ലിങ്ഗപുരാണമ്

ഗിരിജാം പൂര്വവച്ഛംഭോര് ദൃഷ്ട്വാ പാര്ശ്വസ്ഥിതാം ശുഭാമ് മായയാ മോഹിതസ്തസ്യാഃ സര്വജ്ഞോ ഽപി ചതുര്മുഖഃ

പണ്ടത്തെപോലെ ശംഭുവിന്റെ പുറകിൽ നിന്ന ഗിരിജയെ കണ്ടപ്പോൾ, സർവ്വജ്ഞനായ നാലുമുഖൻ പോലും അവളുടെ മായയിൽ മയങ്ങി.

സാ പ്രവിഷ്ടാ തനും തസ്യ ദേവദേവസ്യ പാര്വതീ കണ്ഠസ്ഥേന വിഷേണാസ്യ തനും ചക്രേ തദാത്മനഃ

അപ്പോൾ പാർവതി, ദേവദേവന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവന്റെ കഴുത്തിൽ കിടന്ന വിഷം കൊണ്ടു, ആ ശരീരം തനിക്കു സ്വന്തം ആക്കി.

താം ച ജ്ഞാത്വാ തഥാഭൂതാം തൃതീയേനേക്ഷണേന വൈ സസര്ജ കാലീം കാമാരിഃ കാലകണ്ഠീം കപര്ദിനീമ്

അവളെ അങ്ങനെ മാറിയതായും, മൂന്നാം കണ്ണിലൂടെ കണ്ടു, കാമന്റെ ശത്രു കാളിയെ സൃഷ്ടിച്ചു—കറുത്ത കഴുത്തും, കുഴഞ്ഞ മുടിയും ഉള്ള ദേവിയെ.

ജാതാ യദാ കാലിമകാലകണ്ഠീ ജാതാ തദാനീം വിപുലാ ജയശ്രീഃ ദേവേതരാണാമജയസ്ത്വസിദ്ധ്യാ തുഷ്ടിര്ഭവാന്യാഃ പരമേശ്വരസ്യ

കറുത്ത കഴുത്തുള്ള കാളി ജനിച്ചപ്പോൾ, ദേവന്മാർക്ക് വലിയ ജയവും മഹത്വവും ലഭിച്ചു. ദേവന്മല്ലാത്തവർ തോറ്റു. ഭവാനിക്കും പരമേശ്വരനും തൃപ്തി ഉണ്ടായി.

ജാതാം തദാനീം സുരസിദ്ധസംഘാ ദൃഷ്ട്വാ ഭയാദ് ദുദ്രുവുര് അഗ്നികല്പാമ് കാലീം ഗരാലംകൃതകാലകണ്ഠീമ് ഉപേന്ദ്രപദ്മോദ്ഭവശക്രമുഖ്യാഃ

അഗ്നിപോലുള്ള കാളിയെ, കഴുത്തിൽ വിഷം അലങ്കാരമാക്കി ജനിച്ചതും കണ്ടു, ഉപേന്ദ്രനും, പദ്മത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഇന്ദ്രനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേവരും സിദ്ധന്മാരും ഭയത്തോടെ ഓടി.

തഥൈവ ജാതം നയനം ലലാടേ സിതാംശുലേഖാ ച ശിരസ്യുദഗ്രാ കണ്ഠേ കരാലം നിശിതം ത്രിശൂലം കരേ കരാലം ച വിഭൂഷണാനി

അവളുടെ നെറ്റിയിൽ ഒരു കണ്ണ്, തലയിൽ വെളുത്ത ചന്ദ്രക്കല, കഴുത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ത്രിശൂലം, കൈയിൽ മൂർച്ഛിച്ച ത്രിശൂലം, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ആഭരണങ്ങൾ—ഇവയും എല്ലാം അവളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

സാര്ധം ദിവ്യാംബരാ ദേവ്യാഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതാഃ സിദ്ധേന്ദ്രസിദ്ധാശ് ച തഥാ പിശാചാ ജജ്ഞിരേ പുനഃ

ദിവ്യവസ്ത്രവും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച ദേവിയോടൊപ്പം, സിദ്ധരുടെയും അവരുടെ നേതാക്കളുടെയും പിശാചുകളുടെയും കൂട്ടം വീണ്ടും ജനിച്ചു.

ആജ്ഞയാ ദാരുകം തസ്യാഃ പാര്വത്യാഃ പരമേശ്വരീ ദാനവം സൂദയാമാസ സൂദയന്തം സുരാധിപാന്

അവളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, പരമേശ്വരിയായ പാർവതിയുടെ കല്പനയാൽ, ദേവന്മാരെ നശിപ്പിച്ചിരുന്ന ദാനവൻ ദാരുകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

സംരംഭാതിപ്രസംഗാദ് വൈ തസ്യാഃ സര്വമിദം ജഗത് ക്രോധാഗ്നിനാ ച വിപ്രേന്ദ്രാഃ സംബഭൂവ തദാതുരമ്

അവളുടെ അത്യന്തം കോപത്താൽ, മഹർഷികളേ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ അവളുടെ ക്രോധാഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.

ഭവോ ഽപി ബാലരൂപേണ ശ്മശാനേ പ്രേതസംകുലേ രുരോദ മായയാ തസ്യാഃ ക്രോധാഗ്നിം പാതുമ് ഈശ്വരഃ

ഭവൻ, ബാലരൂപം എടുത്ത്, പ്രേതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ശ്മശാനത്തിൽ, അവളുടെ കോപം കുടിക്കാനായി, തന്റെ മായയാൽ കരഞ്ഞു.

തം ദൃഷ്ട്വാ ബാലമീശാനം മായയാ തസ്യ മോഹിതാ ഉത്ഥാപ്യാഘ്രായ വക്ഷോജം സ്തനം സാ പ്രദദൌ ദ്വിജാഃ

അവൻ ബാലനായ ഈശാനനെ കണ്ടു, അവന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടയായി, അവളവനെ എടുത്തു, നെഞ്ചിൽ മണക്കി, മുലകുടിച്ചു കൊടുത്തു, ദ്വിജന്മാരേ.

സ്തനജേന തദാ സാര്ധം കോപമസ്യാഃ പപൌ പുനഃ ക്രോധേനാനേന വൈ ബാലഃ ക്ഷേത്രാണാം രക്ഷകോ ഽഭവത്

മുലപ്പാലിനോടൊപ്പം അവളുടെ കോപവും അവൻ കുടിച്ചു; ആ കോപം കൊണ്ടു ബാലൻ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ രക്ഷകനായി.

മൂര്തയോ ഽഷ്ടൌ ച തസ്യാപി ക്ഷേത്രപാലസ്യ ധീമതഃ ഏവം വൈ തേന ബാലേന കൃതാ സാ ക്രോധമൂര്ഛിതാ

ക്ഷേത്രപാലനായ ആ ധീരന്റെ എട്ട് രൂപങ്ങളും അങ്ങനെ ഉദിച്ചു; ആ ബാലൻകൊണ്ടു, കോപത്തിൽ മുങ്ങിയ അവൾ ശാന്തിയായി.

കൃതമസ്യാഃ പ്രസാദാര്ഥം ദേവദേവേന താണ്ഡവമ് സംധ്യായാം സര്വഭൂതേന്ദ്രൈഃ പ്രേതൈഃ പ്രീതേന ശൂലിനാ

അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ദേവദേവൻ ത്രിശൂലധാരിയും, സന്ധ്യാസമയത്ത് എല്ലാ ഭൂതഗണങ്ങളോടും പ്രേതങ്ങളോടും ചേർന്ന് താണ്ഡവം നടത്തി.

പീത്വാ നൃത്യാമൃതം ശംഭോര് ആകണ്ഠം പരമേശ്വരീ നനര്ത സാ ച യോഗിന്യഃ പ്രേതസ്ഥാനേ യഥാസുഖമ്

ശംഭുവിന്റെ നൃത്താമൃതം നിറയെ കുടിച്ച ശേഷം, പരമേശ്വരി നൃത്തം ചെയ്തു; യോഗിനിമാർ പ്രേതങ്ങളുടെ ഇടത്ത് ഇഷ്ടം പോലെ നൃത്തം ചെയ്തു.

തത്ര സബ്രഹ്മകാ ദേവാഃ സേന്ദ്രോപേന്ദ്രാഃ സമന്തതഃ പ്രണേമുസ്തുഷ്ടുവുഃ കാലീം പുനര്ദേവീം ച പാര്വതീമ്

അവിടെ ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും ചുറ്റും, കാളിയെയും വീണ്ടും പാർവതിയെയും നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതിച്ചു.

ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്തം താണ്ഡവം ശൂലിനഃ പ്രഭോഃ യോഗാനന്ദേന ച വിഭോസ് താണ്ഡവം ചേതി ചാപരേ

ഇങ്ങനെ, ത്രിശൂലധാരിയുടെ താണ്ഡവവും, യോഗാനന്ദത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന മഹാത്മാവിന്റെ താണ്ഡവവും, സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

പുരോപമന്യുനാ സൂത ഗാണപത്യം മഹേശ്വരാത് ക്ഷീരാര്ണവഃ കഥം ലബ്ധോ വക്തുമര്ഹസി സാംപ്രതമ്

സൂതാ, ഉപമന്യു മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ഗണപതിയുടെ ഉപദേശം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു, ക്ഷീരസമുദ്രം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്നത് ഇപ്പോൾ പറയണം.

ഏവം കാലീമ് ഉപാലഭ്യ ഗതേ ദേവേ ത്രിയംബകേ ഉപമന്യുഃ സമഭ്യര്ച്യ തപസാ ലബ്ധവാന്ഫലമ്

ഇങ്ങനെ കാളിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി, ത്രയാംബകൻ പോയശേഷം, ഉപമന്യു തപസ്സോടെ ആരാധിച്ചു, ഫലം നേടി.

ഉപമന്യുരിതി ഖ്യാതോ മുനിശ് ച ദ്വിജസത്തമാഃ കുമാര ഇവ തേജസ്വീ ക്രീഡമാനോ യദൃച്ഛയാ

ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉപമന്യു എന്നൊരു മഹർഷി ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ യൗവനത്തിലെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവനും, ഇഷ്ടം പോലെ കളിച്ചു നടക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.

കദാചിത് ക്ഷീരമ് അല്പം ച പീതവാന് മാതുലാശ്രമേ ഈര്ഷ്യയാ മാതുലസുതോ ഹ്യ് അപിബത് ക്ഷീരമ് ഉത്തമമ്

ഒരു ദിവസം, അമ്മാവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഉപമന്യു കുറച്ച് പാൽ കുടിച്ചു. അതു കണ്ടു അസൂയകൊണ്ടു അമ്മാവന്റെ മകൻ ഏറ്റവും നല്ല പാൽ കുടിച്ചു.

പീത്വാ സ്ഥിതം യഥാകാമം ദൃഷ്ട്വാ പ്രോവാച മാതരമ് മാതര്മാതര്മഹാഭാഗേ മമ ദേഹി തപസ്വിനി

തനിക്കിഷ്ടം പോലെ പാൽ കുടിച്ച ശേഷം, ഉപമന്യു അമ്മയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, വ്രതം പാലിക്കുന്നവളേ, എനിക്കും തരിക.'

ഗവ്യം ക്ഷീരമ് അതിസ്വാദു നാല്പമുഷ്ണം നമാമ്യഹമ് ഉപലാലിതൈവം പുത്രേണ പുത്രമ് ആലിങ്ഗ്യ സാദരമ്

'പശുവിന്റെ പാൽ വളരെ മധുരമാണ്, ചൂട് കുറവാണ്; ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ മകൻ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അമ്മ അവനെ സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചു.

ദുഃഖിതാ വിലലാപാര്താ സ്മൃത്വാ നൈര്ധന്യമാത്മനഃ സ്മൃത്വാ സ്മൃത്വാ പുനഃ ക്ഷീരമ് ഉപമന്യുരപി ദ്വിജാഃ ദേഹി ദേഹീതി താമാഹ രോദമാനോ മഹാദ്യുതിഃ

ദാരിദ്ര്യം ഓർത്ത് അമ്മ ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞു. പാൽ ഓർത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉപമന്യുവും അമ്മയോട് കരഞ്ഞ്, 'തരിക, തരിക' എന്ന് പറഞ്ഞു.

ഉഞ്ഛവൃത്ത്യാര്ജിതാന് ബീജാന് സ്വയം പിഷ്ട്വാ ച സാ തദാ ബീജപിഷ്ടം തദാലോഡ്യ തോയേന കലഭാഷിണീ

അമ്മ ഉണങ്ങിയ വിത്തുകൾ ശേഖരിച്ച്, അവയെ തന്നെ അരച്ച്, വെള്ളത്തിൽ കലർത്തി, മൃദുവായി സംസാരിച്ചു.

ഐഹ്യേഹി മമ പുത്രേതി സാമപൂര്വം തതഃ സുതമ് ആലിങ്ഗ്യാദായ ദുഃഖാര്താ പ്രദദൌ കൃത്രിമം പയഃ

'വാ, മകനേ,' എന്ന് സാന്ത്വനത്തോടെ വിളിച്ചു, ദുഃഖിതയായ അമ്മ മകനെ അണച്ചു, ആ കൃത്രിമ പാൽ അവനു നൽകി.

പീത്വാ ച കൃത്രിമം ക്ഷീരം മാത്രാ ദത്തം ദ്വിജോത്തമാഃ നൈതത്ക്ഷീരമിതി പ്രാഹ മാതരം ചാതിവിഹ്വലഃ

അമ്മ നൽകിയ കൃത്രിമ പാൽ കുടിച്ച ശേഷം, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉപമന്യു വളരെ വിഷമത്തോടെ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇത് പാൽ അല്ല.'

ദുഃഖിതാ സാ തദാ പ്രാഹ സമ്പ്രേക്ഷ്യാഘ്രായ മൂര്ധനി സംമാര്ജ്യ നേത്രേ പുത്രസ്യ കരാഭ്യാം കമലായതേ

അമ്മ ദുഃഖത്തോടെ മകനെ നോക്കി, അവന്റെ തല മണത്ത്, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ കൈകൊണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ തുടച്ചു.

തടിനീ രത്നപൂര്ണാസ്തേ സ്വര്ഗപാതാലഗോചരാഃ ഭാഗ്യഹീനാ ന പശ്യന്തി ഭക്തിഹീനാശ് ച യേ ശിവേ

സ്വർഗ്ഗത്തിലും പാതാളത്തിലും രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നദികൾ ഉണ്ട്; ഭാഗ്യം ഇല്ലാത്തവരും ശിവഭക്തി ഇല്ലാത്തവരും അവയെ കാണുന്നില്ല.