യമോ ഽപി ദണ്ഡം ഖഡ്ഗം ച നിരൃതിര്മുനിപുങ്ഗവാഃ വരുണോ നാഗപാശം ച ധ്വജയഷ്ടിം സമീരണഃ
യമനും തന്റെ ദണ്ഡവും വാളും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. നിരൃതി, മഹാമുനികൾ, വരുണൻ പാമ്പുപാശവും, സമീരൻ ധ്വജയഷ്ടിയും എടുത്ത് നിന്നു.
സോമോ ഗദാം ധനേശശ് ച ദണ്ഡം ദണ്ഡഭൃതാം വരഃ ഈശാനശ് ച തഥാ ശൂലം തീവ്രമുദ്യമ്യ സംസ്ഥിതഃ
സോമൻ ഗദയും, ധനേശൻ ദണ്ഡവും, ദണ്ഡധാരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനും, ഈശാനൻ ഭയങ്കരമായ ത്രിശൂലം ഉയർത്തിയും അചഞ്ചലമായി നിന്നു.
രുദ്രാശ് ച ശൂലമാദിത്യാ മുശലം വസവസ് തഥാ മുദ്ഗരം സ്തമ്ഭിതാഃ സര്വേ ദേവേനാശു ദിവൌകസഃ
രുദ്രന്മാർ തങ്ങളുടെ ത്രിശൂലവും, ആദിത്യന്മാർ തങ്ങളുടെ ഗദയും, വസുക്കൾ തങ്ങളുടെ ഉരുമിയും പിടിച്ചു നിന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ദേവൻ ഒരുമിച്ച് അടക്കിയിരുത്തി.
സ്തമ്ഭിതാ ദേവദേവേന തഥാന്യേ ച ദിവൌകസഃ ശിരഃ പ്രകമ്പയന് വിഷ്ണുശ് ചക്രമ് ഉദ്യമ്യ സംസ്ഥിതഃ
ദേവദേവനായ ആ മഹാത്മാവ് മറ്റു സ്വർഗ്ഗദേവന്മാരെയും അങ്ങനെ തന്നെ അടക്കിയിരുത്തി. വിഷ്ണു തല കുലുക്കി, ചക്രം ഉയർത്തി നിന്നു.
തസ്യാപി ശിരസോ ബാലഃ സ്ഥിരത്വം പ്രചകാര ഹ ചക്രം ക്ഷേപ്തും ന ശശാക ബാഹൂംശ്ചാലയിതും ന ച
അവനോടും ആ ബാലൻ വിഷ്ണുവിന്റെ തല ഉറപ്പാക്കി; വിഷ്ണുവിന് ചക്രം എറിയാനും കൈകൾ നീക്കാനും കഴിയില്ലായിരുന്നു.
പൂഷാ ദന്താന് ദശന് ദന്തൈര് ബാലമൈക്ഷത മോഹിതഃ തസ്യാപി ദശനാഃ പേതുര് ദൃഷ്ടമാത്രസ്യ ശംഭുനാ
പൂഷൻ പല്ലുകൾ കുരുട്ടി ആ ബാലനെ ആശ്ചര്യത്തോടെ നോക്കി; ശംഭു ഒരു കാഴ്ച നോക്കിയതുമാത്രത്തിൽ പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ എല്ലാം വീണുപോയി.
ബലം തേജശ് ച യോഗം ച തഥൈവാസ്തമ്ഭയദ് വിഭുഃ അഥ തേഷു സ്ഥിതേഷ്വേവ മന്യുമത്സു സുരേഷ്വപി
അവൻ അവരുടെ ശക്തിയും തേജസ്സും യോഗശക്തിയും അടക്കിയിരുത്തി; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ കോപത്തോടെ അവിടെ നില്ക്കുമ്പോൾ—
ബ്രഹ്മാ പരമസംവിഗ്നോ ധ്യാനമാസ്ഥായ ശങ്കരമ് ബുബുധേ ദേവമീശാനമ് ഉമോത്സംഗേ തമാസ്ഥിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് അതീവ ഉത്കണ്ഠയോടെ ശങ്കരനെ ധ്യാനിച്ചു; ഉമയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന ദേവദേവനെയും തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
സ ബുദ്ധ്വാ ദേവമീശാനം ശീഘ്രമ് ഉത്ഥായ വിസ്മിതഃ വവന്ദേ ചരണൌ ശംഭോര് അസ്തുവച്ച പിതാമഹഃ
ദേവദേവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ബ്രഹ്മാവ് അതിവേഗം എഴുന്നേറ്റ്, അത്ഭുതത്തോടെ ശംഭുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി; പിതാമഹൻ അവനെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബുദ്ധിസ്ത്വം സര്വലോകാനാമ് അഹങ്കാരസ് ത്വമ് ഈശ്വരഃ ഭൂതാനാമിന്ദ്രിയാണാം ച ത്വമേവേശ പ്രവര്ത്തകഃ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ബുദ്ധി നീയാണു; അഹങ്കാരം നീയാണു, ഈശ്വരാ; സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ആരംഭം നീയാണു, പ്രഭുവേ.
തവാഹം ദക്ഷിണാദ്ധസ്താത് സൃഷ്ടഃ പൂര്വം പുരാതനഃ വാമഹസ്താന് മഹാബാഹോ ദേവോ നാരായണഃ പ്രഭുഃ
പ്രാചീനനായോ, ഞാൻ നിന്റെ വലതുകൈയിൽ നിന്നാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്; മഹാബാഹുവേ, നിന്റെ ഇടതുകൈയിൽ നിന്ന് മഹാദേവനായ നാരായണനും ജനിച്ചു.
ഇയം ച പ്രകൃതിര്ദേവീ സദാ തേ സൃഷ്ടികാരണ പത്നീരൂപം സമാസ്ഥായ ജഗത്കാരണമാഗതാ
ഈ പ്രകൃതിദേവിയും എപ്പോഴും നിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമാണ്; ഭാര്യാരൂപം സ്വീകരിച്ച് ലോകത്തിന്റെ കാരണമായി അവൾ നില്ക്കുന്നു.
നമസ്തുഭ്യം മഹാദേവ മഹാദേവ്യൈ നമോനമഃ പ്രസാദാത്തവ ദേവേശ നിയോഗാച്ച മയാ പ്രജാഃ
മഹാദേവാ, നിനക്കു വന്ദനം; മഹാദേവിയ്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം. ദേവേശാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താലും കല്പനയാലുമാണ് ഞാൻ സകലഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചത്.
ദേവാദ്യാസ്തു ഇമാഃ സൃഷ്ടാ മൂഢാസ്ത്വദ്യോഗമോഹിതാഃ കുരു പ്രസാദമേതേഷാം യഥാപൂര്വം ഭവന്ത്വിമേ
ഈ ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചുവെങ്കിലും, ഇപ്പോൾ അവർ നിന്റെ യോഗശക്തിയാൽ മയങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു; ദയചെയ്ത് അവർക്കു കൃപനൽകി, അവർ പഴയപോലെ ആകട്ടെ.
വിജ്ഞാപ്യൈവം തദാ ബ്രഹ്മാ ദേവദേവം മഹേശ്വരമ് സംസ്തമ്ഭിതാംസ്തദാ തേന ഭഗവാന് ആഹ പദ്മജഃ
അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവ് മഹേശ്വരനായ ദേവദേവനോട് അറിയിച്ചു; അവൻ അടക്കിയിരുത്തിയ ദേവന്മാരെക്കുറിച്ച് പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു.
മൂഢാസ്ഥ ദേവതാഃ സര്വാ നൈവ ബുധ്യത ശങ്കരമ് ദേവദേവമ് ഇഹായാന്തം സര്വദേവനമസ്കൃതമ്
ഈ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും മയങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു; ഇവർക്ക് ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന, സകലദേവന്മാരും വണങ്ങുന്ന ശങ്കരനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ഗച്ഛധ്വം ശരണം ശീഘ്രം ദേവാഃ ശക്രപുരോഗമാഃ സനാരായണകാഃ സര്വേ മുനിഭിഃ ശങ്കരം പ്രഭുമ്
ഇന്ദ്രനും നാരായണനും മറ്റു ദേവന്മാരും മുനിമാരുമൊക്കെ ചേർന്ന്, ദൈവമേ, നിങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുവിൻ, ശങ്കരനെ പ്രഭുവിനെ.
സാര്ധം മയൈവ ദേവേശം പരമാത്മാനമീശ്വരമ് അനയാ ഹൈമവത്യാ ച പ്രകൃത്യാ സഹ സത്തമമ്
ഞാനുമൊത്ത്, ഈ ഹിമവാന്റെ മകളായ പരമപ്രകൃതിയുമായും ചേർന്ന്, ദേവദേവനായ പരമാത്മാവായ ഈശ്വരനെ സമീപിക്കൂ.
തത്ര തേ സ്തമ്ഭിതാസ്തേന തഥൈവ സുരസത്തമാഃ പ്രണേമുര് മനസാ സര്വേ സനാരായണകാഃ പ്രഭുമ്
അവിടെ, അവൻ അടക്കിയിരുത്തിയ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ, നാരായണനോടൊപ്പം, മനസ്സിൽ പ്രഭുവിനെ വണങ്ങി.
അഥ തേഷാം പ്രസന്നോ ഭൂദ് ദേവദേവസ്ത്രിയംബകഃ യഥാപൂര്വം ചകാരാശു വചനാദ്ബ്രഹ്മണഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, ത്രയാംബകനായ ദേവദേവൻ സന്തോഷത്തോടെ അവരെ പഴയപോലെ ആക്കിക്കൊടുത്തു.
തത ഏവം പ്രസന്നേ തു സര്വദേവനിവാരണമ് വപുശ്ചകാര ദേവേശോ ദിവ്യം പരമമദ്ഭുതമ്
അങ്ങനെ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ നിന്നപ്പോൾ, ദേവന്മാരെ നിയന്ത്രിച്ച് ദേവാദികളുടെ പ്രഭു അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യരൂപം സൃഷ്ടിച്ചു.
തേജസാ തസ്യ ദേവാസ്തേ സേന്ദ്രചന്ദ്രദിവാകരാഃ സബ്രഹ്മകാഃ സസാധ്യാശ് ച സനാരായണകാസ് തഥാ
അവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ഇന്ദ്രനും ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ബ്രഹ്മാവും സാദ്ധ്യന്മാരും നാരായണനും കൂടെ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും തിളങ്ങി.
സയമാശ് ച സരുദ്രാശ് ച ചക്ഷുരപ്രാര്ഥയന് വിഭുമ് തേഭ്യശ് ച പരമം ചക്ഷുഃ സര്വദൃഷ്ടൌ ച ശക്തിമത്
യമനും രുദ്രന്മാരും കൂടെ ദേവന്മാർ ആ മഹാപ്രഭുവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അവർക്കെല്ലാം എല്ലാം കാണാൻ കഴിയുന്ന പരമമായ ദൃഷ്ടി അവൻ നൽകി.
ദദാവംബാപതിഃ ശര്വോ ഭവാന്യാശ് ച ചലസ്യ ച ലബ്ധ്വാ ചക്ഷുസ്തദാ ദേവാ ഇന്ദ്രവിഷ്ണുപുരോഗമാഃ
ജലങ്ങളുടെ നാഥനായ ശർവൻ ഭവാനിക്കും ചലയ്ക്കും ദൃഷ്ടി നൽകി; ദൃഷ്ടി ലഭിച്ച ദേവന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും മുന്നിൽ നിന്നു.
സബ്രഹ്മകഃ സശക്രാശ് ച തമപശ്യന്മഹേശ്വരമ് ബ്രഹ്മാദ്യാ നേമിരേ തൂര്ണം ഭവാനീ ച ഗിരീശ്വരഃ
ബ്രഹ്മാവും ശക്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും മഹേശ്വരനെ കണ്ടു; ബ്രഹ്മാവും പ്രധാനദേവന്മാരും ഭവാനിയും ഗിരീശ്വരനും വേഗത്തിൽ നമസ്കരിച്ചു.
മുനയശ് ച മഹാദേവം ഗണേശാഃ ശിവസംമതാഃ സസര്ജുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടിം ച ഖേചരാഃ സിദ്ധചാരണാഃ
മഹർഷികളും ശിവഭക്തരും ഗണപതികളും പൂക്കൾ മഴപെയ്യിച്ചു; ആകാശവാസികളും സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും അതുപോലെ ചെയ്തു.
ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുസ് തുഷ്ടുവുര്മുനയഃ പ്രഭുമ് ജഗുര്ഗന്ധര്വമുഖ്യാശ് ച നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
ദിവ്യമായ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി, മുനികൾ പ്രഭുവിനെ സ്തുതിച്ചു, പ്രധാന ഗാന്ധർവന്മാർ പാടുകയും അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
മുമുഹുര്ഗണപാഃ സര്വേ മുമോദാംബാ ച പാര്വതീ തസ്യ ദേവീ തദാ ഹൃഷ്ടാ സമക്ഷം ത്രിദിവൌകസാമ്
എല്ലാ ഗണങ്ങളും ആനന്ദിച്ചു, അമ്മയായ പാർവതിയും അതീവ സന്തോഷിച്ചു; ദേവതകൾക്കു മുന്നിൽ അവൾ അതിയായി ഉല്ലസിച്ചു.
പാദയോഃ സ്ഥാപയാമാസ മാലാം ദിവ്യാം സുഗന്ധിനീമ് സാധു സാധ്വിതി സമ്പ്രോച്യ തയാ തത്രൈവ ചാര്ചിതമ്
അവൾ ദിവ്യവും സുഗന്ധവും നിറഞ്ഞ ഒരു മാല അവന്റെ കാലടിയിൽ വച്ചു, 'ശ്രേഷ്ഠം, ശ്രേഷ്ഠം' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവിടെയേൽക്കു ആരാധിച്ചു.
സഹ ദേവ്യാ നമശ്ചക്രുഃ ശിരോഭിര് ഭൂതലാശ്രിതൈഃ സര്വേ സബ്രഹ്മകാ ദേവാഃ സയക്ഷോരഗരാക്ഷസാഃ
ദേവിയോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും യക്ഷന്മാരും നാഗന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും എല്ലാവരും തല ഭൂമിയിൽ തൊടിച്ച് നമസ്കരിച്ചു.