തസ്യ പുത്രാസ്ത്രയശ്ചാപി താരകാക്ഷോ മഹാസുരഃ വിദ്യുന്മാലീ ച ഭഗവാന് കമലാക്ഷശ് ച വീര്യവാന്
അവനു മൂന്നു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: വലിയ അസുരനായ താരകാക്ഷൻ, ദിവ്യമായ വലിപ്പുള്ള വിദ്യുന്മാലി, ശക്തനായ കമലാക്ഷൻ.
പിതാമഹസ് തഥാ ചൈഷാം താരോ നാമ മഹാബലഃ തപസാ ലബ്ധവീര്യശ് ച പ്രസാദാദ്ബ്രഹ്മണഃ പ്രഭോഃ
അവരുടെ അച്ഛൻ വലിയ ബലശാലിയായ താരനായിരുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ കഠിനതപസ്സിലൂടെ വലിയ ശക്തി നേടിയവൻ.
സോ ഽപി താരോ മഹാതേജാസ് ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് വിജിത്യ സമരേ പൂര്വം വിഷ്ണും ച ജിതവാന് അസൌ
അവൻ, അതായത് വലിയ തേജസ്സുള്ള താരൻ, മൂന്നു ലോകവും ചലനശീലികളെയും അചലങ്ങളെയും ജയിച്ചു, മുമ്പ് വിഷ്ണുവിനെയും യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചു.
തയോഃ സമഭവദ്യുദ്ധം സുഘോരം രോമഹര്ഷണമ് ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു ദിവാരാത്രമ് അവിശ്രമമ്
അവരിൽ ഇരുവരും തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചകരവുമായ ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി. അതു ദിവ്യമായ ആയിരം വർഷം, പകലും രാത്രിയും വിശ്രമമില്ലാതെ നീണ്ടു.
സരഥം വിഷ്ണുമാദായ ചിക്ഷേപ ശതയോജനമ് താരേണ വിജിതഃ സംഖ്യേ ദുദ്രാവ ഗരുഡധ്വജഃ
താരൻ, വിഷ്ണുവിനെയും അവന്റെ രഥത്തെയും എടുത്ത് നൂറു യോജന ദൂരം എറിഞ്ഞു. യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റ ഗരുഡധ്വജൻ അവിടെ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
താരോ വരാഞ്ഛതഗുണം ലബ്ധ്വാ ശതഗുണം ബലമ് പിതാമഹാജ്ജഗത്സര്വമ് അവാപ ദിതിനന്ദനഃ
താരൻ, ലോകത്തിന്റെ പിതാമഹനിൽ നിന്ന് നൂറിരട്ടി ശക്തിയുള്ള വരം ലഭിച്ച്, ദിതിയുടെ മകനേ, മുഴുവൻ ലോകത്തെയും സ്വന്തമാക്കി.
ദേവേന്ദ്രപ്രമുഖാഞ്ജിത്വാ ദേവാന്ദേവേശ്വരേശ്വരഃ വാരയാമാസ തൈര് ദേവാന് സര്വലോകേഷു മായയാ
ഇന്ദ്രൻമുതലായ ദേവന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, ദേവന്മാരുടെ ദേവനായവൻ തന്റെ മായയാൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ദേവന്മാരെ തടഞ്ഞുവെച്ചു.
ദേവതാശ് ച സഹേന്ദ്രേണ താരകാദ്ഭയപീഡിതാഃ ന ശാന്തിം ലേഭിരേ ശൂരാഃ ശരണം വാ ഭയാര്ദിതാഃ
താരന്റെ ഭയത്തിൽ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ ഭയത്താൽ പീഡിതരായി, ആശ്വാസവും അഭയം പോലും കണ്ടെത്താനാവാതെ വിഷമിച്ചു.
തദാമരപതിഃ ശ്രീമാന് സംനിപത്യാമരപ്രഭുഃ ഉവാചാങ്ഗിരസം ദേവോ ദേവാനാമപി സംനിധൌ
അപ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള അമരന്മാരുടെ പ്രഭു, അമരന്മാരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അങ്കിരസിനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവംസ്താരകോ നാമ താരജോ ദാനവോത്തമഃ തേന സംനിഹതാ യുദ്ധേ വത്സാ ഗോപതിനാ യഥാ
ഭഗവനേ, താരന്റെ മകനായ താരകൻ എന്ന മഹാശക്തനായ ദാനവൻ, കന്നുകാലികളെ കൂട്ടിയിടുന്ന കാവലൻപോലെ ഞങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിടുന്നു.
ഭയാത്തസ്മാന്മഹാഭാഗ ബൃഹദ്യുദ്ധേ ബൃഹസ്പതേ അനികേതാ ഭ്രമന്ത്യേതേ ശകുന്താ ഇവ പഞ്ജരേ
അവനാൽ, മഹാഭാഗനായ ബൃഹസ്പതേ, ഈ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും വീട് ഇല്ലാതെ, പഞ്ചരത്തിലിരിക്കുന്ന പക്ഷികളെപ്പോലെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
അസ്മാകം യാന്യ് അമോഘാനി ആയുധാന്യ് അങ്ഗിരോ വര താനി മോഘാനി ജായന്തേ പ്രഭാവാദമരദ്വിഷഃ
അങ്കിരസിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞങ്ങളുടെ അപ്രമേഹ ആയുധങ്ങൾ പോലും അമരന്മാരുടെ ശത്രുവിന്റെ ശക്തിയാൽ ഫലമില്ലാതായി.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ദ്വിഗുണാനി ബൃഹസ്പതേ വിഷ്ണുനാ യോധിതോ യുദ്ധേ തേനാപി ന ച സൂദിതഃ
പത്ത് ആയിരം വർഷം ഇരട്ടിയാക്കി, ബൃഹസ്പതേ, വിഷ്ണു യുദ്ധം നടത്തി, എങ്കിലും അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
യസ്തേനാനിര്ജിതോ യുദ്ധേ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ കഥമസ്മദ്വിധസ്തസ്യ സ്ഥാസ്യതേ സമരേ ഽഗ്രതഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ള വിഷ്ണുവിനാൽ പോലും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കപ്പെടാത്തവനെ, ഞങ്ങൾ പോലുള്ളവർ എങ്ങനെയാണു നേരിടാൻ കഴിയുക?
ഏവമ് ഉക്തസ് തു ശക്രേണ ജീവഃ സാര്ധം സുരാധിപൈഃ സഹസ്രാക്ഷേണ ച വിഭും സമ്പ്രാപ്യാഹ കുശധ്വജമ്
ഇങ്ങനെ ശക്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജീവൻ ദേവന്മാരോടും ആയിരം കണ്ണുള്ളവനോടുംകൂടെ മഹത്വമുള്ള കുശധ്വജനെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു.
സോ ഽപി തസ്യ മുഖാച്ഛ്രുത്വാ പ്രണയാത്പ്രണതാര്തിഹാ ദേവൈരശേഷൈഃ സേന്ദ്രൈസ്തു ജീവമാഹ പിതാമഹഃ
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, സ്നേഹത്താൽ ദുഃഖം നീക്കുന്ന പിതാമഹൻ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഇന്ദ്രന്റെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ ജീവനോട് പറഞ്ഞു.
ജാനേ വോ ഽര്തിം സുരേന്ദ്രാണാം തഥാപി ശൃണു സാംപ്രതമ് വിനിന്ദ്യ ദക്ഷം യാ ദേവീ സതീ രുദ്രാങ്ഗസംഭവാ
ദേവേന്ദ്രന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ദുഃഖം എനിക്ക് അറിയാം. എങ്കിലും ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ. ദക്ഷനെ ഉപേക്ഷിച്ച, രുദ്രന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച സതീദേവി—
ഉമാ ഹൈമവതീ ജജ്ഞേ സര്വലോകനമസ്കൃതാ തസ്യാശ്ചൈവേഹ രൂപേണ യൂയം ദേവാഃ സുരോത്തമാഃ
ഹിമവാന്റെ മകളായ ഉമാ ജനിച്ചു, എല്ലാ ലോകങ്ങളും വന്ദിക്കുന്നവളായി. അവളുടെ രൂപത്തിലൂടെ നിങ്ങൾ ദേവന്മാർ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായി—
വിഭോര്യതധ്വമാക്രഷ്ടും രുദ്രസ്യാസ്യ മനോ മഹത് തയോര്യോഗേന സമ്ഭൂതഃ സ്കന്ദഃ ശക്തിധരഃ പ്രഭുഃ
വിഷ്ണു മഹത്തായ രുദ്രന്റെ മനസ്സ് ആകർഷിച്ചപ്പോൾ, ഇരുവരുടെയും ഐക്യത്തിൽ നിന്നാണ് ശക്തിയുള്ള, ശക്തിയേറിയ, സ്കന്ദൻ ജനിച്ചത്.
ഷഡാസ്യോ ദ്വാദശഭുജഃ സേനാനീഃ പാവകിഃ പ്രഭുഃ സ്വാഹേയഃ കാര്തികേയശ് ച ഗാങ്ഗേയഃ ശരധാമജഃ
അവൻ ആറു മുഖങ്ങളുമായി, പന്ത്രണ്ട് കൈകളോടെ, സൈന്യങ്ങളുടെ നായകനായി, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനായി, സ്വാഹയുടെ മകനായി, കാർത്തികേയൻ എന്നും, ഗംഗയുടെ മകനായി, കിഴക്കൻ പുല്ലിടത്ത് ജനിച്ചവനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ദേവഃ ശാഖോ വിശാഖശ് ച നൈഗമേശശ് ച വീര്യവാന് സേനാപതിഃ കുമാരാഖ്യഃ സര്വലോകനമസ്കൃതഃ
അവൻ ശാഖൻ, വിശാഖൻ, ധൈര്യശാലിയായ നൈഗമേശൻ, സേനാപതി, കുമാരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും വന്ദിക്കുന്ന ദേവൻ.
ലീലയൈവ മഹാസേനഃ പ്രബലം താരകാസുരമ് ബാലോ ഽപി വിനിഹത്യൈകോ ദേവാന് സംതാരയിഷ്യതി
മഹാസേനൻ, ബാലനായിരുന്നാലും, തന്റെ കളിയിലൂടെയേ തന്നെ ശക്തനായ താരകാസുരനെ ഒറ്റയ്ക്കായി സംഹരിച്ച് ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കും.
ഏവമ് ഉക്തസ് തദാ തേന ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ ബൃഹസ്പതിസ് തഥാ സേന്ദ്രൈര് ദേവൈര് ദേവം പ്രണമ്യ തമ്
അപ്പോൾ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞതുപോലെ, ബൃഹസ്പതി, ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും ചേർന്ന് ആ ദേവനെ വണങ്ങി.
മേരോഃ ശിഖരമാസാദ്യ സ്മരം സസ്മാര സുവ്രതഃ സ്മരണാദ്ദേവദേവസ്യ സ്മരോ ഽപി സഹ ഭാര്യയാ
മേരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ എത്തി, സത്വ്രതനായവൻ സ്മരനെ ഓർത്തു; ദേവദേവനെ ഓർത്തതുകൊണ്ട് സ്മരനും ഭാര്യയോടൊപ്പം ഓർമ്മയിൽ വന്നു.
രത്യാ സമം സമാഗമ്യ നമസ്കൃത്യ കൃതാഞ്ജലിഃ സശക്രമാഹ തം ജീവം ജഗജ്ജീവോ ദ്വിജോത്തമാഃ
രതിയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, കയ്യുകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച്, ശക്രനോടൊപ്പം ആ ജീവനെ, ലോകത്തിന് ജീവൻ തന്നെയായവനെ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
സ്മൃതോ യദ്ഭവതാ ജീവ സമ്പ്രാപ്തോ ഽഹം തവാന്തികമ് ബ്രൂഹി യന്മേ വിധാതവ്യം തമാഹ സുരപൂജിതഃ
നീ എന്നെ ഓർത്തതുകൊണ്ട്, ജീവാ, ഞാൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി; എനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് പറയൂ—ദേവന്മാർ ആദരിച്ചവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തമ് ആഹ ഭഗവാഞ്ഛക്രഃ സംഭാവ്യ മകരധ്വജമ് ശങ്കരേണാംബികാമദ്യ സംയോജയ യഥാസുഖമ്
ശക്രൻ, മനസ്സിൽ ആദരവോടെ, മകരധ്വജനെ അഭിമാനത്തോടെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ശങ്കരനും അംബികയും നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഐക്യപ്പെടട്ടെ'.
തയാ സ രമതേ യേന ഭഗവാന് വൃഷഭധ്വജഃ തേന മാര്ഗേണ മാര്ഗസ്വ പത്ന്യാ രത്യാനയാ സഹ
വൃഷഭധ്വജൻ അവളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്ന വഴി എങ്ങനെയോ, അതേ വഴിയിലാണ് നീയും നിന്റെ ഭാര്യയായ രതിയോടൊപ്പം പോകേണ്ടത്.
സോ ഽപി തുഷ്ടോ മഹാദേവഃ പ്രദാസ്യതി ശുഭാം ഗതിമ് വിപ്രയുക്തസ്തയാ പൂര്വം ലബ്ധ്വാ താം ഗിരിജാമുമാമ്
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ മഹാദേവൻ നിനക്ക് നല്ല ഗതി നൽകും; മുമ്പ് അവളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് ഗിരിജയായ ഉമയെ അവൻ സ്വന്തമാക്കി.
ഏവമുക്തോ നമസ്കൃത്യ ദേവദേവം ശചീപതിമ് ദേവദേവാശ്രമം ഗന്തും മതിം ചക്രേ തയാ സഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവദേവനായ ശചീപതിയെ വണങ്ങി, അവളോടൊപ്പം ദേവദേവന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകാൻ മനസ്സുറച്ചു.