കുലാലചക്രവച്ഛക്ത്യാ പ്രേരിതോ ഽസി പിനാകിനാ അദ്യാപി തവ നിക്ഷിപ്തം കപാലം കൂര്മരൂപിണഃ
കുമ്മിയന്റെ ചക്രംപോലെ, പിനാകധാരിയാല് നീ പ്രേരിതനാണ്; ഇന്നും കൂര്മരൂപിയായവന്റെ കപാലം നിനക്കു മേല് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹരഹാരലതാമധ്യേ മുഗ്ധ കസ്മാന്ന ബുധ്യസേ വിസ്മൃതം കിം തദംശേന ദംഷ്ട്രോത്പാതനപീഡിതഃ
ഹരന്റെ ഹാരമധ്യേ, ഭ്രമിച്ചവനേ, നീ എന്തുകൊണ്ട് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല? അംശം മറന്നുപോയോ? ദന്തം ഉയര്ന്നതിന്റെ വേദനയില് നിന്നാണോ അതു?
വാരാഹവിഗ്രഹസ്തേ ഽദ്യ സാക്രോശം താരകാരിണാ ദഗ്ധോ ഽസി യസ്യ ശൂലാഗ്രേ വിഷ്വക്സേനച്ഛലാദ്ഭവാന്
ഇന്ന്, നിന്റെ വരാഹരൂപത്തില്, താരകന്റെ ശത്രുവിന്റെ ശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തില് നീ, വലിയ നിലാവിലാപത്തോടെ, വിസ്വക്സേനനായി വഞ്ചനയാല് ദഹിക്കപ്പെട്ടു.
ദക്ഷയജ്ഞേ ശിരശ്ഛിന്നം മയാ തേ യജ്ഞരൂപിണഃ അദ്യാപി തവ പുത്രസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പഞ്ചമം ശിരഃ
ദക്ഷയാഗത്തില് യജ്ഞസ്വരൂപനായ നിന്റെ തല ഞാനാണ് വെട്ടിയത്; ഇന്നും നിന്റെ മകനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ തല അവിടെയുണ്ട്.
ഛിന്നം തമേനാഭിസംധം തദംശം തസ്യ തദ്ബലമ് നിര്ജിതസ്ത്വം ദധീചേന സംഗ്രാമേ സമരുദ്ഗണഃ
അവന് ഉദ്ദേശപൂര്വം ആ ഭാഗം, ആ ശക്തി, വെട്ടിമാറ്റി; നീയും മരുത് ദേവന്മാരും ദധീചിയാല് യുദ്ധത്തില് തോറ്റു.
കണ്ഡൂയമാനേ ശിരസി കഥം തദ്വിസ്മൃതം ത്വയാ ചക്രം വിക്രമതോ യസ്യ ചക്രപാണേ തവ പ്രിയമ്
നിന്റെ തലയില് കുരു വന്നപ്പോള് നീ അതിനെ എങ്ങനെ മറന്നു? ധൈര്യത്തോടെ പ്രവര്ത്തിച്ചവന്റെ പ്രിയമായ ചക്രം, ചക്രധാരിയായ നിനക്ക് പ്രിയമായത്.
കുതഃ പ്രാപ്തം കൃതം കേന ത്വയാ തദപി വിസ്മൃതമ് തേ മയാ സകലാ ലോകാ ഗൃഹീതാസ്ത്വം പയോനിധൌ
അത് എവിടെ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്? ആരാണ് അതുണ്ടാക്കിയതെന്ന് നീ മറന്നോ? നീ പാലാഴിയില് ആയിരിക്കുമ്പോള് ഞാന് എല്ലാ ലോകവും പിടിച്ചെടുത്തു.
നിദ്രാപരവശഃ ശേഷേ സ കഥം സാത്ത്വികോ ഭവാന് ത്വദാദിസ്തമ്ബപര്യന്തം രുദ്രശക്തിവിജൃമ്ഭിതമ്
നീ ഉറക്കത്തില് അടിമപ്പെട്ട് കിടക്കുമ്പോള് എങ്ങനെ സത്ത്വഗുണം ഉള്ളവനാകാം? നിന്റെ ആ ദണ്ഡത്തിന്റെ അടിയില് നിന്ന് മുകളിലേക്കു രുദ്രന്റെ ശക്തി വ്യാപിക്കുന്നു.
ശക്തിമാനഭിതസ്ത്വം ച ഹ്യ് അനലസ്ത്വം ച മോഹിതഃ തത്തേജസോ ഽപി മാഹാത്മ്യം യുവാം ദ്രഷ്ടും ന ഹി ക്ഷമൌ
നിനക്ക് ശക്തിയും തീപോലുള്ള ശക്തിയും ഉണ്ടെങ്കിലും, നീ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു; ആ മഹത്തായ തേജസ്സിന്റെ മഹത്വം കാണാന് നിങ്ങളിര്ക്കുമാവില്ല.
സ്ഥൂലാ യേ ഹി പ്രപശ്യന്തി തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ് ദ്യാവാപൃഥിവ്യാ ഇന്ദ്രാഗ്നിയമസ്യ വരുണസ്യ ച
വൈകുണ്ഠത്തിന്റെ പരമപദം, ദ്യാവാപൃഥിവി, ഇന്ദ്രന്, അഗ്നി, യമന്, വരുണന് എന്നിവരുടെ അതിരുകളായി കാണുന്നവര് അതിനെ സ്ഥൂലമായി മാത്രം കാണുന്നു.
ധ്വാന്തോദരേ ശശാങ്കസ്യ ജനിത്വാ പരമേശ്വരഃ കാലോ ഽസി ത്വം മഹാകാലഃ കാലകാലോ മഹേശ്വരഃ
അന്ധകാരത്തിന്റെ ഗര്ഭത്തില് നിന്ന് ചന്ദ്രന് ജനിക്കുന്നു; നീയാണ് കാലം, പരമേശ്വരന്, നീയാണ് മഹാകാലന്, കാലത്തിന്റെ കാലന്, മഹാദേവന്.
അതസ്ത്വമുഗ്രകലയാ മൃത്യോര്മൃത്യുര്ഭവിഷ്യസി സ്ഥിരധന്വാ ക്ഷയോ വീരോ വീരോ വിശ്വാധികഃ പ്രഭുഃ
അതുകൊണ്ട്, നിന്റെ ഭയങ്കരമായ രൂപത്തോടെ, നീ മരണത്തിനും മരണമായ് മാറും; ഉറച്ച വില്ലും, നാശവും, വീരതയും, എല്ലാം അതിജീവിക്കുന്ന പ്രഭുവും നീയാകും.
ഉപഹസ്താ ജ്വരം ഭീമോ മൃഗപക്ഷിഹിരണ്മയഃ ശാസ്താശേഷസ്യ ജഗതോ ന ത്വം നൈവചതുര്മുഖഃ
നീ കൈ ഉയര്ത്തി ഭയങ്കരമായ ജ്വരം, പൊന്നുപോലുള്ള മൃഗവും പക്ഷിയും; നീയാണ് ലോകത്തെ ശിക്ഷിക്കുന്നവന്—നീയും ചതുരാനനനും അല്ല.
ഇത്ഥം സര്വം സമാലോക്യ സംഹരാത്മാനമ് ആത്മനാ നോ ചേദിദാനീം ക്രോധസ്യ മഹാഭൈരവരൂപിണഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം കണ്ടു, നിന്റെ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചു വിളിക്കണം; അല്ലെങ്കില് മഹാഭൈരവന്റെ ക്രോധം ഇപ്പോള് വീഴും.
വജ്രാശനിരിവ സ്ഥാണോസ് ത്വ് ഏവം മൃത്യുഃ പതിഷ്യതി ഇത്യുക്തോ വീരഭദ്രേണ നൃസിംഹഃ ക്രോധവിഹ്വലഃ
സ്ഥാണുവിന്റെ വജ്രംപോലെ, മരണവും ഇങ്ങനെ നിന്റെ മേല് വീഴും—വീരഭദ്രന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള് നരസിംഹന് ക്രോധത്തില് വിറയച്ചു.
നനാദ തനുവേഗേന തം ഗൃഹീതും പ്രചക്രമേ അത്രാന്തരേ മഹാഘോരം വിപക്ഷഭയകാരണമ്
അവന് തന്റെ പൂര്ണശക്തിയോടെ ഗര്ജിച്ചു, അവനെ പിടിക്കാനായി ഓടി; അതിനിടയില് ഭയങ്കരമായ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു രൂപം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഗഗനവ്യാപി ദുര്ധര്ഷശൈവതേജഃസമുദ്ഭവമ് വീരഭദ്രസ്യ തദ്രൂപം തത്ക്ഷണാദേവ ദൃശ്യതേ
ആ ആകാരം ആകാശം നിറച്ചു, ജയിക്കാനാവാത്തത്, ശിവന്റെ ശക്തിയില് നിന്നു ഉദിച്ചത്, വീരഭദ്രന്റെ ആ രൂപം ഉടനെ കാണപ്പെട്ടു.
ന തദ്ധിരണ്മയം സൌമ്യം ന സൌരം നാഗ്നിസംഭവമ് ന തഡിച്ചന്ദ്രസദൃശമ് അനൌപമ്യം മഹേശ്വരമ്
അത് പൊന്നുപോലുമല്ല, സൌമ്യവുമല്ല, സൂര്യനോ അഗ്നിയില് നിന്നുള്ളതോ അല്ല, മിന്നലോ ചന്ദ്രനോ പോലുമല്ല—അതു ഉപമയില്ലാത്ത മഹാദേവന്റെ രൂപം.
തദാ തേജാംസി സര്വാണി തസ്മിന് ലീനാനി ശാങ്കരേ തതോ വ്യക്തോ മഹാതേജാ വ്യക്തേ സംഭവതസ്തതഃ
അപ്പോള് ശംകരന്റെ ആ രൂപത്തില് എല്ലാ ശക്തികളും ലയിച്ചു; അതില് നിന്ന് മഹത്തായ പ്രകാശം വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
രുദ്രസാധാരണം ചൈവ ചിഹ്നിതം വികൃതാകൃതി തതഃ സംഹാരരൂപേണ സുവ്യക്തഃ പരമേശ്വരഃ
അത് രുദ്രനോട് സാമ്യമുള്ളതും, ഭയങ്കരമായ രൂപവും; പിന്നെ സംഹാരരൂപത്തില് പരമേശ്വരന് വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പശ്യതാം സര്വദേവാനാം ജയശബ്ദാദിമങ്ഗലൈഃ സഹസ്രബാഹുര് ജടിലശ് ചന്ദ്രാര്ധകൃതശേഖരഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും നോക്കുന്പോള്, ജയഘോഷവും മംഗളശബ്ദങ്ങളും മുഴങ്ങുമ്പോള്, ആയിരം കൈകളും ജടയും ചന്ദ്രാര്ദ്ധം കിരീടത്തില് ധരിച്ചവനും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ മൃഗാര്ധശരീരേണ പക്ഷാഭ്യാം ചഞ്ചുനാ ദ്വിജാഃ അതിതീക്ഷ്ണമഹാദംഷ്ട്രോ വജ്രതുല്യനഖായുധഃ
അവന് മൃഗത്തിന്റെ അരശരീരവും, ചിറകുകളും മുക്കും ഉള്ളവനായി, അത്യന്തം മൂര്ച്ചയുള്ള വലിയ പല്ലുകളും വജ്രംപോലുള്ള നഖായുധങ്ങളും ധരിച്ചവനായി, ദ്വിജന്മാരേ, പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കണ്ഠേ കാലോ മഹാബാഹുശ് ചതുഷ്പാദ് വഹ്നിസംഭവഃ യുഗാന്തോദ്യതജീമൂതഭീമഗംഭീരനിഃസ്വനഃ
അവന്റെ കഴുത്തിൽ തന്നെ കാലം, ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ, നാലു കാലുകളും, അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനും, യുഗാന്തത്തിൽ ഉയരുന്ന മേഘങ്ങൾ പോലെ ഭയങ്കരവും ആഴമുള്ള ഉച്ചാരവും ഉള്ളവനുമാണ്.
സമം കുപിതവൃത്താഗ്നിവ്യാവൃത്തനയനത്രയഃ സ്പഷ്ടദംഷ്ട്രോ ഽധരോഷ്ഠശ് ച ഹുങ്കാരേണ യുതോ ഹരഃ
അവന്റെ രൂപം ക്രൂരമാണ്; മൂന്നു കണ്ണുകളും കുപിതമായ അഗ്നിപോലെ പുറത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പല്ലുകൾ പുറത്തു കാണിക്കുന്നു, താഴത്തെ അധരം മുന്നിൽ突出മായിരിക്കുന്നു, ഹരൻ ഉഗ്രമായ ഒരു ഉച്ചാരത്തോടെ നില്ക്കുന്നു.
ഹരിസ്തദ്ദര്ശനാദേവ വിനഷ്ടബലവിക്രമഃ ബിഭ്രദ് ഔര്മ്യം സഹസ്രാംശോര് അധഃ ഖദ്യോതവിഭ്രമമ്
അവനെ കണ്ടയുടൻ ഹരിക്ക് എല്ലാ ശക്തിയും ധൈര്യവും നഷ്ടമായി; മേലിൽ സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയും, താഴെ പുഴുക്കിളികളുടെ മങ്ങലുള്ള വെളിച്ചംപോലെയും അവൻ തെളിഞ്ഞുനിന്നു.
അഥ വിഭ്രമ്യ പക്ഷാഭ്യാം നാഭിപാദേ ഽഭ്യുദാരയന് പാദാവാബധ്യ പുച്ഛേന ബാഹുഭ്യാം ബാഹുമണ്ഡലമ്
അപ്പോൾ, തന്റെ ചിറകുകൾ കൊണ്ടു ചുറ്റി, ഹരിയെ നാഭിയിലും കാലിലും പിടിച്ചു ഉയർത്തി, വാലിൽ കാലുകൾ കെട്ടി, ഭുജങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭുജങ്ങൾ ചുറ്റി പിടിച്ചു.
ഭിന്ദന്നുരസി ബാഹുഭ്യാം നിജഗ്രാഹ ഹരോ ഹരിമ് തതോ ജഗാമ ഗഗനം ദേവൈഃ സഹ മഹര്ഷിഭിഃ
ഭുജങ്ങൾ കൊണ്ട് ഹരിയുടെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു, ഹരൻ അവനെ പിടിച്ചു; പിന്നെ ദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും കൂടെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
സഹസൈവ ഭയാദ്വിഷ്ണും വിഹഗശ് ച യഥോരഗമ് ഉത്ക്ഷിപ്യോത്ക്ഷിപ്യ സംഗൃഹ്യ നിപാത്യ ച നിപാത്യ ച
അപ്രത്യക്ഷമായ ഭയത്തിൽ, പക്ഷി വിഷ്ണുവിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയർത്തി താഴെ ഇട്ടു, പിടിച്ചു താഴെ ഇട്ടു, വീണ്ടും വീണ്ടും താഴെ ഇട്ടു.
ഉഡ്ഡീയോഡ്ഡീയ ഭഗവാന് പക്ഷാഘാതവിമോഹിതമ് ഹരിം ഹരന്തം വൃഷഭം വിശ്വേശാനം തമീശ്വരമ്
പക്ഷികൾ കൊണ്ടുള്ള അടികൾകൊണ്ട് ഭ്രമിച്ച ഹരിയെ, ആ മഹാത്മാവ് ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുപോയി; അവൻ കാളയുള്ള പതാകയുള്ളവനും, സർവ്വലോകനാഥനും, ആ മഹേശ്വരനുമാണ്.
അനുയാന്തി സുരാഃ സര്വേ നമോവാക്യേന തുഷ്ടുവുഃ നീയമാനഃ പരവശോ ദീനവക്ത്രഃ കൃതാഞ്ജലിഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും പിന്തുടർന്ന്, വന്ദന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു; വിഷ്ണു, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ, ദു:ഖിതമായ മുഖത്തോടും കയ്യുകൂപ്പി നിൽക്കുന്നു.