ലിങ്ഗപുരാണമ്

സംഭവഃ സൂചിതോ ദേവ്യാസ് ത്വയാ സൂത മഹാമതേ സവിസ്തരം വദസ്വാദ്യ സതീത്വേ ച യഥാതഥമ്

സൂത മഹാമതിയേ, ദേവിയുടെ ഉത്ഭവം നീ സൂചിപ്പിച്ചു; ഇപ്പോൾ സതിയായി അവൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്നു വിശദമായി സത്യസന്ധമായി പറയണം.

മേനാജത്വം മഹാദേവ്യാ ദക്ഷയജ്ഞവിമര്ദനമ് വിഷ്ണുനാ ച കഥം ദത്താ ദേവദേവായ ശംഭവേ

മേനാ എങ്ങനെ മഹാദേവിയായി, ദക്ഷയാഗം എങ്ങനെ നശിച്ചു, വിഷ്ണു എങ്ങനെ ദേവദേവനായ ശംഭുവിന് അവളെ സമർപ്പിച്ചു, എന്നതും പറയണം.

കല്യാണം വാ കഥം തസ്യ വക്തുമര്ഹസി സാംപ്രതമ് തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സൂതഃ പൌരാണികോത്തമഃ

അവളുടെ ഭാഗ്യം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നതും ഇപ്പോൾ പറയണം; അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പുരാണങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള സൂതൻ

സംഭവം ച മഹാദേവ്യാഃ പ്രാഹ തേഷാം മഹാത്മനാമ് ബ്രഹ്മണാ കഥിതം പൂര്വം ദണ്ഡിനേ തത് സുവിസ്തരമ്

മഹാത്മാക്കളായ അവർക്കു മഹാദേവിയുടെ ഉത്ഭവം, മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവ് ദണ്ഡിനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞതുപോലെ, വിശദമായി പറഞ്ഞു.

യുഷ്മാഭിര് വൈ കുമാരായ തേന വ്യാസായ ധീമതേ തസ്മാദഹമുപശ്രുത്യ പ്രവദാമി സുവിസ്തരമ്

അത് നിങ്ങൾ കുമാരനോട് പറഞ്ഞു, അവൻ ധീമാനായ വ്യാസനോട് പറഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയുന്നു.

വചനാദ്വോ മഹാഭാഗാഃ പ്രണമ്യോമാം തഥാ ഭവമ് സാ ഭഗാഖ്യാ ജഗദ്ധാത്രീ ലിങ്ഗമൂര്തേസ്ത്രിവേദികാ

നിങ്ങളുടെ കല്പനപ്രകാരം, ഭാഗ്യശാലികളേ, ഞാൻ ഉമയെയും ഭവനെയും വന്ദിക്കുന്നു; ഭഗയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ലോകത്തെ പോഷിക്കുന്ന അവൾ, ലിംഗമൂർത്തിയുടെ ത്രിവേദികയാണ്.

ലിങ്ഗസ്തു ഭഗവാന്ദ്വാഭ്യാം ജഗത്സൃഷ്ടിര്ദ്വിജോത്തമാഃ ലിങ്ഗമൂര്തിഃ ശിവോ ജ്യോതിസ് തമസശ്ചോപരി സ്ഥിതഃ

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഭാഗവാനായ ലിംഗം ഇവരുമായി ചേർന്ന് ലോകസൃഷ്ടിയുടെ ആധാരമാണ്; ലിംഗമൂർത്തിയായ ശിവൻ, ഇരുണ്ടതിനെക്കാൾ മുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പ്രകാശമാണ്.

ലിങ്ഗവേദിസമായോഗാദ് അര്ധനാരീശ്വരോഭവത് ബ്രഹ്മാണം വിദധേ ദേവമ് അഗ്രേ പുത്രം ചതുര്മുഖമ്

ലിംഗവും വേദിയും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ അർദ്ധനാരീശ്വരൻ ഉദിച്ചുവന്നു; ആദ്യം അവൻ തന്റെ നാലുമുഖമുള്ള മകനായ ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.

പ്രാഹിണോതി സ്മ തസ്യൈവ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനമയോ ഹരഃ വിശ്വാധികോ ഽസൌ ഭഗവാന് അര്ധനാരീശ്വരോ വിഭുഃ

ജ്ഞാനരൂപനായ ഹരൻ ബ്രഹ്മാവിന് ജ്ഞാനം നൽകി; ആ അർദ്ധനാരീശ്വരൻ, സർവ്വവ്യാപിയായ ഭഗവാൻ, ലോകത്തേക്കാൾ വലിയവനാണ്.

ഹിരണ്യഗര്ഭം തം ദേവോ ജായമാനമപശ്യത സോ ഽപി രുദ്രം മഹാദേവം ബ്രഹ്മാപശ്യത ശങ്കരമ്

ദൈവം ഹിരണ്യഗർഭന്റെ ജനനം കണ്ടു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവും മഹാദേവനായ രുദ്രനെ, ശങ്കരനെ, കണ്ടു.

തം ദൃഷ്ട്വാ സംസ്ഥിതം ദേവമ് അര്ധനാരീശ്വരം പ്രഭുമ് തുഷ്ടാവ വാഗ്ഭിര് ഇഷ്ടാഭിര് വരദം വാരിജോദ്ഭവഃ

അർദ്ധനാരീശ്വരനായ ആ ദൈവത്തെ അവിടെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു, താമരയിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ഇഷ്ടമായ വാക്കുകളിൽ അവനെ വരദായകനായി സ്തുതിച്ചു.

വിഭജസ്വേതി വിശ്വേശം വിശ്വാത്മാനമജോ വിഭുഃ സസര്ജ ദേവീം വാമാങ്ഗാത് പത്നീം ചൈവാത്മനഃ സമാമ്

ജനനമില്ലാത്ത സർവ്വവ്യാപിയായ ലോകനാഥൻ, 'നിന്നെ വിഭജിക്ക' എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ തന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് തനിക്കു തുല്യമായ ഭാര്യയായ ദേവിയെ സൃഷ്ടിച്ചു.

ശ്രദ്ധാ ഹ്യസ്യ ശുഭാ പത്നീ തതഃ പുംസഃ പുരാതനീ സൈവാജ്ഞയാ വിഭോര്ദേവീ ദക്ഷപുത്രീ ബഭൂവ ഹ

ശ്രദ്ധയാണ് അവന്റെ ശുഭയായ ഭാര്യ, പുരാതനപുരുഷന്റെ ഭാര്യ; ഭഗവാന്റെ ആജ്ഞയാൽ ആ ദേവി ദക്ഷന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.

സതീസംജ്ഞാ തദാ സാ വൈ രുദ്രമേവാശ്രിതാ പതിമ് ദക്ഷം വിനിന്ദ്യ കാലേന ദേവീ മൈനാ ഹ്യഭൂത്പുനഃ

അപ്പോൾ സതീ എന്ന പേരിൽ അവൾ രുദ്രനെയാണ് ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചത്; ദക്ഷനെ നിന്ദിച്ച ശേഷം, കാലക്രമേണ ദേവി വീണ്ടും മേനാകയുടെ മകളായി ജനിച്ചു.

നാരദസ്യൈവ ദക്ഷോ ഽപി ശാപാദേവം വിനിന്ദ്യ ച അവജ്ഞാദുര്മദോ ദക്ഷോ ദേവദേവമുമാപതിമ്

നാരദന്റെ ശാപം മൂലം ദക്ഷനും അഹങ്കാരത്തിലും അവജ്ഞയിലും ഉമാപതിയായ ദേവദേവനെ നിന്ദിച്ചു.

അനാദൃത്യ കൃതിം ജ്ഞാത്വാ സതീ ദക്ഷേണ തത്ക്ഷണാത് ഭസ്മീകൃത്വാത്മനോ ദേഹം യോഗമാര്ഗേണ സാ പുനഃ

ദക്ഷന്റെ അപമാനം മനസ്സിലാക്കിയ സതീ ഉടൻ തന്നെ യോഗമാർഗ്ഗത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ചിതയാക്കി.

ബഭൂവ പാര്വതീ ദേവീ തപസാ ച ഗിരേഃ പ്രഭോഃ ജ്ഞാത്വൈതദ്ഭഗവാന് ഭര്ഗോ ദദാഹ രുഷിതഃ പ്രഭുഃ

പർവതാധിപതിയുടെ തപസ്സിലൂടെ ദേവി പാർവതിയായി; ഇതറിഞ്ഞ ഭഗവാൻ ഭർഗ്ഗൻ കോപത്തോടെ യാഗം ദഹിപ്പിച്ചു.

ദക്ഷസ്യ വിപുലം യജ്ഞം ച്യാവനേര് വചനാദപി ച്യവനസ്യ സുതോ ധീമാന് ദധീച ഇതി വിശ്രുതഃ

ച്യവനന്റെ വാക്കുകൊണ്ട് ദക്ഷന്റെ വലിയ യാഗം നശിച്ചു; ച്യവനന്റെ ധീരനായ മകനായ ദധീചി അതിൽ പങ്കാളിയായിരുന്നു.

വിജിത്യ വിഷ്ണും സമരേ പ്രസാദാത് ത്ര്യംബകസ്യ ച വിഷ്ണുനാ ലോകപാലാംശ് ച ശശാപ ച മുനീശ്വരഃ

ത്ര്യമ്പകന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ജയിച്ച ശേഷം, മുനീശ്വരൻ വിഷ്ണുവിനെയും ലോകപാലന്മാരെയും ശപിച്ചു.

രുദ്രസ്യ ക്രോധജേനൈവ വഹ്നിനാ ഹവിഷാ സുരാഃ വിനാശോ വൈ ക്ഷണാദേവ മായയാ ശങ്കരസ്യ വൈ

രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ ജനിച്ച അഗ്നിയാൽ ഹവിസ്സോടെ ദേവന്മാർ ശങ്കരന്റെ മായയാൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നശിച്ചു.

വിജിത്യ വിഷ്ണുനാ സാര്ധം ഭഗവാന്പരമേശ്വരഃ സര്വാന്ദധീചവചനാത് കഥം ഭേജേ മഹേശ്വരഃ

വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ജയിച്ച പരമേശ്വരൻ, ദധീചിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് മഹേശ്വരൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു?

ദക്ഷയജ്ഞേ സുവിപുലേ ദേവാന് വിഷ്ണുപുരോഗമാന് ദദാഹ ഭഗവാന് രുദ്രഃ സര്വാന് മുനിഗണാന് അപി

ദക്ഷന്റെ മഹായാഗത്തിൽ, ഭഗവാൻ രുദ്രൻ, വിഷ്ണുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ദേവന്മാരെയും മുനികൾക്കൂട്ടത്തെയും ദഹിപ്പിച്ചു.

ഭദ്രോ നാമ ഗണസ്തേന പ്രേഷിതഃ പരമേഷ്ഠിനാ വിപ്രയോഗേന ദേവ്യാ വൈ ദുഃസഹേനൈവ സുവ്രതാഃ

ദേവിയെ വിട്ടുപോയ ദുഃഖം സഹിക്കാനാവാതെ, പരമേശ്വരൻ ഭദ്ര എന്നൊരു സംഘത്തെ അയച്ചു, വിശ്വാസികളേ.

സോ ഽസൃജദ് വീരഭദ്രശ് ച ഗണേശാന്രോമജാഞ്ഛുഭാന് ഗണേശ്വരൈഃ സമാരുഹ്യ രഥം ഭദ്രഃ പ്രതാപവാന്

അവൻ വീരഭദ്രനും, മുടിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ശുഭമായ ഗണേശ്വരന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു; ഭദ്രൻ, ശക്തനായവൻ, ഗണേശ്വരന്മാരോടൊപ്പം രഥത്തിൽ കയറി.

ഗന്തും ചക്രേ മതിം യസ്യ സാരഥിര്ഭഗവാനജഃ ഗണേശ്വരാശ് ച തേ സര്വേ വിവിധായുധപാണയഃ

അവന്റെ രഥസാരഥിയായത് ജനനമില്ലാത്ത ഭഗവാനായിരുന്നു; എല്ലാ ഗണേശ്വരന്മാരും വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് അവനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

വിമാനൈര്വിശ്വതോ ഭദ്രൈസ് തമന്വയുരഥോ സുരാഃ ഹിമവച്ഛിഖരേ രമ്യേ ഹേമശൃങ്ഗേ സുശോഭനേ

ദേവന്മാർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ശുഭമായ ആകാശരഥങ്ങളിൽ കയറി, മനോഹരമായ ഹിമാലയപർവതത്തിന്റെ പൊന്നിൻ മുകളിലെ അതി മനോഹരമായ ശിഖരത്തിലേക്ക് അവനെ പിന്തുടർന്നു.

യജ്ഞവാടസ് തഥാ തസ്യ ഗങ്ഗാദ്വാരസമീപതഃ തദ്ദേശേ ചൈവ വിഖ്യാതം ശുഭം കനഖലം ദ്വിജാഃ

അവിടെ, ഗംഗയുടെ വാതിലിന് സമീപം, യാഗശാലയും, ആ പ്രദേശത്ത് തന്നെ പ്രശസ്തമായ ശുഭമായ കനഖലവും ഉണ്ടായിരുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.

ദഗ്ധും വൈ പ്രേഷിതശ്ചാസൌ ഭഗവാന് പരമേഷ്ഠിനാ തദോത്പാതോ ബഭൂവാഥ ലോകാനാം ഭയശംസനഃ

പിന്നീട് പരമേശ്വരൻ അയച്ചതനുസരിച്ച്, ആ ഭാഗ്യവാൻ യാഗം ദഹിപ്പിക്കാൻ അയക്കപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഭയാനകമായ അശുഭം ഉദിച്ചു.

പര്വതാശ് ച വ്യശീര്യന്ത പ്രചകമ്പേ വസുംധരാ മരുതശ് ചാപ്യ് അഘൂര്ണന്ത ചുക്ഷുഭേ മകരാലയഃ

പർവതങ്ങൾ തകർന്നു, ഭൂമി നടുങ്ങി, കാറ്റുകൾ ഭയങ്കരമായി വീശി, സമുദ്രത്തിന്റെ ആലയം കലങ്ങിപ്പോയി.