ലിങ്ഗപുരാണമ്

ജ്യേഷ്ഠായ ചൈവ ശ്രേഷ്ഠായ രുദ്രായ വരദായ ച കാലഹന്ത്രേ നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം മഹാത്മനേ

ജ്യേഷ്ഠനേ, ശ്രേഷ്ഠനേ, രുദ്രനേ, വരദായകനേ, കാലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, മഹാത്മാവേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

ഇതി സ്തവേന ദേവേശം നനാമ വൃഷഭധ്വജമ് യഃ പഠേത് സകൃദേവേഹ ബ്രഹ്മലോകം ഗമിഷ്യതി

ഇങ്ങനെ ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് വൃഷഭധ്വജനായ ദേവേശനെ വണങ്ങി. ആരെങ്കിലും ഇതു ഇവിടെ ഒരിക്കൽ പോലും പാരായണം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.

ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജാന് ശ്രാദ്ധേ സ യാതി പരമാം ഗതിമ് ഏവം ധ്യാനഗതം തത്ര പ്രണമന്തം പിതാമഹമ്

അല്ലെങ്കിൽ, ഈ സ്തോത്രം ദ്വിജന്മാരെ ശ്രാദ്ധത്തിൽ കേൾപ്പിച്ചാൽ, അവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കും. അങ്ങനെ പിതാമഹൻ അവിടെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി വന്ദനം ചെയ്തു.

ഉവാച ഭഗവാനീശഃ പ്രീതോ ഽഹം തേ കിമിച്ഛസി തതസ്തു പ്രണതോ ഭൂത്വാ വാഗ്വിശുദ്ധം മഹേശ്വരമ്

ഭഗവാൻ ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?" അപ്പോൾ പിതാമഹൻ വണങ്ങി, ശുദ്ധമായ വാക്കുകളിൽ മഹേശ്വരനോട് അപേക്ഷിച്ചു.

ഉവാച ഭഗവാന് രുദ്രം പ്രീതം പ്രീതേന ചേതസാ യദിദം വിശ്വരൂപം തേ വിശ്വഗൌഃ ശ്രേയസീശ്വരീ

ഭഗവാൻ സന്തുഷ്ടനായ മനസ്സോടെ രുദ്രനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ഈ വിശ്വരൂപവും, വിശ്വഗാവും, ഏറ്റവും ശുഭമായ അധിപതിയാണ്."

ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമി യഥേയം പരമേശ്വര കൈഷാ ഭഗവതീ ദേവീ ചതുഷ്പാദാ ചതുര്മുഖീ

പരമേശ്വരാ, ഈ ഭഗവതിയായ ദേവി ആരാണ്? നാലു കാലും നാലു മുഖവും ഉള്ളവളാണല്ലോ, അതിന്റെ രഹസ്യം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ചതുഃശൃങ്ഗീ ചതുര്വക്ത്രാ ചതുര്ദംഷ്ട്രാ ചതുഃസ്തനീ ചതുര്ഹസ്താ ചതുര്നേത്രാ വിശ്വരൂപാ കഥം സ്മൃതാ

നാലു കൊമ്പുകളും നാലു വായുകളും നാലു കുരുക്കളും നാലു മുലകളും നാലു കൈകളും നാലു കണ്ണുകളും ഉള്ളവളായി, ലോകത്തിന്റെ രൂപമായ ദേവിയെ എങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു?

കിംനാമഗോത്രാ കസ്യേയം കിംവീര്യാ ചാപി കര്മതഃ തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ദേവദേവോ വൃഷധ്വജഃ

ഈ ദേവിക്ക് എന്താണ് പേര്, ഏത് വംശത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ, ആരുടേതാണ് അവൾ, അവളുടെ ശക്തിയും പ്രവർത്തികളും എന്താണ്? ഈ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ ദേവദേവനായ വൃഷധ്വജൻ—

പ്രാഹ ദേവവൃഷം ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാണം ചാത്മസംഭവമ് രഹസ്യം സര്വമന്ത്രാണാം പാവനം പുഷ്ടിവര്ധനമ്

ദൈവികമായ കാളയോടും സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവിനോടും സംസാരിച്ചു: എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും രഹസ്യവും, വിശുദ്ധിയും, പോഷകത്വവും അവിടെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ശൃണുഷ്വൈതത്പരം ഗുഹ്യമ് ആദിസര്ഗേ യഥാ തഥാ ഏവം യോ വര്തതേ കല്പോ വിശ്വരൂപസ്ത്വസൌ മതഃ

സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ എങ്ങനെയുണ്ടായിരുന്നുവോ, അതുപോലെയാണ് ഈ പരമഗുഹ്യം. അതുപോലെ ജീവിക്കുന്നവനെയാണ് ലോകത്തിന്റെ രൂപമായവൻ എന്ന് പറയുന്നത്.

ബ്രഹ്മസ്ഥാനമിദം ചാപി യത്ര പ്രാപ്തം ത്വയാ പ്രഭോ ത്വത്തഃ പരതരം ദേവ വിഷ്ണുനാ തത്പദം ശുഭമ്

പ്രഭോ, നീ എത്തിച്ചേർന്ന ഈ സ്ഥലം ബ്രഹ്മാവിന്റെ പീഠമാണ്; നിന്നേക്കാൾ ഉയർന്നതായാണ് വിഷ്ണുവിന്റെ ആ ശുഭമായ സ്ഥാനം.

വൈകുണ്ഠേന വിശുദ്ധേന മമ വാമാങ്ഗജേന വാ തദാപ്രഭൃതി കല്പശ് ച ത്രയസ്ത്രിംശത്തമോ ഹ്യയമ്

വിഷ്ണുവായ വൈകുണ്ഠൻ, എന്റെ ഇടതുഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള ശുദ്ധനായവൻ, അന്നുമുതൽ ഈ മുപ്പത്തിമൂന്നാമത്തെ കല്പം ആരംഭിച്ചു.

ശതം ശതസഹസ്രാണാമ് അതീതാ യേ സ്വയംഭുവഃ പുരസ്താത്തവ ദേവേശ തച്ഛൃണുഷ്വ മഹാമതേ

നൂറു നൂറായിരം സ്വയംഭുവ കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു പോയി. ദേവദേവാ, അതിന്റെ കഥ നീ കേൾക്കൂ, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ.

ആനന്ദസ്തു സ വിജ്ഞേയ ആനന്ദത്വേ വ്യവസ്ഥിതഃ മാണ്ഡവ്യഗോത്രസ്തപസാ മമ പുത്രത്വമാഗതഃ

ആനന്ദനെന്നു അറിയപ്പെടുന്നവൻ ആനന്ദത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. മാണ്ഡവ്യവംശത്തിൽ പിറന്നവൻ, തപസ്സിലൂടെ എന്റെ മകനായി.

ത്വയി യോഗം ച സാംഖ്യം ച തപോവിദ്യാവിധിക്രിയാഃ ഋതം സത്യം ദയാ ബ്രഹ്മ അഹിംസാ സന്മതിഃ ക്ഷമാ

നിനക്കുള്ളിൽ യോഗവും സാംഖ്യവും തപസ്സും ജ്ഞാനവും കര്‍മ്മങ്ങളും, സത്യം, ദയ, ബ്രഹ്മം, അഹിംസ, നല്ല ബുദ്ധി, ക്ഷമ—ഇവയൊക്കെയും ഉണ്ട്.

ധ്യാനം ധ്യേയം ദമഃ ശാന്തിര് വിദ്യാവിദ്യാ മതിര്ധൃതിഃ കാന്തിര്നീതിഃ പ്രഥാ മേധാ ലജ്ജാ ദൃഷ്ടിഃ സരസ്വതീ

ധ്യാനം, ധ്യേയവസ്തു, ദമം, ശാന്തി, ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും, ബുദ്ധി, ധൈര്യം, സൗന്ദര്യം, നീതിയും, പ്രശസ്തി, മേധ, ലജ്ജ, കാഴ്ച, സരസ്വതിയും,

തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്രിയാ ചൈവ പ്രസാദശ് ച പ്രതിഷ്ഠിതാഃ ദ്വാത്രിംശത്സുഗുണാ ഹ്യേഷാ ദ്വാത്രിംശാക്ഷരസംജ്ഞയാ

സന്തോഷം, പോഷണം, കര്‍മ്മം, അനുഗ്രഹം—ഇവ ഒക്കെ നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ മുപ്പത്തിരണ്ട് ഗുണങ്ങൾ മുപ്പത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രകൃതിര്വിഹിതാ ബ്രഹ്മംസ് ത്വത്പ്രസൂതിര്മഹേശ്വരീ വിഷ്ണോര്ഭഗവതശ്ചാപി തഥാന്യേഷാമപി പ്രഭോ

ബ്രഹ്മാ, പ്രകൃതി നിർദ്ദിഷ്ടമായതാണ്; മഹേശ്വരിയുടെ ജനനം നിന്നിൽ നിന്നാണ്, വിഷ്ണുവിലും മറ്റുള്ളവരിലും നിന്നുമാണ്, പ്രഭോ.

സൈഷാ ഭഗവതീ ദേവീ മത്പ്രസൂതിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ ചതുര്മുഖീ ജഗദ്യോനിഃ പ്രകൃതിര് ഗൌഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ

ഈ ഭഗവതിയായ ദേവി എന്റെ പുത്രിയാണ്, സ്ഥിരമായവളാണ്, നാലു മുഖങ്ങളുള്ളവളാണ്, ലോകത്തിന്റെ ജനനസ്ഥാനം, പ്രകൃതി, പശു—ഇവയൊക്കെയും അവളിലാണ്.

ഗൌരീ മായാ ച വിദ്യാ ച കൃഷ്ണാ ഹൈമവതീതി ച പ്രധാനം പ്രകൃതിശ്ചൈവ യാമാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ

ഗൗരി, മായ, വിദ്യ, കൃഷ്ണ, ഹൈമവതി, പ്രധാനം, പ്രകൃതി—ഇവയാണ് സത്യം അന്വേഷിക്കുന്നവർ അവളെ വിളിക്കുന്ന പേരുകൾ.

അജാമേകാം ലോഹിതാം ശുക്ലകൃഷ്ണാം വിശ്വപ്രജാം സൃജമാനാം സരൂപാമ് അജോ ഽഹം മാം വിദ്ധി താം വിശ്വരൂപം ഗായത്രീം ഗാം വിശ്വരൂപാം ഹി ബുദ്ധ്യാ

അവളെ അജ, ഏക, ചുവപ്പ്, വെള്ള, കറുപ്പ് നിറമുള്ളവളായി, എല്ലാ ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവളായി, സ്വരൂപമുള്ളവളായി അറിയണം. ഞാൻ അജൻ, എന്നെ അവളെ പോലെ വിശ്വരൂപിയായ ഗായത്രിയായ പശുവായാണ് മനസ്സിൽ ധരിക്കേണ്ടത്.

ഏവമുക്ത്വാ മഹാദേവഃ സസര്ജ പരമേശ്വരഃ തതശ് ച പാര്ശ്വഗാ ദേവ്യാഃ സര്വരൂപകുമാരകാഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹാദേവൻ, പരമേശ്വരൻ സൃഷ്ടി നടത്തി. അതിനുശേഷം ദേവിയുടെ വശത്തുനിന്ന് എല്ലാ രൂപങ്ങളിലുള്ള ബാലന്മാർ ഉദിച്ചു.

ജടീ മുണ്ഡീ ശിഖണ്ഡീ ച അര്ധമുണ്ഡശ് ച ജജ്ഞിരേ തതസ്തേന യഥോക്തേന യോഗേന സുമഹൌജസഃ

ജടയുള്ളവരും മുണ്ടൻമാരും ശിഖയുള്ളവരും അരമുണ്ടന്മാരും ജനിച്ചു. അതിനുശേഷം പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന യോഗം അനുസരിച്ച് മഹാശക്തിയുള്ളവർ അങ്ങനെ ഉദിച്ചു.

ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രാന്തേ ഉപാസിത്വാ മഹേശ്വരമ് ധര്മോപദേശമഖിലം കൃത്വാ യോഗമയം ദൃഢമ്

ആയിരം ദിവ്യവത്സരങ്ങൾക്കു ശേഷം മഹേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച്, ധർമ്മത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഉപദേശവും ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി, യോഗത്തിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടു.

ശിഷ്ടാശ് ച നിയതാത്മാനഃ പ്രവിഷ്ടാ രുദ്രമീശ്വരമ്

ശിഷ്യന്മാർ ആത്മസംയമനം പാലിച്ച്, രുദ്രനായ ഈശ്വരനിൽ ലയിച്ചു.

ഏവം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്തഃ സഹ്യാദീനാം സമുദ്ഭവഃ യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജോത്തമാന്

ഇങ്ങനെ സഹ്യാദി പർവതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും ഇത് വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഉത്തമദ്വിജന്മാരെ കേൾപ്പിച്ചാലോ,

സ യാതി ബ്രഹ്മസായുജ്യം പ്രസാദാത്പരമേഷ്ഠിനഃ കഥം ലിങ്ഗമഭൂല്ലിങ്ഗേ സമഭ്യര്ച്യഃ സ ശങ്കരഃ

അവൻ പരമേശ്വരന്റെ കൃപയാൽ ബ്രഹ്മയോടു ഐക്യപ്രാപ്തി നേടും. എങ്ങനെ ലിംഗത്തിൽ ലിംഗം ഉദിച്ചുവെന്ന്, ശങ്കരനെ ആരാധിച്ച് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന്,

കിം ലിങ്ഗം കസ് തഥാ ലിങ്ഗീ സൂത വക്തുമിഹാര്ഹസി ഏവം ദേവാശ് ച ഋഷയഃ പ്രണിപത്യ പിതാമഹമ്

ലിംഗം എന്നത് എന്താണ്, ലിംഗിയായത് ആരാണ്? സുതാ, ഇതെല്ലാം നീ ഇവിടെ പറയേണ്ടതുണ്ട്. അങ്ങനെ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പിതാമഹനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്,

അപൃച്ഛന് ഭഗവംല്ലിങ്ഗം കഥമാസീദിതി സ്വയമ് ലിങ്ഗേ മഹേശ്വരോ രുദ്രഃ സമഭ്യര്ച്യഃ കഥം ത്വിതി

ഭഗവൻ, ലിംഗം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്ന് ചോദിച്ചു. ലിംഗത്തിൽ മഹേശ്വരനായ രുദ്രനെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം എന്നും ചോദിച്ചു.