മാവന്റെ മകൻ ഏറ്റവും നല്ല പാൽ കുടിച്ചു.

പീത്വാ സ്ഥിതം യഥാകാമം ദൃഷ്ട്വാ പ്രോവാച മാതരമ് മാതര്മാതര്മഹാഭാഗേ മമ ദേഹി തപസ്വിനി

തനിക്കിഷ്ടം പോലെ പാൽ കുടിച്ച ശേഷം, ഉപമന്യു അമ്മയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, വ്രതം പാലിക്കുന്നവളേ, എനിക്കും തരിക.'

ഗവ്യം ക്ഷീരമ് അതിസ്വാദു നാല്പമുഷ്ണം നമാമ്യഹമ് ഉപലാലിതൈവം പുത്രേണ പുത്രമ് ആലിങ്ഗ്യ സാദരമ്

'പശുവിന്റെ പാൽ വളരെ മധുരമാണ്, ചൂട് കുറവാണ്; ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ മകൻ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അമ്മ അവനെ സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചു.

ദുഃഖിതാ വിലലാപാര്താ സ്മൃത്വാ നൈര്ധന്യമാത്മനഃ സ്മൃത്വാ സ്മൃത്വാ പുനഃ ക്ഷീരമ് ഉപമന്യുരപി ദ്വിജാഃ ദേഹി ദേഹീതി താമാഹ രോദമാനോ മഹാദ്യുതിഃ

ദാരിദ്ര്യം ഓർത്ത് അമ്മ ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞു. പാൽ ഓർത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉപമന്യുവും അമ്മയോട് കരഞ്ഞ്, 'തരിക, തരിക' എന്ന് പറഞ്ഞു.

ഉഞ്ഛവൃത്ത്യാര്ജിതാന് ബീജാന് സ്വയം പിഷ്ട്വാ ച സാ തദാ ബീജപിഷ്ടം തദാലോഡ്യ തോയേന കലഭാഷിണീ

അമ്മ ഉണങ്ങിയ വിത്തുകൾ ശേഖരിച്ച്, അവയെ തന്നെ അരച്ച്, വെള്ളത്തിൽ കലർത്തി, മൃദുവായി സംസാരിച്ചു.

ഐഹ്യേഹി മമ പുത്രേതി സാമപൂര്വം തതഃ സുതമ് ആലിങ്ഗ്യാദായ ദുഃഖാര്താ പ്രദദൌ കൃത്രിമം പയഃ

'വാ, മകനേ,' എന്ന് സാന്ത്വനത്തോടെ വിളിച്ചു, ദുഃഖിതയായ അമ്മ മകനെ അണച്ചു, ആ കൃത്രിമ പാൽ അവനു നൽകി.

പീത്വാ ച കൃത്രിമം ക്ഷീരം മാത്രാ ദത്തം ദ്വിജോത്തമാഃ നൈതത്ക്ഷീരമിതി പ്രാഹ മാതരം ചാതിവിഹ്വലഃ

അമ്മ നൽകിയ കൃത്രിമ പാൽ കുടിച്ച ശേഷം, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉപമന്യു വളരെ വിഷമത്തോടെ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇത് പാൽ അല്ല.'

ദുഃഖിതാ സാ തദാ പ്രാഹ സമ്പ്രേക്ഷ്യാഘ്രായ മൂര്ധനി സംമാര്ജ്യ നേത്രേ പുത്രസ്യ കരാഭ്യാം കമലായതേ

അമ്മ ദുഃഖത്തോടെ മകനെ നോക്കി, അവന്റെ തല മണത്ത്, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ കൈകൊണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ തുടച്ചു.

തടിനീ രത്നപൂര്ണാസ്തേ സ്വര്ഗപാതാലഗോചരാഃ ഭാഗ്യഹീനാ ന പശ്യന്തി ഭക്തിഹീനാശ് ച യേ ശിവേ

സ്വർഗ്ഗത്തിലും പാതാളത്തിലും രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നദികൾ ഉണ്ട്; ഭാഗ്യം ഇല്ലാത്തവരും ശിവഭക്തി ഇല്ലാത്തവരും അവയെ കാണുന്നില്ല.

രാജ്യം സ്വര്ഗം ച മോക്ഷം ച ഭോജനം ക്ഷീരസംഭവമ് ന ലഭന്തേ പ്രിയാണ്യേഷാം നോ തുഷ്യതി സദാ ഭവഃ

രാജ്യം, സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം, പാൽകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണം — ഇവ പ്രിയപ്പെട്ടവയാണെങ്കിലും, ശിവൻ സന്തോഷിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ഇവ ലഭിക്കില്ല.

ഭവപ്രസാദജം സര്വം നാന്യദേവപ്രസാദജമ് അന്യദേവേഷു നിരതാ ദുഃഖാര്താ വിഭ്രമന്തി ച

എല്ലാം ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ; മറ്റുദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നല്ല. മറ്റുദേവന്മാരിൽ ലീനരായവർ ദുഃഖത്തിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു.

ക്ഷീരം തത്ര കുതോ ഽസ്മാകം മഹാദേവോ ന പൂജിതഃ പൂര്വജന്മനി യദ്ദത്തം ശിവമുദ്യമ്യ വൈ സുത

ഇവിടെ നമ്മുക്ക് പാൽ എങ്ങനെയുണ്ടാകും? മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ. മുൻജന്മത്തിൽ ശിവനെ ആരാധിച്ച് ലഭിച്ചതാണ്, മകനേ.

തദേവ ലഭ്യം നാന്യത്തു വിഷ്ണുമുദ്യമ്യ വാ പ്രഭുമ് നിശമ്യ വചനം മാതുര് ഉപമന്യുര്മഹാദ്യുതിഃ

അത് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചാലും മറ്റൊന്നും കിട്ടില്ല. അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, പ്രകാശമുള്ള ഉപമന്യു—

ബാലോ ഽപി മാതരം പ്രാഹ പ്രണിപത്യ തപസ്വിനീമ് ത്യജ ശോകം മഹാഭാഗേ മഹാദേവോ ഽസ്തി ചേത്ക്വചിത്

കുഞ്ഞായിരുന്നിട്ടും ഉപമന്യു വ്രതം പാലിക്കുന്ന അമ്മയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ദുഃഖം വിട്ടുകളയൂ, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ; മഹാദേവൻ എവിടെയോ ഉണ്ട്.'

ചിരാദ്വാ ഹ്യചിരാദ്വാപി ക്ഷീരോദം സാധയാമ്യഹമ് താം പ്രണമ്യൈവമുക്ത്വാ സ തപഃ കര്തും പ്രചക്രമേ

'ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞാലും ഉടൻ ആയാലും, ഞാൻ പാൽക്കടൽ നേടും.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അമ്മയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചു, ഉപമന്യു തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.

തമാഹ മാതാ സുശുഭം കുര്വിതി സുതരാം സുതമ് അനുജ്ഞാതസ്തയാ തത്ര തപസ്തേപേ സുദുസ്തരമ്

അമ്മ മകനോട്, 'ശുഭമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യൂ,' എന്ന് പറഞ്ഞു, പ്രത്യേകമായി അനുമതി നൽകി. അമ്മയുടെ അനുമതിയോടെ അവിടെ ഉപമന്യു കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.

ഹിമവത്പര്വതം പ്രാപ്യ വായുഭക്ഷഃ സമാഹിതഃ തപസാ തസ്യ വിപ്രസ്യ വിധൂപിതമഭൂജ്ജഗത്

ഹിമവത് പർവ്വതത്തിലെത്തിയ ഉപമന്യു വായു മാത്രം കഴിച്ച്, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രനായി, തപസ്സിലൂടെ ലോകം മുഴുവൻ നടുങ്ങിച്ചു.

പ്രണമ്യാഹുസ്തു തത്സര്വേ ഹരയേ ദേവസത്തമാഃ ശ്രുത്വാ തേഷാം തദാ വാക്യം ഭഗവാന്പുരുഷോത്തമഃ

അവിടെത്തന്നെ എല്ലാ ഉത്തമദേവന്മാരും ഹരിയെ വണങ്ങി, അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, പരമപവിത്രനായ പുരുഷോത്തമൻ—

കിമിദം ത്വിതി സംചിന്ത്യ ജ്ഞാത്വാ തത്കാരണം ച സഃ ജഗാമ മന്ദരം തൂര്ണം മഹേശ്വരദിദൃക്ഷയാ

ഇത് എന്താണെന്ന് ആലോചിച്ച്, അതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കി, മഹേശ്വരനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ വേഗത്തിൽ മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

ദൃഷ്ട്വാ ദേവം പ്രണമ്യൈവം പ്രോവാചേദം കൃതാഞ്ജലിഃ ഭഗവന് ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിദ് ഉപമന്യുരിതിശ്രുതഃ

ദേവനെ കണ്ടു, വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഉപമന്യു എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടെന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.'

ക്ഷീരാര്ഥമദഹത്സര്വം തപസാ തം നിവാരയ ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവഃ പിനാകീ പരമേശ്വരഃ ശക്രരൂപം സമാസ്ഥായ ഗന്തും ചക്രേ മതിം തദാ

'പാലിനുവേണ്ടി അവൻ എല്ലാം സമർപ്പിച്ചു; ദയവായി അവന്റെ തപസ്സു നിർത്തിക്കൊൾക.' അതിനിടയിൽ, പിനാകധാരിയായ പരമേശ്വരൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.

അഥ ജഗാമ മുനേസ്തു തപോവനം ഗജവരേണ സിതേന സദാശിവഃ സഹ സുരാസുരസിദ്ധമഹോരഗൈര് അമരരാജതനും സ്വയമാസ്ഥിതഃ

ശിവൻ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹാനാഗന്മാരുമൊക്കെയും കൂടെ, അമരന്മാരുടെ രാജാവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, വലിയ വെള്ളയാനയിൽ കയറി, മുനിയുടെ തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി.

വാമേന ശച്യാ സഹിതം സുരേന്ദ്രം കരേണ ചാന്യേന സിതാതപത്രമ്

വലത്തുഭാഗത്ത് ശചിയെ കൂട്ടി, മറ്റെകൈയിൽ വെള്ളപ്പായകൊണ്ട്,

രരാജ ഭഗവാന് സോമഃ ശക്രരൂപീ സദാശിവഃ സിതാതപത്രേണ യഥാ ചന്ദ്രബിംബേന മന്ദരഃ

ശിവൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ, വെള്ളപ്പായയോടെ, ചന്ദ്രബിംബം പോലെ മന്ദരപർവതം പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.

ആസ്ഥായൈവം ഹി ശക്രസ്യ സ്വരൂപം പരമേശ്വരഃ ജഗാമാനുഗ്രഹം കര്തുമ് ഉപമന്യോസ് തദാശ്രമമ്

ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, പരമേശ്വരൻ ഉപമന്യുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകാൻ പോയി.

തം ദൃഷ്ട്വാ പരമേശാനം ശക്രരൂപധരം ശിവമ് പ്രണമ്യ ശിരസാ പ്രാഹ മുനിര്മുനിവരാഃ സ്വയമ്

ശിവനെ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ട മുനിശ്രേഷ്ഠൻ, തലകുനിച്ച് വണങ്ങി, സ്വയം പറഞ്ഞു.

പാവിതശ്ചാശ്രമശ്ചായം മമ ദേവേശ്വരഃ സ്വയമ് പ്രാപ്തഃ ശക്രോ ജഗന്നാഥോ ഭഗവാന്ഭാനുനാ പ്രഭുഃ

'ഈ ആശ്രമം ശുദ്ധമായി; ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ തന്നെ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ, ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകൻ, ഭഗവാൻ, പ്രകാശമുള്ള പ്രഭു.'

ഏവമുക്ത്വാ സ്ഥിതം വീക്ഷ്യ കൃതാഞ്ജലിപുടം ദ്വിജമ് പ്രാഹ ഗംഭീരയാ വാചാ ശക്രരൂപധരോ ഹരഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൈകൂപ്പി നിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഹരൻ ഗംഭീരമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു.

തുഷ്ടോ ഽസ്മി തേ വരം ബ്രൂഹി തപസാനേന സുവ്രത ദദാമി ചേപ്സിതാന് സര്വാന് ധൌമ്യാഗ്രജ മഹാമതേ

'ഞാൻ സന്തോഷംകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; നീ എന്ത് വേണമെന്നു ചോദിക്കൂ, ധൈര്യശാലിയായവനേ. ഈ തപസ്സ് കൊണ്ടു, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ നല്കും, ധൗമ്യന്റെ മൂത്തവനേ.'