ലിങ്ഗപുരാണമ്

തം ദൃഷ്ട്വാ ബാലമീശാനം മായയാ തസ്യ മോഹിതാ ഉത്ഥാപ്യാഘ്രായ വക്ഷോജം സ്തനം സാ പ്രദദൌ ദ്വിജാഃ

അവൻ ബാലനായ ഈശാനനെ കണ്ടു, അവന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടയായി, അവളവനെ എടുത്തു, നെഞ്ചിൽ മണക്കി, മുലകുടിച്ചു കൊടുത്തു, ദ്വിജന്മാരേ.

സ്തനജേന തദാ സാര്ധം കോപമസ്യാഃ പപൌ പുനഃ ക്രോധേനാനേന വൈ ബാലഃ ക്ഷേത്രാണാം രക്ഷകോ ഽഭവത്

മുലപ്പാലിനോടൊപ്പം അവളുടെ കോപവും അവൻ കുടിച്ചു; ആ കോപം കൊണ്ടു ബാലൻ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ രക്ഷകനായി.

മൂര്തയോ ഽഷ്ടൌ ച തസ്യാപി ക്ഷേത്രപാലസ്യ ധീമതഃ ഏവം വൈ തേന ബാലേന കൃതാ സാ ക്രോധമൂര്ഛിതാ

ക്ഷേത്രപാലനായ ആ ധീരന്റെ എട്ട് രൂപങ്ങളും അങ്ങനെ ഉദിച്ചു; ആ ബാലൻകൊണ്ടു, കോപത്തിൽ മുങ്ങിയ അവൾ ശാന്തിയായി.

കൃതമസ്യാഃ പ്രസാദാര്ഥം ദേവദേവേന താണ്ഡവമ് സംധ്യായാം സര്വഭൂതേന്ദ്രൈഃ പ്രേതൈഃ പ്രീതേന ശൂലിനാ

അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ദേവദേവൻ ത്രിശൂലധാരിയും, സന്ധ്യാസമയത്ത് എല്ലാ ഭൂതഗണങ്ങളോടും പ്രേതങ്ങളോടും ചേർന്ന് താണ്ഡവം നടത്തി.

പീത്വാ നൃത്യാമൃതം ശംഭോര് ആകണ്ഠം പരമേശ്വരീ നനര്ത സാ ച യോഗിന്യഃ പ്രേതസ്ഥാനേ യഥാസുഖമ്

ശംഭുവിന്റെ നൃത്താമൃതം നിറയെ കുടിച്ച ശേഷം, പരമേശ്വരി നൃത്തം ചെയ്തു; യോഗിനിമാർ പ്രേതങ്ങളുടെ ഇടത്ത് ഇഷ്ടം പോലെ നൃത്തം ചെയ്തു.

തത്ര സബ്രഹ്മകാ ദേവാഃ സേന്ദ്രോപേന്ദ്രാഃ സമന്തതഃ പ്രണേമുസ്തുഷ്ടുവുഃ കാലീം പുനര്ദേവീം ച പാര്വതീമ്

അവിടെ ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും ചുറ്റും, കാളിയെയും വീണ്ടും പാർവതിയെയും നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതിച്ചു.

ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്തം താണ്ഡവം ശൂലിനഃ പ്രഭോഃ യോഗാനന്ദേന ച വിഭോസ് താണ്ഡവം ചേതി ചാപരേ

ഇങ്ങനെ, ത്രിശൂലധാരിയുടെ താണ്ഡവവും, യോഗാനന്ദത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന മഹാത്മാവിന്റെ താണ്ഡവവും, സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

പുരോപമന്യുനാ സൂത ഗാണപത്യം മഹേശ്വരാത് ക്ഷീരാര്ണവഃ കഥം ലബ്ധോ വക്തുമര്ഹസി സാംപ്രതമ്

സൂതാ, ഉപമന്യു മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ഗണപതിയുടെ ഉപദേശം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു, ക്ഷീരസമുദ്രം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്നത് ഇപ്പോൾ പറയണം.

ഏവം കാലീമ് ഉപാലഭ്യ ഗതേ ദേവേ ത്രിയംബകേ ഉപമന്യുഃ സമഭ്യര്ച്യ തപസാ ലബ്ധവാന്ഫലമ്

ഇങ്ങനെ കാളിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി, ത്രയാംബകൻ പോയശേഷം, ഉപമന്യു തപസ്സോടെ ആരാധിച്ചു, ഫലം നേടി.

ഉപമന്യുരിതി ഖ്യാതോ മുനിശ് ച ദ്വിജസത്തമാഃ കുമാര ഇവ തേജസ്വീ ക്രീഡമാനോ യദൃച്ഛയാ

ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉപമന്യു എന്നൊരു മഹർഷി ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ യൗവനത്തിലെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവനും, ഇഷ്ടം പോലെ കളിച്ചു നടക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.

കദാചിത് ക്ഷീരമ് അല്പം ച പീതവാന് മാതുലാശ്രമേ ഈര്ഷ്യയാ മാതുലസുതോ ഹ്യ് അപിബത് ക്ഷീരമ് ഉത്തമമ്

ഒരു ദിവസം, അമ്മാവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഉപമന്യു കുറച്ച് പാൽ കുടിച്ചു. അതു കണ്ടു അസൂയകൊണ്ടു അമ്മാവന്റെ മകൻ ഏറ്റവും നല്ല പാൽ കുടിച്ചു.

പീത്വാ സ്ഥിതം യഥാകാമം ദൃഷ്ട്വാ പ്രോവാച മാതരമ് മാതര്മാതര്മഹാഭാഗേ മമ ദേഹി തപസ്വിനി

തനിക്കിഷ്ടം പോലെ പാൽ കുടിച്ച ശേഷം, ഉപമന്യു അമ്മയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, വ്രതം പാലിക്കുന്നവളേ, എനിക്കും തരിക.'

ഗവ്യം ക്ഷീരമ് അതിസ്വാദു നാല്പമുഷ്ണം നമാമ്യഹമ് ഉപലാലിതൈവം പുത്രേണ പുത്രമ് ആലിങ്ഗ്യ സാദരമ്

'പശുവിന്റെ പാൽ വളരെ മധുരമാണ്, ചൂട് കുറവാണ്; ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ മകൻ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അമ്മ അവനെ സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചു.

ദുഃഖിതാ വിലലാപാര്താ സ്മൃത്വാ നൈര്ധന്യമാത്മനഃ സ്മൃത്വാ സ്മൃത്വാ പുനഃ ക്ഷീരമ് ഉപമന്യുരപി ദ്വിജാഃ ദേഹി ദേഹീതി താമാഹ രോദമാനോ മഹാദ്യുതിഃ

ദാരിദ്ര്യം ഓർത്ത് അമ്മ ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞു. പാൽ ഓർത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉപമന്യുവും അമ്മയോട് കരഞ്ഞ്, 'തരിക, തരിക' എന്ന് പറഞ്ഞു.

ഉഞ്ഛവൃത്ത്യാര്ജിതാന് ബീജാന് സ്വയം പിഷ്ട്വാ ച സാ തദാ ബീജപിഷ്ടം തദാലോഡ്യ തോയേന കലഭാഷിണീ

അമ്മ ഉണങ്ങിയ വിത്തുകൾ ശേഖരിച്ച്, അവയെ തന്നെ അരച്ച്, വെള്ളത്തിൽ കലർത്തി, മൃദുവായി സംസാരിച്ചു.

ഐഹ്യേഹി മമ പുത്രേതി സാമപൂര്വം തതഃ സുതമ് ആലിങ്ഗ്യാദായ ദുഃഖാര്താ പ്രദദൌ കൃത്രിമം പയഃ

'വാ, മകനേ,' എന്ന് സാന്ത്വനത്തോടെ വിളിച്ചു, ദുഃഖിതയായ അമ്മ മകനെ അണച്ചു, ആ കൃത്രിമ പാൽ അവനു നൽകി.

പീത്വാ ച കൃത്രിമം ക്ഷീരം മാത്രാ ദത്തം ദ്വിജോത്തമാഃ നൈതത്ക്ഷീരമിതി പ്രാഹ മാതരം ചാതിവിഹ്വലഃ

അമ്മ നൽകിയ കൃത്രിമ പാൽ കുടിച്ച ശേഷം, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉപമന്യു വളരെ വിഷമത്തോടെ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇത് പാൽ അല്ല.'

ദുഃഖിതാ സാ തദാ പ്രാഹ സമ്പ്രേക്ഷ്യാഘ്രായ മൂര്ധനി സംമാര്ജ്യ നേത്രേ പുത്രസ്യ കരാഭ്യാം കമലായതേ

അമ്മ ദുഃഖത്തോടെ മകനെ നോക്കി, അവന്റെ തല മണത്ത്, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ കൈകൊണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ തുടച്ചു.

തടിനീ രത്നപൂര്ണാസ്തേ സ്വര്ഗപാതാലഗോചരാഃ ഭാഗ്യഹീനാ ന പശ്യന്തി ഭക്തിഹീനാശ് ച യേ ശിവേ

സ്വർഗ്ഗത്തിലും പാതാളത്തിലും രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നദികൾ ഉണ്ട്; ഭാഗ്യം ഇല്ലാത്തവരും ശിവഭക്തി ഇല്ലാത്തവരും അവയെ കാണുന്നില്ല.

രാജ്യം സ്വര്ഗം ച മോക്ഷം ച ഭോജനം ക്ഷീരസംഭവമ് ന ലഭന്തേ പ്രിയാണ്യേഷാം നോ തുഷ്യതി സദാ ഭവഃ

രാജ്യം, സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം, പാൽകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണം — ഇവ പ്രിയപ്പെട്ടവയാണെങ്കിലും, ശിവൻ സന്തോഷിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ഇവ ലഭിക്കില്ല.

ഭവപ്രസാദജം സര്വം നാന്യദേവപ്രസാദജമ് അന്യദേവേഷു നിരതാ ദുഃഖാര്താ വിഭ്രമന്തി ച

എല്ലാം ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ; മറ്റുദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നല്ല. മറ്റുദേവന്മാരിൽ ലീനരായവർ ദുഃഖത്തിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു.

ക്ഷീരം തത്ര കുതോ ഽസ്മാകം മഹാദേവോ ന പൂജിതഃ പൂര്വജന്മനി യദ്ദത്തം ശിവമുദ്യമ്യ വൈ സുത

ഇവിടെ നമ്മുക്ക് പാൽ എങ്ങനെയുണ്ടാകും? മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ. മുൻജന്മത്തിൽ ശിവനെ ആരാധിച്ച് ലഭിച്ചതാണ്, മകനേ.

തദേവ ലഭ്യം നാന്യത്തു വിഷ്ണുമുദ്യമ്യ വാ പ്രഭുമ് നിശമ്യ വചനം മാതുര് ഉപമന്യുര്മഹാദ്യുതിഃ

അത് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചാലും മറ്റൊന്നും കിട്ടില്ല. അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, പ്രകാശമുള്ള ഉപമന്യു—

ബാലോ ഽപി മാതരം പ്രാഹ പ്രണിപത്യ തപസ്വിനീമ് ത്യജ ശോകം മഹാഭാഗേ മഹാദേവോ ഽസ്തി ചേത്ക്വചിത്

കുഞ്ഞായിരുന്നിട്ടും ഉപമന്യു വ്രതം പാലിക്കുന്ന അമ്മയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ദുഃഖം വിട്ടുകളയൂ, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ; മഹാദേവൻ എവിടെയോ ഉണ്ട്.'

ചിരാദ്വാ ഹ്യചിരാദ്വാപി ക്ഷീരോദം സാധയാമ്യഹമ് താം പ്രണമ്യൈവമുക്ത്വാ സ തപഃ കര്തും പ്രചക്രമേ

'ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞാലും ഉടൻ ആയാലും, ഞാൻ പാൽക്കടൽ നേടും.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അമ്മയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചു, ഉപമന്യു തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.

തമാഹ മാതാ സുശുഭം കുര്വിതി സുതരാം സുതമ് അനുജ്ഞാതസ്തയാ തത്ര തപസ്തേപേ സുദുസ്തരമ്

അമ്മ മകനോട്, 'ശുഭമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യൂ,' എന്ന് പറഞ്ഞു, പ്രത്യേകമായി അനുമതി നൽകി. അമ്മയുടെ അനുമതിയോടെ അവിടെ ഉപമന്യു കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.

ഹിമവത്പര്വതം പ്രാപ്യ വായുഭക്ഷഃ സമാഹിതഃ തപസാ തസ്യ വിപ്രസ്യ വിധൂപിതമഭൂജ്ജഗത്

ഹിമവത് പർവ്വതത്തിലെത്തിയ ഉപമന്യു വായു മാത്രം കഴിച്ച്, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രനായി, തപസ്സിലൂടെ ലോകം മുഴുവൻ നടുങ്ങിച്ചു.

പ്രണമ്യാഹുസ്തു തത്സര്വേ ഹരയേ ദേവസത്തമാഃ ശ്രുത്വാ തേഷാം തദാ വാക്യം ഭഗവാന്പുരുഷോത്തമഃ

അവിടെത്തന്നെ എല്ലാ ഉത്തമദേവന്മാരും ഹരിയെ വണങ്ങി, അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, പരമപവിത്രനായ പുരുഷോത്തമൻ—

കിമിദം ത്വിതി സംചിന്ത്യ ജ്ഞാത്വാ തത്കാരണം ച സഃ ജഗാമ മന്ദരം തൂര്ണം മഹേശ്വരദിദൃക്ഷയാ

ഇത് എന്താണെന്ന് ആലോചിച്ച്, അതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കി, മഹേശ്വരനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ വേഗത്തിൽ മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.