ഹിരണ്യഗര്ഭം തം ദേവോ ജായമാനമപശ്യത സോ ഽപി രുദ്രം മഹാദേവം ബ്രഹ്മാപശ്യത ശങ്കരമ്
ദൈവം ഹിരണ്യഗർഭന്റെ ജനനം കണ്ടു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവും മഹാദേവനായ രുദ്രനെ, ശങ്കരനെ, കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ സംസ്ഥിതം ദേവമ് അര്ധനാരീശ്വരം പ്രഭുമ് തുഷ്ടാവ വാഗ്ഭിര് ഇഷ്ടാഭിര് വരദം വാരിജോദ്ഭവഃ
അർദ്ധനാരീശ്വരനായ ആ ദൈവത്തെ അവിടെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു, താമരയിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ഇഷ്ടമായ വാക്കുകളിൽ അവനെ വരദായകനായി സ്തുതിച്ചു.
വിഭജസ്വേതി വിശ്വേശം വിശ്വാത്മാനമജോ വിഭുഃ സസര്ജ ദേവീം വാമാങ്ഗാത് പത്നീം ചൈവാത്മനഃ സമാമ്
ജനനമില്ലാത്ത സർവ്വവ്യാപിയായ ലോകനാഥൻ, 'നിന്നെ വിഭജിക്ക' എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ തന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് തനിക്കു തുല്യമായ ഭാര്യയായ ദേവിയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ശ്രദ്ധാ ഹ്യസ്യ ശുഭാ പത്നീ തതഃ പുംസഃ പുരാതനീ സൈവാജ്ഞയാ വിഭോര്ദേവീ ദക്ഷപുത്രീ ബഭൂവ ഹ
ശ്രദ്ധയാണ് അവന്റെ ശുഭയായ ഭാര്യ, പുരാതനപുരുഷന്റെ ഭാര്യ; ഭഗവാന്റെ ആജ്ഞയാൽ ആ ദേവി ദക്ഷന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.
സതീസംജ്ഞാ തദാ സാ വൈ രുദ്രമേവാശ്രിതാ പതിമ് ദക്ഷം വിനിന്ദ്യ കാലേന ദേവീ മൈനാ ഹ്യഭൂത്പുനഃ
അപ്പോൾ സതീ എന്ന പേരിൽ അവൾ രുദ്രനെയാണ് ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചത്; ദക്ഷനെ നിന്ദിച്ച ശേഷം, കാലക്രമേണ ദേവി വീണ്ടും മേനാകയുടെ മകളായി ജനിച്ചു.
നാരദസ്യൈവ ദക്ഷോ ഽപി ശാപാദേവം വിനിന്ദ്യ ച അവജ്ഞാദുര്മദോ ദക്ഷോ ദേവദേവമുമാപതിമ്
നാരദന്റെ ശാപം മൂലം ദക്ഷനും അഹങ്കാരത്തിലും അവജ്ഞയിലും ഉമാപതിയായ ദേവദേവനെ നിന്ദിച്ചു.
അനാദൃത്യ കൃതിം ജ്ഞാത്വാ സതീ ദക്ഷേണ തത്ക്ഷണാത് ഭസ്മീകൃത്വാത്മനോ ദേഹം യോഗമാര്ഗേണ സാ പുനഃ
ദക്ഷന്റെ അപമാനം മനസ്സിലാക്കിയ സതീ ഉടൻ തന്നെ യോഗമാർഗ്ഗത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ചിതയാക്കി.
ബഭൂവ പാര്വതീ ദേവീ തപസാ ച ഗിരേഃ പ്രഭോഃ ജ്ഞാത്വൈതദ്ഭഗവാന് ഭര്ഗോ ദദാഹ രുഷിതഃ പ്രഭുഃ
പർവതാധിപതിയുടെ തപസ്സിലൂടെ ദേവി പാർവതിയായി; ഇതറിഞ്ഞ ഭഗവാൻ ഭർഗ്ഗൻ കോപത്തോടെ യാഗം ദഹിപ്പിച്ചു.
ദക്ഷസ്യ വിപുലം യജ്ഞം ച്യാവനേര് വചനാദപി ച്യവനസ്യ സുതോ ധീമാന് ദധീച ഇതി വിശ്രുതഃ
ച്യവനന്റെ വാക്കുകൊണ്ട് ദക്ഷന്റെ വലിയ യാഗം നശിച്ചു; ച്യവനന്റെ ധീരനായ മകനായ ദധീചി അതിൽ പങ്കാളിയായിരുന്നു.
വിജിത്യ വിഷ്ണും സമരേ പ്രസാദാത് ത്ര്യംബകസ്യ ച വിഷ്ണുനാ ലോകപാലാംശ് ച ശശാപ ച മുനീശ്വരഃ
ത്ര്യമ്പകന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ജയിച്ച ശേഷം, മുനീശ്വരൻ വിഷ്ണുവിനെയും ലോകപാലന്മാരെയും ശപിച്ചു.
രുദ്രസ്യ ക്രോധജേനൈവ വഹ്നിനാ ഹവിഷാ സുരാഃ വിനാശോ വൈ ക്ഷണാദേവ മായയാ ശങ്കരസ്യ വൈ
രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ ജനിച്ച അഗ്നിയാൽ ഹവിസ്സോടെ ദേവന്മാർ ശങ്കരന്റെ മായയാൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നശിച്ചു.
വിജിത്യ വിഷ്ണുനാ സാര്ധം ഭഗവാന്പരമേശ്വരഃ സര്വാന്ദധീചവചനാത് കഥം ഭേജേ മഹേശ്വരഃ
വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ജയിച്ച പരമേശ്വരൻ, ദധീചിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് മഹേശ്വരൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു?
ദക്ഷയജ്ഞേ സുവിപുലേ ദേവാന് വിഷ്ണുപുരോഗമാന് ദദാഹ ഭഗവാന് രുദ്രഃ സര്വാന് മുനിഗണാന് അപി
ദക്ഷന്റെ മഹായാഗത്തിൽ, ഭഗവാൻ രുദ്രൻ, വിഷ്ണുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ദേവന്മാരെയും മുനികൾക്കൂട്ടത്തെയും ദഹിപ്പിച്ചു.
ഭദ്രോ നാമ ഗണസ്തേന പ്രേഷിതഃ പരമേഷ്ഠിനാ വിപ്രയോഗേന ദേവ്യാ വൈ ദുഃസഹേനൈവ സുവ്രതാഃ
ദേവിയെ വിട്ടുപോയ ദുഃഖം സഹിക്കാനാവാതെ, പരമേശ്വരൻ ഭദ്ര എന്നൊരു സംഘത്തെ അയച്ചു, വിശ്വാസികളേ.
സോ ഽസൃജദ് വീരഭദ്രശ് ച ഗണേശാന്രോമജാഞ്ഛുഭാന് ഗണേശ്വരൈഃ സമാരുഹ്യ രഥം ഭദ്രഃ പ്രതാപവാന്
അവൻ വീരഭദ്രനും, മുടിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ശുഭമായ ഗണേശ്വരന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു; ഭദ്രൻ, ശക്തനായവൻ, ഗണേശ്വരന്മാരോടൊപ്പം രഥത്തിൽ കയറി.
ഗന്തും ചക്രേ മതിം യസ്യ സാരഥിര്ഭഗവാനജഃ ഗണേശ്വരാശ് ച തേ സര്വേ വിവിധായുധപാണയഃ
അവന്റെ രഥസാരഥിയായത് ജനനമില്ലാത്ത ഭഗവാനായിരുന്നു; എല്ലാ ഗണേശ്വരന്മാരും വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് അവനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
വിമാനൈര്വിശ്വതോ ഭദ്രൈസ് തമന്വയുരഥോ സുരാഃ ഹിമവച്ഛിഖരേ രമ്യേ ഹേമശൃങ്ഗേ സുശോഭനേ
ദേവന്മാർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ശുഭമായ ആകാശരഥങ്ങളിൽ കയറി, മനോഹരമായ ഹിമാലയപർവതത്തിന്റെ പൊന്നിൻ മുകളിലെ അതി മനോഹരമായ ശിഖരത്തിലേക്ക് അവനെ പിന്തുടർന്നു.
യജ്ഞവാടസ് തഥാ തസ്യ ഗങ്ഗാദ്വാരസമീപതഃ തദ്ദേശേ ചൈവ വിഖ്യാതം ശുഭം കനഖലം ദ്വിജാഃ
അവിടെ, ഗംഗയുടെ വാതിലിന് സമീപം, യാഗശാലയും, ആ പ്രദേശത്ത് തന്നെ പ്രശസ്തമായ ശുഭമായ കനഖലവും ഉണ്ടായിരുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
ദഗ്ധും വൈ പ്രേഷിതശ്ചാസൌ ഭഗവാന് പരമേഷ്ഠിനാ തദോത്പാതോ ബഭൂവാഥ ലോകാനാം ഭയശംസനഃ
പിന്നീട് പരമേശ്വരൻ അയച്ചതനുസരിച്ച്, ആ ഭാഗ്യവാൻ യാഗം ദഹിപ്പിക്കാൻ അയക്കപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഭയാനകമായ അശുഭം ഉദിച്ചു.
പര്വതാശ് ച വ്യശീര്യന്ത പ്രചകമ്പേ വസുംധരാ മരുതശ് ചാപ്യ് അഘൂര്ണന്ത ചുക്ഷുഭേ മകരാലയഃ
പർവതങ്ങൾ തകർന്നു, ഭൂമി നടുങ്ങി, കാറ്റുകൾ ഭയങ്കരമായി വീശി, സമുദ്രത്തിന്റെ ആലയം കലങ്ങിപ്പോയി.
അഗ്നയോ നൈവ ദീപ്യന്തി ന ച ദീപ്യതി ഭാസ്കരഃ ഗ്രഹാശ് ച ന പ്രകാശ്യന്തേ ന ദേവാ ന ച ദാനവാഃ
അഗ്നികൾ കത്തിയില്ല, സൂര്യനും പ്രകാശിച്ചില്ല; ഗ്രഹങ്ങൾക്കും വെളിച്ചമുണ്ടായില്ല, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ഒന്നും കാണാനായില്ല.
തതഃ ക്ഷണാത് പ്രവിശ്യൈവ യജ്ഞവാടം മഹാത്മനഃ രോമജൈഃ സഹിതോ ഭദ്രഃ കാലാഗ്നിരിവചാപരഃ
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ, ഭാഗ്യവാൻ ഭദ്രൻ ഭൈരവഗണങ്ങളോടൊപ്പം മഹാത്മാവിന്റെ യാഗശാലയിൽ കടന്നു, മറ്റൊരു കാലാഗ്നിപോലെ.
ഉവാച ഭദ്രോ ഭഗവാന് ദക്ഷം ചാമിതതേജസമ് സംപര്കാദേവ ദക്ഷാദ്യ മുനീന്ദേവാന് പിനാകിനാ
ഭദ്രൻ ഭഗവാൻ അപ്രമിതതേജസ്സുള്ള ദക്ഷനോടു പറഞ്ഞു: 'പിനാകധാരിയുമായി ബന്ധം വന്നതുകൊണ്ട്, ദക്ഷാ, നീയും മുനിമാരും ദേവന്മാരും—'
ദഗ്ധും സംപ്രേഷിതശ് ചാഹം ഭവന്തം സമുനീശ്വരൈഃ ഇത്യുക്ത്വാ യജ്ഞശാലാം താം ദദാഹ ഗണപുങ്ഗവഃ
'നിനക്കുമുനീശ്വരന്മാർക്കുമൊപ്പമൊക്കെ എന്നെ ദഹിപ്പിക്കാൻ അയച്ചിരിക്കുന്നു.' എന്നു പറഞ്ഞ്, ഗണങ്ങളുടെ പ്രധാനി ആ യാഗശാലയെ അഗ്നിയാൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
ഗണേശ്വരാശ് ച സംക്രുദ്ധാ യൂപാനുത്പാട്യ ചിക്ഷിപുഃ പ്രസ്തോത്രാ സഹ ഹോത്രാ ച ദഗ്ധം ചൈവ ഗണേശ്വരൈഃ
കോപംകൊണ്ട ഗണാധിപന്മാർ യാഗകമ്പങ്ങൾ പിഴുതെടുത്തു എറിഞ്ഞു; പ്രസ്ഥോത്രന്മാരെയും ഹോത്രന്മാരെയും കൂടി ഗണാധിപന്മാർ ദഹിപ്പിച്ചു.
ഗൃഹീത്വാ ഗണപാഃ സര്വാന് ഗങ്ഗാസ്രോതസി ചിക്ഷിപുഃ വീരഭദ്രോ മഹാതേജാഃ ശക്രസ്യോദ്യച്ഛതഃ കരമ്
ഗണങ്ങൾ എല്ലാവരെയും പിടിച്ചു ഗംഗയുടെ പ്രവാഹത്തിൽ എറിഞ്ഞു; മഹാതേജസ്സുള്ള വീരഭദ്രൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഉയർത്തിയ കൈ പിടിച്ചു.
വ്യഷ്ടമ്ഭയദ് അദീനാത്മാ തഥാന്യേഷാം ദിവൌകസാമ് ഭഗസ്യ നേത്രേ ചോത്പാട്യ കരജാഗ്രേണ ലീലയാ
അവൻ ഭയമില്ലാതെ അതിനെ പിടിച്ചു നിർത്തി, മറ്റു ദേവന്മാരുടേയും അങ്ങനെ തന്നെ; ഭഗന്റെ കണ്ണുകൾ വിരലുകളുടെ അറ്റത്തോടെ കളിയായി പിഴുതെടുത്തു.
നിഹത്യ മുഷ്ടിനാ ദന്താന് പൂഷ്ണശ്ചൈവം ന്യപാതയത് തഥാ ചന്ദ്രമസം ദേവം പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന ലീലയാ
കൈയാൽ അടിച്ചു പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ വീഴ്ത്തി; അതുപോലെ തന്നെ, പാദം ഉപയോഗിച്ച് ചന്ദ്രനെ കളിയായി താഴെ വീഴ്ത്തി.
ഘര്ഷയാമാസ ഭഗവാന് വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന് ചിഛേദ ച ശിരസ്തസ്യ ശക്രസ്യ ഭഗവാന്പ്രഭോഃ
മഹാതേജസ്സുള്ള വീരഭദ്രൻ ദയയോടെ ചുരണ്ടി, പിന്നെ ശസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ തല അകറ്റി.
വഹ്നേര്ഹസ്തദ്വയം ഛിത്ത്വാ ജിഹ്വാമുത്പാട്യ ലീലയാ ജഘാന മൂര്ധ്നി പാദേന വീരഭദ്രോ മഹാബലഃ
അഗ്നിയുടെ ഇരുകൈകളും വെട്ടി, നാവും കളിയായി പിഴുതെടുത്തു; മഹാബലൻ വീരഭദ്രൻ പാദം കൊണ്ട് അവന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.