അഥ ശൈലസുതാ ദേവീ ഹൈമമാരുഹ്യ ശോഭനമ് വിമാനം സര്വതോഭദ്രം സര്വരത്നൈര് അലംകൃതമ്
അപ്പോൾ പർവതപുത്രിയായ ദേവി, എല്ലാ വശത്തും മംഗളമായ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നിൻ വിമാനത്തിൽ കയറി.
അപ്സരോഭിഃ പ്രനൃത്താഭിഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതൈഃ ഗന്ധര്വസിദ്ധൈര്വിവിധൈഃ കിന്നരൈശ് ച സുശോഭനൈഃ
അഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന അപ്സരസുകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, വിവിധ കിന്നരന്മാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ദേവി അതി മനോഹരമായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ബന്ദിഭിഃ സ്തൂയമാനാ ച സ്ഥിതാ ശൈലസുതാ തദാ സിതാതപത്രം രത്നാംശുമിശ്രിതം ചാവഹത്തഥാ
ബന്ദികൾ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, പർവതപുത്രി അവിടെ നിന്നു. രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശം കലർന്ന വെള്ളി കുടയും അവൾക്കായി കൊണ്ടുവന്നു.
മാലിനീ ഗിരിപുത്ര്യാസ്തു സംധ്യാ പൂര്ണേന്ദുമണ്ഡലമ് ചാമരാസക്തഹസ്താഭിര് ദിവ്യസ്ത്രീഭിശ് ച സംവൃതാ
മാലിനി ദേവിക്ക് ഒരു പൂമാല പിടിച്ചു നിൽക്കുന്നു. സന്ധ്യാ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻപോലുള്ള ദിശയും പിടിച്ചു. ദിവ്യസ്ത്രീകൾ ചാമരം പിടിച്ച് ചുറ്റിനിൽക്കുന്നു.
മാലാം ഗൃഹ്യ ജയാ തസ്ഥൌ സുരദ്രുമസമുദ്ഭവാമ് വിജയാ വ്യജനം ഗൃഹ്യ സ്ഥിതാ ദേവ്യാഃ സമീപഗാ
ജയാ സ്വർഗ്ഗവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള പൂമാല പിടിച്ച് നിന്നു. വിജയാ ചാമരം പിടിച്ച് ദേവിയുടെ അടുത്ത് നിന്നു.
മാലാം പ്രഗൃഹ്യ ദേവ്യാം തു സ്ഥിതായാം ദേവസംസദി ശിശുര്ഭൂത്വാ മഹാദേവഃ ക്രീഡാര്ഥം വൃഷഭധ്വജഃ
ദേവി ദേവസഭയിൽ പൂമാല പിടിച്ച് നിന്നപ്പോൾ, വൃഷഭധ്വജനായ മഹാദേവൻ കളിക്കാനായി ശിശുവായി മാറി.
ഉത്സങ്ഗതലസംസുപ്തോ ബഭൂവ ഭഗവാന്ഭവഃ അഥ ദൃഷ്ട്വാ ശിശും ദേവാസ് തസ്യാ ഉത്സംഗവര്ത്തിനമ്
ഭഗവാൻ ഭവൻ അവളുടെ മടിയിൽ കിടന്നുറങ്ങി. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവളുടെ മടിയിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ആ ശിശുവിനെ കണ്ടു.
കോ ഽയമ് അത്രേതി സംമന്ത്ര്യ ചുക്ഷുഭുശ് ച സമാഗതാഃ വജ്രമാഹാരയത്തസ്യ ബാഹുമ് ഉദ്യമ്യ വൃത്രഹാ
'ഇവൻ ആരാണ്?' എന്ന് അവർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു. എല്ലാവരും ആശങ്കയോടെ, വൃത്രഹൻ കൈ ഉയർത്തി വജ്രായുധം എടുത്തു.
സ ബാഹുരുദ്യമസ്തസ്യ തഥൈവ സമുപസ്ഥിതഃ സ്തമ്ഭിതഃ ശിശുരൂപേണ ദേവദേവേന ലീലയാ
അവൻ കൈ ഉയർത്തിയപ്പോൾ, ദേവദേവൻ ശിശുരൂപത്തിൽ ലീലയായി അതിനെ നിർത്തിച്ചു.
വജ്രം ക്ഷേപ്തും ന ശശാക ബാഹും ചാലയിതും തഥാ വഹ്നിഃ ശക്തിം തഥാ ക്ഷേപ്തും ന ശശാക തഥാ സ്ഥിതഃ
അവൻ വജ്രം എറിയാനും കൈ നീക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ല. അഗ്നിയും തന്റെ ശക്തി എറിയാൻ സാധിച്ചില്ല. അങ്ങനെ എല്ലാവരും അവിടെയായിരുന്നു.
യമോ ഽപി ദണ്ഡം ഖഡ്ഗം ച നിരൃതിര്മുനിപുങ്ഗവാഃ വരുണോ നാഗപാശം ച ധ്വജയഷ്ടിം സമീരണഃ
യമനും തന്റെ ദണ്ഡവും വാളും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. നിരൃതി, മഹാമുനികൾ, വരുണൻ പാമ്പുപാശവും, സമീരൻ ധ്വജയഷ്ടിയും എടുത്ത് നിന്നു.
സോമോ ഗദാം ധനേശശ് ച ദണ്ഡം ദണ്ഡഭൃതാം വരഃ ഈശാനശ് ച തഥാ ശൂലം തീവ്രമുദ്യമ്യ സംസ്ഥിതഃ
സോമൻ ഗദയും, ധനേശൻ ദണ്ഡവും, ദണ്ഡധാരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനും, ഈശാനൻ ഭയങ്കരമായ ത്രിശൂലം ഉയർത്തിയും അചഞ്ചലമായി നിന്നു.
രുദ്രാശ് ച ശൂലമാദിത്യാ മുശലം വസവസ് തഥാ മുദ്ഗരം സ്തമ്ഭിതാഃ സര്വേ ദേവേനാശു ദിവൌകസഃ
രുദ്രന്മാർ തങ്ങളുടെ ത്രിശൂലവും, ആദിത്യന്മാർ തങ്ങളുടെ ഗദയും, വസുക്കൾ തങ്ങളുടെ ഉരുമിയും പിടിച്ചു നിന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ദേവൻ ഒരുമിച്ച് അടക്കിയിരുത്തി.
സ്തമ്ഭിതാ ദേവദേവേന തഥാന്യേ ച ദിവൌകസഃ ശിരഃ പ്രകമ്പയന് വിഷ്ണുശ് ചക്രമ് ഉദ്യമ്യ സംസ്ഥിതഃ
ദേവദേവനായ ആ മഹാത്മാവ് മറ്റു സ്വർഗ്ഗദേവന്മാരെയും അങ്ങനെ തന്നെ അടക്കിയിരുത്തി. വിഷ്ണു തല കുലുക്കി, ചക്രം ഉയർത്തി നിന്നു.
തസ്യാപി ശിരസോ ബാലഃ സ്ഥിരത്വം പ്രചകാര ഹ ചക്രം ക്ഷേപ്തും ന ശശാക ബാഹൂംശ്ചാലയിതും ന ച
അവനോടും ആ ബാലൻ വിഷ്ണുവിന്റെ തല ഉറപ്പാക്കി; വിഷ്ണുവിന് ചക്രം എറിയാനും കൈകൾ നീക്കാനും കഴിയില്ലായിരുന്നു.
പൂഷാ ദന്താന് ദശന് ദന്തൈര് ബാലമൈക്ഷത മോഹിതഃ തസ്യാപി ദശനാഃ പേതുര് ദൃഷ്ടമാത്രസ്യ ശംഭുനാ
പൂഷൻ പല്ലുകൾ കുരുട്ടി ആ ബാലനെ ആശ്ചര്യത്തോടെ നോക്കി; ശംഭു ഒരു കാഴ്ച നോക്കിയതുമാത്രത്തിൽ പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ എല്ലാം വീണുപോയി.
ബലം തേജശ് ച യോഗം ച തഥൈവാസ്തമ്ഭയദ് വിഭുഃ അഥ തേഷു സ്ഥിതേഷ്വേവ മന്യുമത്സു സുരേഷ്വപി
അവൻ അവരുടെ ശക്തിയും തേജസ്സും യോഗശക്തിയും അടക്കിയിരുത്തി; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ കോപത്തോടെ അവിടെ നില്ക്കുമ്പോൾ—
ബ്രഹ്മാ പരമസംവിഗ്നോ ധ്യാനമാസ്ഥായ ശങ്കരമ് ബുബുധേ ദേവമീശാനമ് ഉമോത്സംഗേ തമാസ്ഥിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് അതീവ ഉത്കണ്ഠയോടെ ശങ്കരനെ ധ്യാനിച്ചു; ഉമയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന ദേവദേവനെയും തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
സ ബുദ്ധ്വാ ദേവമീശാനം ശീഘ്രമ് ഉത്ഥായ വിസ്മിതഃ വവന്ദേ ചരണൌ ശംഭോര് അസ്തുവച്ച പിതാമഹഃ
ദേവദേവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ബ്രഹ്മാവ് അതിവേഗം എഴുന്നേറ്റ്, അത്ഭുതത്തോടെ ശംഭുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി; പിതാമഹൻ അവനെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബുദ്ധിസ്ത്വം സര്വലോകാനാമ് അഹങ്കാരസ് ത്വമ് ഈശ്വരഃ ഭൂതാനാമിന്ദ്രിയാണാം ച ത്വമേവേശ പ്രവര്ത്തകഃ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ബുദ്ധി നീയാണു; അഹങ്കാരം നീയാണു, ഈശ്വരാ; സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ആരംഭം നീയാണു, പ്രഭുവേ.
തവാഹം ദക്ഷിണാദ്ധസ്താത് സൃഷ്ടഃ പൂര്വം പുരാതനഃ വാമഹസ്താന് മഹാബാഹോ ദേവോ നാരായണഃ പ്രഭുഃ
പ്രാചീനനായോ, ഞാൻ നിന്റെ വലതുകൈയിൽ നിന്നാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്; മഹാബാഹുവേ, നിന്റെ ഇടതുകൈയിൽ നിന്ന് മഹാദേവനായ നാരായണനും ജനിച്ചു.
ഇയം ച പ്രകൃതിര്ദേവീ സദാ തേ സൃഷ്ടികാരണ പത്നീരൂപം സമാസ്ഥായ ജഗത്കാരണമാഗതാ
ഈ പ്രകൃതിദേവിയും എപ്പോഴും നിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമാണ്; ഭാര്യാരൂപം സ്വീകരിച്ച് ലോകത്തിന്റെ കാരണമായി അവൾ നില്ക്കുന്നു.
നമസ്തുഭ്യം മഹാദേവ മഹാദേവ്യൈ നമോനമഃ പ്രസാദാത്തവ ദേവേശ നിയോഗാച്ച മയാ പ്രജാഃ
മഹാദേവാ, നിനക്കു വന്ദനം; മഹാദേവിയ്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം. ദേവേശാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താലും കല്പനയാലുമാണ് ഞാൻ സകലഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചത്.
ദേവാദ്യാസ്തു ഇമാഃ സൃഷ്ടാ മൂഢാസ്ത്വദ്യോഗമോഹിതാഃ കുരു പ്രസാദമേതേഷാം യഥാപൂര്വം ഭവന്ത്വിമേ
ഈ ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചുവെങ്കിലും, ഇപ്പോൾ അവർ നിന്റെ യോഗശക്തിയാൽ മയങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു; ദയചെയ്ത് അവർക്കു കൃപനൽകി, അവർ പഴയപോലെ ആകട്ടെ.
വിജ്ഞാപ്യൈവം തദാ ബ്രഹ്മാ ദേവദേവം മഹേശ്വരമ് സംസ്തമ്ഭിതാംസ്തദാ തേന ഭഗവാന് ആഹ പദ്മജഃ
അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവ് മഹേശ്വരനായ ദേവദേവനോട് അറിയിച്ചു; അവൻ അടക്കിയിരുത്തിയ ദേവന്മാരെക്കുറിച്ച് പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു.
മൂഢാസ്ഥ ദേവതാഃ സര്വാ നൈവ ബുധ്യത ശങ്കരമ് ദേവദേവമ് ഇഹായാന്തം സര്വദേവനമസ്കൃതമ്
ഈ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും മയങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു; ഇവർക്ക് ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന, സകലദേവന്മാരും വണങ്ങുന്ന ശങ്കരനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ഗച്ഛധ്വം ശരണം ശീഘ്രം ദേവാഃ ശക്രപുരോഗമാഃ സനാരായണകാഃ സര്വേ മുനിഭിഃ ശങ്കരം പ്രഭുമ്
ഇന്ദ്രനും നാരായണനും മറ്റു ദേവന്മാരും മുനിമാരുമൊക്കെ ചേർന്ന്, ദൈവമേ, നിങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുവിൻ, ശങ്കരനെ പ്രഭുവിനെ.
സാര്ധം മയൈവ ദേവേശം പരമാത്മാനമീശ്വരമ് അനയാ ഹൈമവത്യാ ച പ്രകൃത്യാ സഹ സത്തമമ്
ഞാനുമൊത്ത്, ഈ ഹിമവാന്റെ മകളായ പരമപ്രകൃതിയുമായും ചേർന്ന്, ദേവദേവനായ പരമാത്മാവായ ഈശ്വരനെ സമീപിക്കൂ.
തത്ര തേ സ്തമ്ഭിതാസ്തേന തഥൈവ സുരസത്തമാഃ പ്രണേമുര് മനസാ സര്വേ സനാരായണകാഃ പ്രഭുമ്
അവിടെ, അവൻ അടക്കിയിരുത്തിയ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ, നാരായണനോടൊപ്പം, മനസ്സിൽ പ്രഭുവിനെ വണങ്ങി.
അഥ തേഷാം പ്രസന്നോ ഭൂദ് ദേവദേവസ്ത്രിയംബകഃ യഥാപൂര്വം ചകാരാശു വചനാദ്ബ്രഹ്മണഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, ത്രയാംബകനായ ദേവദേവൻ സന്തോഷത്തോടെ അവരെ പഴയപോലെ ആക്കിക്കൊടുത്തു.