ശ്രൌതസ്മാര്തപ്രവൃത്ത്യര്ഥമ് ഉദ്വാഹാര്ഥമ് ഇഹാഗതഃ അതോ ഽസൌ ജഗതാം ധാത്രീ ധാതാ തവ മമാപി ച
ശ്രൗതസ്മാർതകർമ്മങ്ങൾക്കും വിവാഹത്തിനുമായി ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൾ ലോകങ്ങളുടെ പോഷികയും, നിനക്കും എനിക്കും സൃഷ്ടാവുമാണ്.
അസ്യ ദേവസ്യ രുദ്രസ്യ മൂര്തിഭിര് വിഹിതം ജഗത് ക്ഷ്മാബഗ്നിഖേന്ദുസൂര്യാത്മപവനാത്മാ യതോ ഭവഃ
ഈ ദേവനായ രുദ്രന്റെ രൂപങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഭൂമി, അഗ്നി, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, വായു, ആകാശം എന്നിവ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; ലോകം അവ этവരാൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
തഥാപി തസ്മൈ ദാതവ്യാ വചനാച്ച ഗിരേര്മമ ഏഷാ ഹ്യ് അജാ ശുക്ലകൃഷ്ണാ ലോഹിതാ പ്രകൃതിര്ഭവാന്
എങ്കിലും, ഗിരി രാജാവിന്റെയും എന്റെ വാക്കുപ്രകാരം അവളെ അവനു നൽകണം; അവൾ അജ, വെള്ള, കറുപ്പ്, ചുവപ്പ് നിറങ്ങളുള്ള പ്രകൃതിയാണ്, പ്രഭോ.
ശ്രേയോ ഽപി ശൈലരാജേന സംബന്ധോ ഽയം തവാപി ച തവ പാദ്മേ സമുദ്ഭൂതഃ കല്പേ നാഭ്യംബുജാദഹമ്
എങ്കിലും, ഈ ശൈലരാജാവുമായുള്ള ബന്ധം നിനക്കും ഉത്തമമാണ്; പദ്മത്തിൽ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ചത്, കല്പത്തിൽ ഞാൻ നാഭിക്കുമലരിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്.
മദംശസ്യാസ്യ ശൈലസ്യ മമാപി ച ഗുരുര്ഭവാന് ബാഢമ് ഇത്യജമ് ആഹാസൌ ദേവദേവോ ജനാര്ദനഃ
ജനാർദ്ദനൻ, ദേവദേവൻ, പറഞ്ഞു: 'ഈ അഹങ്കാരമുള്ള പർവ്വതത്തിനും എനിക്കും നിങ്ങൾ ഗുരുവാണ്.' എന്നിങ്ങനെ.
ദേവാശ് ച മുനയഃ സര്വേ ദേവദേവശ് ച ശങ്കരഃ തതശ്ചോത്ഥായ വിദ്വാന്സഃ പദ്മനാഭഃ പ്രണമ്യ താമ്
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും മുനിമാരും, ദേവദേവനായ ശങ്കരനും പദ്മനാഭനും എഴുന്നേറ്റ് അവളെ നമസ്കരിച്ചു.
പാദൌ പ്രക്ഷാല്യ ദേവസ്യ കരാഭ്യാം കമലേക്ഷണഃ അഭ്യുക്ഷദ് ആത്മനോ മൂര്ധ്നി ബ്രഹ്മണശ് ച ഗിരേസ് തഥാ
കമലനയനൻ തന്റെ കൈകളാൽ ദേവന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകി, പിന്നീട് തനിക്കു തന്നെ, ബ്രഹ്മാവിനും പർവ്വതത്തിനും തലയിൽ വെള്ളം തളിച്ചു.
ത്വദീയൈഷാ വിവാഹാര്ഥം മേനജാ ഹ്യനുജാ മമ ഇത്യുക്ത്വാ സോദകം ദത്ത്വാ ദേവീം ദേവേശ്വരായ താമ്
'ഇവൾ എന്റെ അനിയത്തി മേനയുടെ മകളാണ്, വിവാഹത്തിനായി നിങ്ങള്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു,' എന്നു പറഞ്ഞ് അവളെ വെള്ളം ചേർത്ത് ദേവേശ്വരനു നൽകി.
സ്വാത്മാനമപി ദേവായ സോദകം പ്രദദൌ ഹരിഃ അഥ സര്വേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സര്വവേദാര്ഥപാരഗാഃ
ഹരി തന്റെ തന്നെ വെള്ളം ചേർത്ത് ദേവനു സമർപ്പിച്ചു. അതിനുശേഷം എല്ലാ വേദാർത്ഥങ്ങൾക്കു പ്രാവീണ്യമുള്ള പ്രധാന മുനിമാർ
ഊചുര്ദാതാ ഗൃഹീതാ ച ഫലം ദ്രവ്യം വിചാരതഃ ഏഷ ദേവോ ഹരോ നൂനം മായയാ ഹി തതോ ജഗത്
'ദാതാവും, സ്വീകരിക്കുന്നവനും, ഫലവും, വസ്തുവും — എല്ലാം ആലോചിച്ചാൽ ഈ ഹരൻ തന്റെ മായയാൽ ഈ ലോകം തന്നെയാണ്,' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ തം പ്രണേമുശ് ച പ്രീതികണ്ടകിതത്വചഃ സസൃജുഃ പുഷ്പവര്ഷാണി ഖേചരാഃ സിദ്ധചാരണാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവർ സന്തോഷത്തിൽ രോമാഞ്ചംകൊണ്ടു അവനു നമസ്കരിച്ചു; ആകാശത്തിൽ നിന്നു സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും പുഷ്പങ്ങൾ ചൊരിഞ്ഞു.
ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുര് നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ വേദാശ് ച മൂര്തിമന്തസ്തേ പ്രണേമുസ്തം മഹേശ്വരമ്
ദൈവീയമായ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തു, ദേഹധാരികളായ വേദങ്ങൾ മഹേശ്വരനു നമസ്കരിച്ചു.
ബ്രഹ്മണാ മുനിഭിഃ സാര്ധം ദേവദേവമുമാപതിമ് ദേവോ ഽപി ദേവീമാലോക്യ സലജ്ജാം ഹിമശൈലജാമ്
ബ്രഹ്മാവിനോടും മുനിമാരോടും കൂടെ, ഉമാപതി, ദേവദേവൻ, ഹിമപർവ്വതപുത്രിയായ ലജ്ജാശീലയുള്ള ദേവിയെ നോക്കി.
ന തൃപ്യത്യനവദ്യാങ്ഗീ സാ ച ദേവം വൃഷധ്വജമ് വരദോ ഽസ്മീതി തം പ്രാഹ ഹരിം സോ ഽപ്യാഹ ശങ്കരമ്
അവൻ അവളുടെ കുഴപ്പമില്ലാത്ത രൂപം നോക്കുന്നതിൽ തൃപ്തനാകാതെ തുടരുകയും, അവളും വൃഷധ്വജനായ ദേവനെ നോക്കി. അവൾ ഹരിയോട്, 'ഞാൻ നിനക്കൊരു വരം നൽകുന്നു,' എന്നു പറഞ്ഞു; ഹരിയും ശങ്കരനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വയി ഭക്തിഃ പ്രസീദേതി ബ്രഹ്മാഖ്യാം ച ദദൌ തു സഃ തതസ്തു പുനരേവാഹ ബ്രഹ്മാ വിജ്ഞാപയന്പ്രഭുമ്
'നിനക്കുള്ള ഭക്തി വർദ്ധിക്കട്ടെ,' എന്നു പറഞ്ഞു, അവനു ബ്രഹ്മാ എന്ന പേര് നൽകി. പിന്നെ ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും പ്രഭുവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
ഹവിര്ജുഹോമി വഹ്നൌ തു ഉപാധ്യായപദേ സ്ഥിതഃ ദദാസി മമ യദ്യാജ്ഞാം കര്തവ്യോ ഹ്യകൃതോ വിധിഃ
'ഞാൻ ഉപാധ്യായന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ഹോമം ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകുകയാണെങ്കിൽ, ഇതുവരെ ചെയ്തിട്ടില്ലാത്ത കർമ്മം ഇപ്പോൾ നടത്തട്ടെ,' എന്നു പറഞ്ഞു.
തമാഹ ശങ്കരോ ദേവം ദേവദേവോ ജഗത്പതിഃ യദ്യദിഷ്ടം സുരശ്രേഷ്ഠ തത്കുരുഷ്വ യഥേപ്സിതമ്
ശങ്കരൻ, ദേവദേവനും ലോകപതിയും, അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യുക.'
കര്താസ്മി വചനം സര്വം ദേവദേവ പിതാമഹ തതഃ പ്രണമ്യ ഹൃഷ്ടാത്മാ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
'ദേവദേവനേ, പിതാമഹനേ, ഞാൻ നിങ്ങൾ കല്പിക്കുന്നതെല്ലാം നിർവഹിക്കും,' എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ഹസ്തം ദേവസ്യ ദേവ്യാശ് ച യുയോജ പരമം പ്രഭുഃ ജ്വലനശ് ച സ്വയം തത്ര കൃതാഞ്ജലിരുപസ്ഥിതഃ
പരമപ്രഭു ബ്രഹ്മാവ്, ദേവിയും ദേവനും തമ്മിൽ കൈകോർത്ത് ചേർത്ത്, അഗ്നിദേവൻ അവിടെ കയ്യുകൂപ്പി പ്രത്യക്ഷനായി.
ശ്രൌതൈരേതൈര്മഹാമന്ത്രൈര് മൂര്തിമദ്ഭിര് ഉപസ്ഥിതൈഃ യഥോക്തവിധിനാ ഹുത്വാ ലാജാനപി യഥാക്രമമ്
വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, നിർദേശിച്ച വിധിയിൽ, അവൻ അഗ്നിയിൽ ലാജകൾ അർപ്പിച്ചു.
ആനീതാന്വിഷ്ണുനാ വിപ്രാന് സമ്പൂജ്യ വിവിധൈര്വരൈഃ ത്രിശ് ച തം ജ്വലനം ദേവം കാരയിത്വാ പ്രദക്ഷിണമ്
വിഷ്ണു ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൊണ്ടുവന്നു, വിവിധ വസ്തുക്കളാൽ ആദരിച്ചു, അഗ്നിദേവനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചുറ്റി നടന്നു.
മുക്ത്വാ ഹസ്തസമായോഗം സഹിതൈഃ സര്വദൈവതൈഃ സുരൈശ് ച മാനവൈഃ സര്വൈഃ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ
കൈകോർത്ത് ചേർന്നിരുന്ന അവസ്ഥ വിട്ട്, എല്ലാ ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ആന്തരികമായി സന്തോഷിച്ചു.
നനാമ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ദേവദേവമുമാപതിമ് തതഃ പാദ്യം തയോര് ദത്ത്വാ ശംഭോരാചമനം തഥാ
അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ദേവദേവനായ ഉമാപതിയെ നമസ്കരിച്ചു, ഇരുവർക്കും പാദ്യവും ശംഭുവിന് ആചമനജലവും അർപ്പിച്ചു.
മധുപര്കം തഥാ ഗാം ച പ്രണമ്യ ച പുനഃ ശിവമ് അതിഷ്ഠദ്ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ദേവൈരിന്ദ്രപുരോഗമൈഃ
അവൻ മധുപർകം, ഒരു പശു എന്നിവയും അർപ്പിച്ചു, വീണ്ടും ശിവനെ നമസ്കരിച്ച്, ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ നിന്നു.
ഭൃഗ്വാദ്യമുനയഃ സര്വേ ചാക്ഷതൈസ്തിലതണ്ഡുലൈഃ സൂര്യാദയഃ സമഭ്യര്ച്യ തുഷ്ടുവുര്വൃഷഭധ്വജമ്
ഭൃഗു മുതലായ എല്ലാ മുനികളും, സൂര്യനും മറ്റ് ദേവന്മാരും, അക്ഷത, എള്ള്, ചോറ് എന്നിവകൊണ്ട് വൃഷഭധ്വജനെ ആരാധിച്ചു, അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ശിവഃ സമാപ്യ ദേവോക്തം വഹ്നിമാരോപ്യ ചാത്മനി തയാ സമാഗതോ രുദ്രഃ സര്വലോകഹിതായ വൈ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞ ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കി, അഗ്നിയെ തന്റെ ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ശിവൻ അവളോടൊപ്പം ഒന്നായി, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവിടെ ഉണ്ടായി.
യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി ഭവോദ്വാഹം ശുചിസ്മിതഃ ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജാഞ്ഛുദ്ധാന് വേദവേദാങ്ഗപാരഗാന്
ആ ഭവന്റെ വിവാഹം ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ശുദ്ധമായ ഹൃദയത്തോടെ വേദവും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിച്ച ദ്വിജന്മാർക്ക് വായിച്ചുകേൾപ്പിച്ചാലോ—
സ ലബ്ധ്വാ ഗാണപത്യം ച ഭവേന സഹ മോദതേ യത്രായം കീര്ത്യതേ വിപ്രൈസ് താവദാസ്തേ തദാ ഭവഃ
അവൻ ഗണപതിയുടെ അനുഗ്രഹം പ്രാപിച്ചു, ഭവനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും; പണ്ഡിതന്മാർ ഈ കഥ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നിടത്ത് ഭവൻ തന്നെ വസിക്കും.
തസ്മാത് സമ്പൂജ്യ വിധിവത് കീര്തയേന്നാന്യഥാ ദ്വിജാഃ ഉദ്വാഹേ ച ദ്വിജേന്ദ്രാണാം ക്ഷത്രിയാണാം ദ്വിജോത്തമാഃ
അതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, യഥാവിധി പൂജ ചെയ്ത്, ഈ കഥ വിവാഹസമയങ്ങളിൽ മാത്രം വായിക്കണം; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും വിവാഹത്തിൽ ഇതു പറയണം.
കീര്തനീയമിദം സര്വം ഭവോദ്വാഹമനുത്തമമ് കൃതോദ്വാഹസ്തദാ ദേവ്യാ ഹൈമവത്യാ വൃഷധ്വജഃ
ഭവന്റെ ഈ അതുല്യമായ വിവാഹകഥ മുഴുവനും പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം; അപ്പോൾ വൃഷധ്വജൻ ഹിമവതിയുടെ മകളായ ദേവിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.