യമസ്യ ദണ്ഡം ഭഗവാന് പ്രചിഛേദ സ്വയം പ്രഭുഃ ജഘാന ദേവമീശാനം ത്രിശൂലേന മഹാബലമ്
ഭഗവാൻ യമന്റെ ദണ്ഡം തന്നെ വെട്ടി, മഹാബലൻ ഈശാനദേവനെ ത്രിശൂലം കൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
ത്രയസ്ത്രിംശത്സുരാനേവം വിനിഹത്യാപ്രയത്നതഃ ത്രയശ് ച ത്രിശതം തേഷാം ത്രിസാഹസ്രം ച ലീലയാ
അങ്ങനെ, യാതൊരു പ്രയത്നവുമില്ലാതെ, മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരെയും, അവരിൽ മൂവായിരത്തെയും, മൂവായിരം പേരെയും കളിയായി സംഹരിച്ചു.
ത്രയം ചൈവ സുരേന്ദ്രാണാം ജഘാന ച മുനീശ്വരാന് അന്യാംശ് ച ദേവാന് ദേവോ ഽസൌ സര്വാന്യുദ്ധായ സംസ്ഥിതാന്
മൂന്നു ദേവേന്ദ്രന്മാരെയും, മുനീശ്വരന്മാരെയും, യുദ്ധത്തിനായി കൂടിയ മറ്റ് ദേവന്മാരെയും ദേവൻ സംഹരിച്ചു.
ജഘാന ഭഗവാന് രുദ്രഃ ഖഡ്ഗമുഷ്ട്യാദിസായകൈഃ അഥ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാശ് ചക്രമ് ഉദ്യമ്യ മൂര്ഛിതഃ
ഭഗവാൻ രുദ്രൻ വാൾ, മുഷ്ടി, അമ്പ് എന്നിവകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു; അതിനുശേഷം മഹാതേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു ചക്രം ഉയർത്തി കോപിച്ചു.
യുയോധ ഭഗവാംസ്തേന രുദ്രേണ സഹ മാധവഃ തയോഃ സമഭവദ്യുദ്ധം സുഘോരം രോമഹര്ഷണമ്
ഭഗവാൻ മാധവനും രുദ്രനും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഭയാനകവും രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്നതുമായ ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി.
വിഷ്ണോര്യോഗബലാത്തസ്യ ദിവ്യദേഹാഃ സുദാരുണാഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ യോഗശക്തിയാൽ അനവധി ഭയങ്കരമായ ദിവ്യരൂപങ്ങൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ശങ്ഖചക്രഗദാഹസ്താ അസംഖ്യാതാശ് ച ജജ്ഞിരേ താന്സര്വാനപി ദേവോ ഽസൌ നാരായണസമപ്രഭാന്
ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈയിൽ പിടിച്ച അനേകം രൂപങ്ങൾ ജനിച്ചു; അവയെല്ലാം നാരായണന്റെ പ്രകാശംപോലെ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങി.
നിഹത്യ ഗദയാ വിഷ്ണും താഡയാമാസ മൂര്ധനി തതശ്ചോരസി തം ദേവം ലീലയൈവ രണാജിരേ
ദേവൻ തന്റെ ഗദയാൽ വിഷ്ണുവിനെ തലയിൽ അടിച്ചു, പിന്നെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ലീലയായി അവനെ ചുണ്ടിൽ വീണ്ടും അടിച്ചു.
പപാത ച തദാ ഭൂമൌ വിസംജ്ഞഃ പുരുഷോത്തമഃ പുനരുത്ഥായ തം ഹന്തും ചക്രമുദ്യമ്യ സ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ പരമപുരുഷൻ അവബോധംകെട്ട് നിലത്ത് വീണു; വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്, അവനെ കൊല്ലാൻ ചക്രം ഉയർത്തി പിടിച്ചു.
ക്രോധരക്തേക്ഷണഃ ശ്രീമാന് അതിഷ്ഠത് പുരുഷര്ഷഭഃ തസ്യ ചക്രം ച യദ്രൌദ്രം കാലാദിത്യസമപ്രഭമ്
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, മഹത്വമുള്ള പുരുഷോത്തമൻ ഉറച്ചുനിന്നു; അവന്റെ ഭയങ്കരമായ ചക്രം കാലാന്ത്യത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
വ്യഷ്ടമ്ഭയദ് അദീനാത്മാ കരസ്ഥം ന ചചാല സഃ അതിഷ്ഠത് സ്തമ്ഭിതസ്തേന ശൃങ്ഗവാനിവ നിശ്ചലഃ
ഭയമില്ലാത്തവൻ കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന ചക്രം തടഞ്ഞു; അത് ചലിച്ചില്ല, അവൻ അപ്രത്യക്ഷമായി അചഞ്ചലമായി ഒരു പർവ്വതത്തിന്റെ കൊടുമുടിപോലെ നിന്നു.
ത്രിഭിശ് ച ധര്ഷിതം ശാര്ങ്ഗം ത്രിധാഭൂതം പ്രഭോസ്തദാ ശാര്ങ്ഗകോടിപ്രസങ്ഗാദ് വൈ ചിഛേദ ച ശിരഃ പ്രഭോഃ
അപ്പോൾ പ്രഭുവിന്റെ ശാർംഗം എന്ന വില്ല് മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി തകർന്ന് പോയി; ശാർംഗത്തിന്റെ അഗ്രശക്തിയാൽ പ്രഭുവിന്റെ തല വെട്ടപ്പെട്ടു.
ഛിന്നം ച നിപപാതാസു ശിരസ്തസ്യ രസാതലേ വായുനാ പ്രേരിതം ചൈവ പ്രാണജേന പിനാകിനാ
വെട്ടപ്പെട്ട തല വായുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ, ജീവനെ നൽകുന്ന പിനാകിയുടെ ശക്തിയാൽ, ഭൂമിക്കടിയിലെ ലോകത്തേക്ക് വീണു.
പ്രവിവേശ തദാ ചൈവ തദീയാഹവനീയകമ് തത് പ്രതിധ്വസ്തകലശം ഭഗ്നയൂപം സതോരണമ്
അപ്പോൾ അതു അവന്റെ യാഗാഗ്നിയിലേക്ക് കടന്നു, അൽത്താര തകർന്നും, യൂപങ്ങൾ പൊട്ടിയും, ഗോപുരം വീണും കിടന്നു.
പ്രദീപിതമഹാശാലം ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞോ ഽപി ദുദ്രുവേ തം തദാ മൃഗരൂപേണ ധാവന്തം ഗഗനം പ്രതി
മഹാ ശാലം അഗ്നിയിൽ കത്തുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, യാഗവും മൃഗരൂപത്തിൽ ആകാശത്തേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
വീരഭദ്രഃ സമാധായ വിശിരസ്കമഥാകരോത് തതഃ പ്രജാപതിം ധര്മം കശ്യപം ച ജഗദ്ഗുരുമ്
വീരഭദ്രൻ അവനെ പിടിച്ചു തല വെട്ടി; പിന്നെ പ്രജാപതി ധർമ്മനെയും ലോകഗുരുവായ കശ്യപനെയും അടിച്ചു.
അരിഷ്ടനേമിനം വീരോ ബഹുപുത്രം മുനീശ്വരമ് മുനിമ് അങ്ഗിരസം ചൈവ കൃഷ്ണാശ്വം ച മഹാബലഃ
ശക്തനായ വീരൻ അനേകം പുത്രന്മാരുള്ള അരിഷ്ടനേമിയെയും, അംഗിരസെന്ന മുനിയെയും, കൃഷ്ണാശ്വനെയും അടിച്ചു.
ജഘാന മൂര്ധ്നി പാദേന ദക്ഷം ചൈവ യശസ്വിനമ് ചിഛേദ ച ശിരസ്തസ്യ ദദാഹാഗ്നൌ ദ്വിജോത്തമാഃ
പ്രശസ്തനായ ദക്ഷനെ കാലിൽ അടിച്ചു, അവന്റെ തല വെട്ടി, അതു ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ അഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
സരസ്വത്യാശ് ച നാസാഗ്രം ദേവമാതുസ്തഥൈവ ച നികൃത്യ കരജാഗ്രേണ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന്
ശക്തനായ വീരഭദ്രൻ തന്റെ വിരലിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് സരസ്വതിയുടെ മൂക്കിന്റെ അറ്റവും ദേവമാതാവിന്റെ മൂക്കിന്റെ അറ്റവും വെട്ടി.
തസ്ഥൌ ശ്രിയാ വൃതോ മധ്യേ പ്രേതസ്ഥാനേ യഥാ ഭവഃ ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ഭഗവാന്പദ്മസംഭവഃ
അവൻ മഹിമയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ശ്മശാനത്തിൽ ഭവൻപോലെ നടുവിൽ നിന്നു; അപ്പോൾ തന്നെ പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ഭഗവാൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഭദ്രമാഹ മഹാതേജാഃ പ്രാര്ഥയന്പ്രണതഃ പ്രഭുഃ അലം ക്രോധേന വൈ ഭദ്ര നഷ്ടാശ്ചൈവ ദിവൌകസഃ
മഹാതേജസ്സുള്ള ഭഗവാൻ വന്ദിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ശാന്തിയാകട്ടെ, ഭദ്ര, ഈ കോപം മതിയാകട്ടെ; ദേവതകളും നശിച്ചുപോയി.'
പ്രസീദ ക്ഷമ്യതാം സര്വം രോമജൈഃ സഹ സുവ്രത സോ ഽപി ഭദ്രഃ പ്രഭാവേണ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
'ദയവായി ക്ഷമിക്കണം, രോമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരോടൊപ്പം എല്ലാവരെയും മോചിപ്പിക്കണം, ഭദ്ര.' അപ്പോൾ ഭദ്രൻ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശക്തിയാൽ ശാന്തനായി.
ശമം ജഗാമ ശനകൈഃ ശാന്തസ്തസ്ഥൌ തദാജ്ഞയാ ദേവോ ഽപി തത്ര ഭഗവാന് അന്തരിക്ഷേ വൃഷധ്വജഃ
പടിപടിയായി സമാധാനം വീണ്ടെടുത്തു; ആ ദൈവിക ആജ്ഞ പ്രകാരം വൃഷധ്വജനായ ഭഗവാൻ ആകാശത്ത് ശാന്തമായി നില്ക്കുകയും ചെയ്തു.
സഗണഃ സര്വദഃ ശര്വഃ സര്വലോകമഹേശ്വരഃ പ്രാര്ഥിതശ്ചൈവ ദേവേന ബ്രഹ്മണാ ഭഗവാന് ഭവഃ
സകലത്തിനും ദാനം നൽകുന്ന ശർവൻ, ലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരൻ, തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രാർത്ഥന കേട്ടു.
ഹതാനാം ച തദാ തേഷാം പ്രദദൌ പൂര്വവത്തനുമ് ഇന്ദ്രസ്യ ച ശിരസ്തസ്യ വിഷ്ണോശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ, കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ ശരീരങ്ങൾ മുൻപുപോലെ തിരിച്ചുനൽകി; ഇന്ദ്രനും മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിനും തലയും പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
ദക്ഷസ്യ ച മുനീന്ദ്രസ്യ തഥാന്യേഷാം മഹേശ്വരഃ വാഗീശ്യാശ്ചൈവ നാസാഗ്രം ദേവമാതുസ്തഥൈവ ച
മഹേശ്വരൻ ദക്ഷനും മറ്റുള്ളവർക്കും, വാഗീശിക്കും ദേവമാതാവിനും മൂക്കിന്റെ അഗ്രംപോലും പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
നഷ്ടാനാം ജീവിതം ചൈവ വരാണി വിവിധാനി ച ദക്ഷസ്യ ധ്വസ്തവക്ത്രസ്യ ശിരസാ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
നശിച്ചവർക്കു ജീവൻ തിരികെ നൽകി, പലവിധ വരങ്ങളും സമ്മാനിച്ചു; മുഖം നഷ്ടമായ ദക്ഷന് ഭഗവാൻ ഒരു തലയും നൽകി.
കല്പയാമാസ വൈ വക്ത്രം ലീലയാ ച മഹാന് ഭവഃ ദക്ഷോ ഽപി ലബ്ധസംജ്ഞശ് ച സമുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ
ഭവൻ തന്റെ ലീലാൽ ദക്ഷന് ഒരു മുഖം സൃഷ്ടിച്ചു; ദക്ഷൻ തിരിച്ചറിയൽ നേടിയതോടെ, കൈകൂപ്പി എഴുന്നേറ്റു.
തുഷ്ടാവ ദേവദേവേശം ശങ്കരം വൃഷഭധ്വജമ് സ്തുതസ്തേന മഹാതേജാഃ പ്രദായ വിവിധാന്വരാന്
അവൻ ദേവദേവേശനായ ശങ്കരനെ, വൃഷഭധ്വജനെ സ്തുതിച്ചു; ദക്ഷന്റെ സ്തുതികൾ കേട്ട മഹാത്മാവ് വിവിധ വരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു.
ഗാണപത്യം ദദൌ തസ്മൈ ദക്ഷായാക്ലിഷ്ടകര്മണേ ദേവാശ് ച സര്വേ ദേവേശം തുഷ്ടുവുഃ പരമേശ്വരമ്
പാപമില്ലാത്ത പ്രവൃത്തിയുള്ള ദക്ഷന് ഗണപത്യത്വം സമ്മാനിച്ചു; എല്ലാ ദേവന്മാരും പരമേശ്വരനായ ദേവേശനെ സ്തുതിച്ചു.