അഹോരാത്രോഷിതഃ സ്നാതഃ പിബേത്കൂര്ചം ശിവാഗ്രതഃ ബ്രാഹ്മം ബ്രഹ്മജപം കുര്യാദ് ആചമ്യ ച യഥാവിധി
ഒരു ദിവസം-രാത്രി ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ് സ്നാനം ചെയ്ത്, ശിവന് മുമ്പില് കുശജലം കുടിക്കണം; ബ്രഹ്മമന്ത്രം ജപിച്ച് വിധിപ്രകാരം ആചമനം നടത്തണം.
ഏവം കൃത്വാ കൃതഘ്നോ ഽപി ബ്രഹ്മഹാ ഭ്രൂണഹാ തഥാ വീരഹാ ഗുരുഘാതീ ച മിത്രവിശ്വാസഘാതകഃ
ഇങ്ങനെ ചെയ്താല് ബ്രാഹ്മണഹത്യ, ഗര്ഭഹത്യ, വീരഹത്യ, ഗുരുഹത്യ, സ്നേഹിതനെ വഞ്ചിക്കല് തുടങ്ങിയ വലിയ പാപങ്ങള് ചെയ്തവരും മോചനം നേടും.
സ്തേയീ സുവര്ണസ്തേയീ ച ഗുരുതല്പരതഃ സദാ മദ്യപോ വൃഷലീസക്തഃ പരദാരവിധര്ഷകഃ
കള്ളന്, പൊന്നു മോഷ്ടിക്കുന്നവന്, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കുന്നവന്, മദ്യപാനി, ചണ്ഡാളസ്ത്രിയോടു ആസക്തനായവന്, പരസ്ത്രീഗാമി എന്നിവരും.
ബ്രഹ്മസ്വഹാ തഥാ ഗോഘ്നോ മാതൃഹാ പിതൃഹാ തഥാ ദേവപ്രച്യാവകശ്ചൈവ ലിങ്ഗപ്രധ്വംസകസ് തഥാ
വേദഹോമം നശിപ്പിക്കുന്നവന്, പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവന്, അമ്മയെയും അച്ഛനെയും കൊല്ലുന്നവന്, ദേവന്മാരെ അകറ്റുന്നവന്, ലിംഗം നശിപ്പിക്കുന്നവന് എന്നിവരും.
തഥാന്യാനി ച പാപാനി മാനസാനി ദ്വിജോ യദി വാചികാനി തഥാന്യാനി കായികാനി സഹസ്രശഃ
മനസ്സില്, വാക്കില്, ശരീരത്തില് ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങള് ചെയ്താലും അവയും ഇതില് ഉള്പ്പെടുന്നു.
കൃത്വാ വിമുച്യതേ സദ്യോ ജന്മാന്തരശതൈരപി ഏതദ്രഹസ്യം കഥിതമ് അഘോരേശപ്രസംഗതഃ
ഇങ്ങനെ ചെയ്താല് നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങളിലെ പാപങ്ങളില് നിന്നും ഉടനടി മോചനം ലഭിക്കും; അഘോരേശന്റെ കൃപയാല് ഈ രഹസ്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തസ്മാജ്ജപേദ്ദ്വിജോ നിത്യം സര്വപാപവിശുദ്ധയേ
അതിനാല് എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും ശുദ്ധീകരണം നേടാന് ദ്വിജന് എപ്പോഴും ജപം നടത്തണം.
അഥാന്യോ ബ്രഹ്മണഃ കല്പോ വര്തതേ മുനിപുങ്ഗവാഃ വിശ്വരൂപ ഇതി ഖ്യാതോ നാമതഃ പരമാദ്ഭുതഃ
ഇനി, മഹർഷിമാരേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മറ്റൊരു കാലചക്രം പറയപ്പെടുന്നു; അതിന് വിശ്വരൂപം എന്ന അത്ഭുതകരമായ പേരുണ്ട്.
വിനിവൃത്തേ തു സംഹാരേ പുനഃ സൃഷ്ടേ ചരാചരേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രകാമസ്യ ധ്യായതഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
പ്രളയം അവസാനിച്ച് സൃഷ്ടി വീണ്ടും ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ച ബ്രഹ്മാവ് പരമേശ്വരനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു.
പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹാനാദാ വിശ്വരൂപാ സരസ്വതീ വിശ്വമാല്യാംബരധരാ വിശ്വയജ്ഞോപവീതിനീ
അപ്പോൾ മഹാനാദം രൂപംകൊണ്ടു, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും രൂപമായ സരസ്വതിയും, ലോകമാലയും വസ്ത്രവും ധരിച്ചവളും, സർവ്വയജ്ഞത്തിന്റെ പൂണൂലും അണിഞ്ഞവളും പ്രത്യക്ഷമായി.
വിശ്വോഷ്ണീഷാ വിശ്വഗന്ധാ വിശ്വമാതാ മഹോഷ്ഠികാ തഥാവിധം സ ഭഗവാന് ഈശാനം പരമേശ്വരമ്
ലോകത്തിന്റെ മുടി, ലോകത്തിന്റെ സുഗന്ധം, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ മാതാവ്, മഹാമധുമാക്ഷിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള രൂപത്തിൽ ഭഗവാൻ ഈശാനനെ, പരമേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.
ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശം സര്വാഭരണഭൂഷിതമ് അഥ തം മനസാ ധ്യാത്വാ യുക്താത്മാ വൈ പിതാമഹഃ
ശുദ്ധമായ സ്ഫടികംപോലെയും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കൃതനായവനെയും പിതാമഹൻ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു.
വവന്ദേ ദേവമീശാനം സര്വേശം സര്വഗം പ്രഭുമ് ഓമീശാന നമസ്തേ ഽസ്തു മഹാദേവ നമോ ഽസ്തു തേ
അവൻ ഈശാനനായ ദേവനെയും സർവ്വേശ്വരനെയും സർവ്വവ്യാപിയെയും വണങ്ങി: "ഓം ഈശാനാ, നമസ്കാരം. മഹാദേവാ, നമസ്കാരം." എന്നു പറഞ്ഞു.
നമോ ഽസ്തു സര്വവിദ്യാനാമ് ഈശാന പരമേശ്വര നമോ ഽസ്തു സര്വഭൂതാനാമ് ഈശാന വൃഷവാഹന
സർവ്വവിദ്യകളുടെയും ഈശാനാ, പരമേശ്വരാ, നിനക്കു നമസ്കാരം. സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും ഈശാനാ, വൃഷഭധ്വജാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
ബ്രഹ്മണോ ഽധിപതേ തുഭ്യം ബ്രഹ്മണേ ബ്രഹ്മരൂപിണേ നമോ ബ്രഹ്മാധിപതയേ ശിവം മേ ഽസ്തു സദാശിവ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അധിപതിയായവനേ, ബ്രഹ്മാവായവനേ, ബ്രഹ്മാരൂപിയായവനേ, ബ്രഹ്മാധിപതിയായവനേ, ശിവൻ എപ്പോഴും എനിക്ക് മംഗളമായിരിക്കട്ടെ.
ഓങ്കാരമൂര്തേ ദേവേശ സദ്യോജാത നമോനമഃ പ്രപദ്യേ ത്വാം പ്രപന്നോ ഽസ്മി സദ്യോജാതായ വൈ നമഃ
ഓംകാരത്തിന്റെ രൂപമായ ദേവേശാ, സദ്യോജാതാ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം. ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു, സദ്യോജാതനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
അഭവേ ച ഭവേ തുഭ്യം തഥാ നാതിഭവേ നമഃ ഭവോദ്ഭവ ഭവേശാന മാം ഭജസ്വ മഹാദ്യുതേ
അസ്തിത്വത്തിലും അനസ്തിത്വത്തിലും, അതിലുമല്ലാത്തതിലും നിനക്കു നമസ്കാരം. ഭവത്തിന്റെ ഉത്ഭവമായ ഭവേശാനേ, മഹാദ്യുതിയേ, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
വാമദേവ നമസ്തുഭ്യം ജ്യേഷ്ഠായ വരദായ ച നമോ രുദ്രായ കാലായ കലനായ നമോ നമഃ
വാമദേവനേ, ജ്യേഷ്ഠനേ, വരദായകനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. രുദ്രനേ, കാലനേ, അളക്കുന്നവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
നമോ വികരണായൈവ കാലവര്ണായ വര്ണിനേ ബലായ ബലിനാം നിത്യം സദാ വികരണായ തേ
വികരണനായവനേ, കാലത്തിന്റെ വർണ്ണമുള്ളവനേ, വർണ്ണമുള്ളവനേ, ബലവാനായവനേ, എപ്പോഴും ബലവാന്മാരിൽ പ്രധാനനായവനേ, എപ്പോഴും നിനക്കു നമസ്കാരം.
ബലപ്രമഥനായൈവ ബലിനേ ബ്രഹ്മരൂപിണേ സര്വഭൂതേശ്വരേശായ ഭൂതാനാം ദമനായ ച
ബലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, ബലവാനായവനേ, ബ്രഹ്മാരൂപിയായവനേ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായവനേ, ഭൂതങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
മനോന്മനായ ദേവായ നമസ്തുഭ്യം മഹാദ്യുതേ വാമദേവായ വാമായ നമസ്തുഭ്യം മഹാത്മനേ
ഉയർന്ന മനസ്സുള്ള ദേവനേ, മഹാദ്യുതിയേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വാമദേവനേ, കരുണാമയനേ, മഹാത്മാവേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
ജ്യേഷ്ഠായ ചൈവ ശ്രേഷ്ഠായ രുദ്രായ വരദായ ച കാലഹന്ത്രേ നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം മഹാത്മനേ
ജ്യേഷ്ഠനേ, ശ്രേഷ്ഠനേ, രുദ്രനേ, വരദായകനേ, കാലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, മഹാത്മാവേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
ഇതി സ്തവേന ദേവേശം നനാമ വൃഷഭധ്വജമ് യഃ പഠേത് സകൃദേവേഹ ബ്രഹ്മലോകം ഗമിഷ്യതി
ഇങ്ങനെ ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് വൃഷഭധ്വജനായ ദേവേശനെ വണങ്ങി. ആരെങ്കിലും ഇതു ഇവിടെ ഒരിക്കൽ പോലും പാരായണം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.
ശ്രാവയേദ്വാ ദ്വിജാന് ശ്രാദ്ധേ സ യാതി പരമാം ഗതിമ് ഏവം ധ്യാനഗതം തത്ര പ്രണമന്തം പിതാമഹമ്
അല്ലെങ്കിൽ, ഈ സ്തോത്രം ദ്വിജന്മാരെ ശ്രാദ്ധത്തിൽ കേൾപ്പിച്ചാൽ, അവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കും. അങ്ങനെ പിതാമഹൻ അവിടെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി വന്ദനം ചെയ്തു.
ഉവാച ഭഗവാനീശഃ പ്രീതോ ഽഹം തേ കിമിച്ഛസി തതസ്തു പ്രണതോ ഭൂത്വാ വാഗ്വിശുദ്ധം മഹേശ്വരമ്
ഭഗവാൻ ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?" അപ്പോൾ പിതാമഹൻ വണങ്ങി, ശുദ്ധമായ വാക്കുകളിൽ മഹേശ്വരനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
ഉവാച ഭഗവാന് രുദ്രം പ്രീതം പ്രീതേന ചേതസാ യദിദം വിശ്വരൂപം തേ വിശ്വഗൌഃ ശ്രേയസീശ്വരീ
ഭഗവാൻ സന്തുഷ്ടനായ മനസ്സോടെ രുദ്രനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ഈ വിശ്വരൂപവും, വിശ്വഗാവും, ഏറ്റവും ശുഭമായ അധിപതിയാണ്."
ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമി യഥേയം പരമേശ്വര കൈഷാ ഭഗവതീ ദേവീ ചതുഷ്പാദാ ചതുര്മുഖീ
പരമേശ്വരാ, ഈ ഭഗവതിയായ ദേവി ആരാണ്? നാലു കാലും നാലു മുഖവും ഉള്ളവളാണല്ലോ, അതിന്റെ രഹസ്യം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ചതുഃശൃങ്ഗീ ചതുര്വക്ത്രാ ചതുര്ദംഷ്ട്രാ ചതുഃസ്തനീ ചതുര്ഹസ്താ ചതുര്നേത്രാ വിശ്വരൂപാ കഥം സ്മൃതാ
നാലു കൊമ്പുകളും നാലു വായുകളും നാലു കുരുക്കളും നാലു മുലകളും നാലു കൈകളും നാലു കണ്ണുകളും ഉള്ളവളായി, ലോകത്തിന്റെ രൂപമായ ദേവിയെ എങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു?
കിംനാമഗോത്രാ കസ്യേയം കിംവീര്യാ ചാപി കര്മതഃ തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ദേവദേവോ വൃഷധ്വജഃ
ഈ ദേവിക്ക് എന്താണ് പേര്, ഏത് വംശത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ, ആരുടേതാണ് അവൾ, അവളുടെ ശക്തിയും പ്രവർത്തികളും എന്താണ്? ഈ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ ദേവദേവനായ വൃഷധ്വജൻ—
പ്രാഹ ദേവവൃഷം ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാണം ചാത്മസംഭവമ് രഹസ്യം സര്വമന്ത്രാണാം പാവനം പുഷ്ടിവര്ധനമ്
ദൈവികമായ കാളയോടും സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവിനോടും സംസാരിച്ചു: എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും രഹസ്യവും, വിശുദ്ധിയും, പോഷകത്വവും അവിടെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.