ദുര്ധരേണ രഥാങ്ഗേന കൃച്ഛ്രേണാപി ദ്വിജോത്തമാഃ സ്ഥാപയാമാസ വൈ സ്കന്ധേ ദ്വിധാഭൂതശ് ച തേന വൈ
ദുര്ജയമായ രഥചക്രം കൊണ്ട് വലിയ കഷ്ടതയോടെ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ ചക്രം കൊണ്ട് രണ്ടായി ചിതറി, ചക്രം അവനെ തോളിൽ നിർത്തി.
കുലിശേന യഥാ ഛിന്നോ ദ്വിധാ ഗിരിവരോ ദ്വിജാഃ പപാത ദൈത്യോ ബലവാന് അഞ്ജനാദ്രിരിവാപരഃ
വജ്രം കൊണ്ട് വലിയ പർവതം രണ്ടായി ചിതറുന്നതുപോലെ, മഹാബലശാലിയായ ദൈത്യൻ അഞ്ജനപർവതംപോലെ വീണു.
തസ്യ രക്തേന രൌദ്രേണ സമ്പൂര്ണമ് അഭവത്ക്ഷണാത് തദ്രക്തമഖിലം രുദ്രനിയോഗാന്മാംസമേവ ച
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവന്റെ ഭയങ്കരമായ രക്തം നിലം നിറഞ്ഞു. രുദ്രന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ആ രക്തവും മാംസവും എല്ലാം മാംസമായിത്തീർന്നു.
മഹാരൌരവമാസാദ്യ രക്തകുണ്ഡമഭൂദഹോ ജലന്ധരം ഹതം ദൃഷ്ട്വാ ദേവഗന്ധര്വപാര്ഷദാഃ
വലിയ ഭയങ്കരമായ രക്തക്കുളം അവിടെ ഉണ്ടായി. ജലന്ധരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെ കണ്ട ദേവന്മാരും ഗന്ധർവരും സന്തോഷിച്ചു.
സിംഹനാദം മഹത്കൃത്വാ സാധു ദേവേതി ചാബ്രുവന് യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി ജലന്ധരവിമര്ദനമ്
അവർ വലിയ സിംഹനാദം മുഴക്കി, 'ശഭാശ് ദേവാ' എന്ന് പറഞ്ഞു. ജലന്ധരന്റെ വധകഥ ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ,
ശ്രാവയേദ്വാ യഥാന്യായം ഗാണപത്യമവാപ്നുയാത്
അല്ലെങ്കിൽ യഥാവിധി മറ്റൊരാളോട് വായിപ്പിച്ചാലോ, ഗണപതിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കും.
കഥം ദേവേന വൈ സൂത ദേവദേവാന്മഹേശ്വരാത് സുദര്ശനാഖ്യം വൈ ലബ്ധം വക്തുമര്ഹസി വിഷ്ണുനാ
ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് വിഷ്ണു സുദർശനചക്രം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്ന്, സൂതാ, നീ പറയണം.
ദേവാനാമ് അസുരേന്ദ്രാണാമ് അഭവച്ച സുദാരുണഃ സര്വേഷാമേവ ഭൂതാനാം വിനാശകരണോ മഹാന്
ദേവന്മാരും അസുരാധിപന്മാരും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി. എല്ലാ ജീവികൾക്കും അതു നാശം വിതറി.
തേ ദേവാഃ ശക്തിമുശലൈഃ സായകൈര്നതപര്വഭിഃ പ്രഭിദ്യമാനാഃ കുന്തൈശ് ച ദുദ്രുവുര്ഭയവിഹ്വലാഃ
അസുരന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ, മുഷലങ്ങൾ, അമ്പുകൾ, കുന്തങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ദേവന്മാർ തകർന്നുപോയി, ഭയത്തിൽ വിറെച്ച് ഓടി.
പരാജിതാസ്തദാ ദേവാ ദേവദേവേശ്വരം ഹരിമ് പ്രണേമുസ്തം സുരേശാനം ശോകസംവിഗ്നമാനസാഃ
അപ്പോൾ തോറ്റ ദേവന്മാർ ദു:ഖത്തിൽ മനസ്സു നിറഞ്ഞ്, ഹരിയെ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനെയും ദേവദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനെയും വണങ്ങി.
താന് സമീക്ഷ്യാഥ ഭഗവാന് ദേവദേവേശ്വരോ ഹരിഃ പ്രണിപത്യ സ്ഥിതാന്ദേവാന് ഇദം വചനമബ്രവീത്
അപ്പോള് അവരെ കണ്ടു, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ മഹാത്മാവായ ഹരിച് അവരോടു അടുക്കി, നമസ്കരിച്ചു, അവിടുത്തെ ഈ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു:
വത്സാഃ കിമിതി വൈ ദേവാശ് ച്യുതാലങ്കാരവിക്രമാഃ സമാഗതാഃ സസംതാപാ വക്തുമര്ഹഥ സുവ്രതാഃ
"മക്കളേ, ദേവന്മാരേ, നിങ്ങള് അലങ്കാരവും വീരതയും ഇല്ലാതെ, ദുഃഖിതരായി, എന്തിനാണ് ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്നത്? സത്യവ്രതന്മാരായ നിങ്ങള്, സംഭവിച്ചത് പറയൂ."
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തഥാഭൂതാഃ സുരോത്തമാഃ പ്രണമ്യാഹുര്യഥാവൃത്തം ദേവദേവായ വിഷ്ണവേ
അവിടുത്തെ വാക്കുകള് കേട്ടു, ആ ദുഃഖിതരായ ഉത്തമദേവന്മാര് നമസ്കരിച്ച്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം ദേവദേവനായ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്ദേവദേവേശ വിഷ്ണോ ജിഷ്ണോ ജനാര്ദന ദാനവൈഃ പീഡിതാഃ സര്വേ വയം ശരണമാഗതാഃ
"ഭഗവന്, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, വിഷ്ണുവേ, ജയശാലിയായ ജനാര്ദനാ, ഞങ്ങള് എല്ലാവരും ദാനവന്മാരാല് പീഡിതരായി, നിങ്ങളുടെ അടുക്കല് അഭയം തേടി വന്നിരിക്കുന്നു."
ത്വമേവ ദേവദേവേശ ഗതിര്നഃ പുരുഷോത്തമ ത്വമേവ പരമാത്മാ ഹി ത്വം പിതാ ജഗതാമപി
"ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, പരമപുരുഷനേ, ഞങ്ങളുടെ ഏകാശ്രയവും നീയാണു്; നീയാണ് പരമാത്മാവും, ഈ ലോകങ്ങളുടെ പിതാവും."
ത്വമേവ ഭര്താ ഹര്താ ച ഭോക്താ ദാതാ ജനാര്ദന ഹന്തുമര്ഹസി തസ്മാത്ത്വം ദാനവാന്ദാനവാര്ദന
"നീയാണ് രക്ഷകന്, നാശിപ്പിക്കുന്നവന്, അനുഭവിക്കുന്നവന്, ദാനിക്കുന്നവന്, ജനാര്ദനാ. അതുകൊണ്ട്, ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കേണ്ടത് നിനക്കാണ്, ദാനവവീരനേ."
ദൈത്യാശ് ച വൈഷ്ണവൈര്ബ്രാഹ്മൈ രൌദ്രൈര്യാമ്യൈഃ സുദാരുണൈഃ കൌബേരൈശ്ചൈവ സൌമ്യൈശ് ച നൈരൃത്യൈര്വാരുണൈര്ദൃഢൈഃ
ദൈത്യന്മാര് വൈഷ്ണവ, ബ്രാഹ്മണ, രൗദ്ര, യമ, കുബേര, സോമ, നൈരൃത, വരുൺ എന്നീ ശക്തികളാല് കാത്തിരിക്കുന്നു. അവര് അതീവ ഭയങ്കരരും ശക്തരുമാണ്.
വായവ്യൈശ് ച തഥാഗ്നേയൈര് ഐശാനൈര് വാര്ഷികൈഃ ശുഭൈഃ സൌരൈ രൌദ്രൈസ് തഥാ ഭീമൈഃ കമ്പനൈര് ജൃമ്ഭണൈര് ദൃഢൈഃ
വായു, അഗ്നി, ഈശാന, വര്ഷ, സൂര്യ, രൗദ്ര, ഭീമ, കംപ, ജൃംഭ എന്നീ ശക്തികളാലും അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
അവധ്യാ വരലാഭാത്തേ സര്വേ വാരിജലോചന സൂര്യമണ്ഡലസമ്ഭൂതം ത്വദീയം ചക്രമ് ഉദ്യതമ്
കമലനയനനേ, അവര് എല്ലാവരും വരപ്രാപ്തിയാല് അജേയരായി. സൂര്യമണ്ഡലത്തില് നിന്നു ജനിച്ച നിന്റെ ചക്രം ഉയര്ത്തിയിരിക്കുന്നു.
കുണ്ഠിതം ഹി ദധീചേന ച്യാവനേന ജഗദ്ഗുരോ ദണ്ഡം ശാര്ങ്ഗം തവാസ്ത്രം ച ലബ്ധം ദൈത്യൈഃ പ്രസാദതഃ
പക്ഷേ, ദധീചിയും ച്യവനനും അതിനെ മന്ദമാക്കി. ലോകഗുരുവേ, നിന്റെ ദണ്ഡവും ശാരംഗവും ആയുധവും ദൈത്യന്മാര് അനുകമ്പയാല് ലഭിച്ചു.
പുരാ ജലന്ധരം ഹന്തും നിര്മിതം ത്രിപുരാരിണാ രഥാങ്ഗം സുശിതം ഘോരം തേന താന് ഹന്തുമ് അര്ഹസി
പണ്ടു ജലന്ധരനെ സംഹരിക്കാന് ത്രിപുരസംഹാരിയായ ശിവന് ഒരു രഥചക്രം നിര്മ്മിച്ചു. അതിന് അതീവ മൂര്ച്ചയും ഭയാനകതയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതുപയോഗിച്ച് അവരെ സംഹരിക്കണം.
തസ്മാത്തേന നിഹന്തവ്യാ നാന്യൈഃ ശസ്ത്രശതൈരപി തതോ നിശമ്യ തേഷാം വൈ വചനം വാരിജേക്ഷണഃ
അതിനാല്, മറ്റൊരു ആയുധംകൊണ്ടല്ല, അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരെ സംഹരിക്കണം. ദേവന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകള് കമലനയനന് കേട്ടു.
വാചസ്പതിമുഖാനാഹ സ ഹരിശ്ചക്രഭൃത് സ്വയമ് ഭോഭോ ദേവാ മഹാദേവം സര്വൈര് ദേവൈഃ സനാതനൈഃ
അപ്പോള് ചക്രധാരിയായ ഹരിച്, വാചസ്പതി മുതലായ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: "ദേവന്മാരേ, എല്ലാ ശാശ്വതദേവന്മാരോടും കൂടി മഹാദേവനോടു് പോകാം."
സമ്പ്രാപ്യ സാംപ്രതം സര്വം കരിഷ്യാമി ദിവൌകസാമ് ദേവാ ജലന്ധരം ഹന്തും നിര്മിതം ഹി പുരാരിണാ
"ഇപ്പോള് എല്ലാം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരെ, ജലന്ധരനെ സംഹരിക്കാന് ത്രിപുരസംഹാരിയായ ശിവന് ഒരു ആയുധം നിര്മ്മിച്ചിരുന്നു."
ലബ്ധ്വാ രഥാങ്ഗം തേനൈവ നിഹത്യ ച മഹാസുരാന് സര്വാന്ധുന്ധുമുഖാന്ദൈത്യാന് അഷ്ടഷഷ്ടിശതാന് സുരാന്
"രഥചക്രം ലഭിച്ച്, അതുപയോഗിച്ച് മഹാസുരന്മാരെയും, ധുന്ധുമുഖനായ ദൈത്യന്മാരെയും, അമ്പതു ആറു ദൈത്യഗണങ്ങളെയും സംഹരിക്കും."
സബാന്ധവാന്ക്ഷണാദേവ യുഷ്മാന് സംതാരയാമ്യഹമ് ഏവമ് ഉക്ത്വാ സുരശ്രേഷ്ഠാന് സുരശ്രേഷ്ഠമനുസ്മരന്
"അവരുടെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ടു നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കും. ഇങ്ങനെ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരോട് പറഞ്ഞ്, ദേവശ്രേഷ്ഠനെ ഓര്ത്തുകൊണ്ട്..."
സുരശ്രേഷ്ഠസ്തദാ ശ്രേഷ്ഠം പൂജയാമാസ ശങ്കരമ് ലിങ്ഗം സ്ഥാപ്യ യഥാന്യായം ഹിമവച്ഛിഖരേ ശുഭേ
അപ്പോള് ദേവശ്രേഷ്ഠന് ഉത്തമനായ ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു. ഹിമവാന്റെ മനോഹരമായ ശിഖരത്തില് യഥാവിധി ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.
മേരുപര്വതസംകാശം നിര്മിതം വിശ്വകര്മണാ ത്വരിതാഖ്യേന രുദ്രേണ രൌദ്രേണ ച ജനാര്ദനഃ
മേരുപര്വതംപോലെയുള്ള ആ ലിംഗം വിശ്വകര്മ്മ നിര്മ്മിച്ചു. ത്വരിതന് എന്ന പേരിലുള്ള ജനാര്ദനനും, രുദ്രനും രൗദ്രനും ചേര്ന്ന് അതിനെ സ്ഥാപിച്ചു.
സ്നാപ്യ സമ്പൂജ്യ ഗന്ധാദ്യൈര് ജ്വാലാകാരം മനോരമമ് തുഷ്ടാവ ച തദാ രുദ്രം സമ്പൂജ്യാഗ്നൌ പ്രണമ്യ ച
അവൻ അഗ്നിയെ സ്നാനവും പൂജയും നടത്തി, അതിന്റെ ജ്വാലപോലെയുള്ള മനോഹരമായ രൂപത്തെ ആരാധിച്ചു. പിന്നെ അഗ്നിയിൽ നമസ്കരിച്ച് രുദ്രനെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവം നാമ്നാം സഹസ്രേണ ഭവാദ്യേന യഥാക്രമമ് പൂജയാമാസ ച ശിവം പ്രണവാദ്യം നമോ ഽന്തകമ്
അവൻ ഭവനു തുടങ്ങിയ ആയിരം നാമങ്ങൾ ക്രമമായി ഉച്ചരിച്ച്, പ്രണവം കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച് 'നമോ അന്തക'ം വരെ ശിവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.