തസ്മാദേതന്മയാ ലബ്ധമ് അന്യഥാ നോപപദ്യതേ യഃ സ്മരേന്മനസാ രുദ്രം പ്രാണാന്തേ സകൃദേവ വാ
അതുകൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെയും എനിക്ക് ലഭിച്ചത്; അല്ലെങ്കിൽ ഇതൊന്നും സംഭവിക്കില്ലായിരുന്നു. ആരെങ്കിലും മരണം സമീപിക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കൽ പോലും മനസ്സിൽ രുദ്രനെ ഓർക്കുകയാണെങ്കിൽ—
സ യാതി ശിവസായുജ്യം കിം പുനര്ബഹുശഃ സ്മരന് ബ്രഹ്മാ ച ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ
അവൻ ശിവസായുജ്യം നേടും; പിന്നെ പലതവണ ഓർക്കുന്നവൻ എത്രയോ കൂടുതലാണ്! ബ്രഹ്മാവും, ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവും, എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം—
ശരണം പ്രാപ്യ തിഷ്ഠന്തി തമേവ ശരണം വ്രജേത് ഏവം സംചിന്ത്യ തുഷ്ടാത്മാ സോ ഽന്ധകശ് ചാന്ധകാര്ദനമ്
അവർ ശരണം തേടി അവനിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനാൽ അവനിൽ തന്നെ ശരണം തേടണം. ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് അന്ധകൻ, അന്ധകസംഹാരൻ, മനസ്സിൽ തൃപ്തനായി.
സഗണം ശിവമീശാനമ് അസ്തുവത്പുണ്യഗൌരവാത് പ്രാര്ഥിതസ്തേന ഭഗവാന് പരമാര്തിഹരോ ഹരഃ
തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ശിവനെ മഹത്വംകൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു. അങ്ങനെ അവൻ പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, പരമാര്ത്തി ഹരനായ ഭഗവാൻ സന്തോഷിച്ചു.
ഹിരണ്യനേത്രതനയം ശൂലാഗ്രസ്ഥം സുരേശ്വരഃ പ്രോവാച ദാനവം പ്രേക്ഷ്യ ഘൃണയാ നീലലോഹിതഃ
ഹിരണ്യനെത്രന്റെ മകനായ അന്ധകൻ ശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ തുളഞ്ഞിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, ദേവാദിപതി, നീലലോഹിതൻ, കരുണയോടെ ആ ദാനവനോട് പറഞ്ഞു.
തുഷ്ടോ ഽസ്മി വത്സ ഭദ്രം തേ കാമം കിം കരവാണി തേ വരാന്വരയ ദൈത്യേന്ദ്ര വരദോ ഽഹം തവാന്ധക
എനിക്ക് സന്തോഷം, മകനേ, നിന്റെ ഭാഗ്യം. എന്ത് വരം വേണം? ദാനവരാജാവേ, അന്ധകാ, ഞാൻ നിനക്കു വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ്; വേണമെന്നു പറയു.
ശ്രുത്വാ വാക്യം തദാ ശംഭോര് ഹിരണ്യനയനാത്മജഃ ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ വാചാ പ്രോവാചേദം മഹേശ്വരമ്
ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഹിരണ്യനെത്രന്റെ മകൻ ആനന്ദത്തിൽ കംപിച്ച സ്വരത്തിൽ മഹേശ്വരനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്ദേവദേവേശ ഭക്താര്തിഹര ശങ്കര ത്വയി ഭക്തിഃ പ്രസീദേശ യദി ദേയോ വരശ് ച മേ
ഭഗവനെ, ദേവദേവേശാ, ഭക്തരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്ന ശങ്കരാ, എനിക്ക് ഒരു വരം നൽകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഭഗവൻ്റെ ഭക്തി എനിക്ക് നൽകണമേ.
ശ്രുത്വാ ഭവോ ഽപി വചനമ് അന്ധകസ്യ മഹാത്മനഃ പ്രദദൌ ദുര്ലഭാം ശ്രദ്ധാം ദൈത്യേന്ദ്രായ മഹാദ്യുതിഃ
മഹാത്മാവായ അന്ധകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭവൻ, മഹാതേജസ്സോടെ, ദാനവരാജാവിന് അപൂർവ്വമായ വിശ്വാസം നൽകി.
ഗാണപത്യം ച ദൈത്യായ പ്രദദൌ ചാവരോപ്യ തമ് പ്രണേമുസ്തം സുരേന്ദ്രാദ്യാ ഗാണപത്യേ പ്രതിഷ്ഠിതമ്
അവനോട് ഗാണപത്യം കൂടി നൽകി, അവനെ സ്ഥാനാരോഹിതനാക്കി. ഗാണപത്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായ അവനെ ദേവേന്ദ്രന്മാരും മറ്റ് ദേവന്മാരും വണങ്ങി.
കഥമസ്യ പിതാ ദൈത്യോ ഹിരണ്യാക്ഷഃ സുദാരുണഃ വിഷ്ണുനാ സൂദിതോ വിഷ്ണുര് വാരാഹത്വം കഥം ഗതഃ
അവന്റെ പിതാവായ ഭയങ്കരനായ ഹിരണ്യാക്ഷനെ വിഷ്ണു എങ്ങനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി? വിഷ്ണു എങ്ങനെ വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ചു?
തസ്യ ശൃങ്ഗം മഹേശസ്യ ഭൂഷണത്വം കഥം ഗതമ് ഏതത്സര്വം വിശേഷേണ സൂത വക്തുമിഹാര്ഹസി
അവന്റെ കുരിശ് മഹേശ്വരന്റെ അലങ്കാരമായി എങ്ങനെ മാറി? സൂതാ, ഇതെല്ലാം നീ വിശദമായി ഇവിടെ പറയണം.
ഹിരണ്യകശിപോര്ഭ്രാതാ ഹിരണ്യാക്ഷ ഇതി സ്മൃതഃ പുരാന്ധകാസുരേശസ്യ പിതാ കാലാന്തകോപമഃ
ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ സഹോദരനാണ് ഹിരണ്യാക്ഷന് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. പുരാ അന്ധകാസുരന്റെ പിതാവും, കാലംപോലും ഭയങ്കരനുമാണ് അവൻ.
ദേവാഞ്ജിത്വാഥ ദൈത്യേന്ദ്രോ ബദ്ധ്വാ ച ധരണീമിമാമ് നീത്വാ രസാതലം ചക്രേ വന്ദീമ് ഇന്ദീവരപ്രഭാമ്
ദേവന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, അസുരരാജാവ് ഈ ഭൂമിയെ ബന്ധിച്ച്, അവളെ പാതാളത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, നീലതാമരപോലുള്ള ഭാവത്തോടെ അവളെ തടവിലാക്കി.
തതഃ സബ്രഹ്മകാ ദേവാഃ പരിമ്ലാനമുഖശ്രിയഃ ബാധിതാസ്താഡിതാ ബദ്ധ്വാ ഹിരണ്യാക്ഷേണ തേന വൈ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം ദേവന്മാർക്ക് മുഖം മങ്ങിപ്പോയി, അവർ ഹിരണ്യാക്ഷനാൽ ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെട്ടു, അടിയറവു പറഞ്ഞു, ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു.
ബലിനാ ദൈത്യമുഖ്യേന ക്രൂരേണ സുദുരാത്മനാ പ്രണമ്യ ശിരസാ വിഷ്ണും ദൈത്യകോടിവിമര്ദനമ്
അങ്ങനെയുള്ള ശക്തനായ, ക്രൂരനായ, ദുഷ്ടനായ അസുരനായ ഹിരണ്യാക്ഷനാൽ പീഡിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ, കോടിക്കണക്കിന് അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന് മുന്നിൽ തലകുനിഞ്ഞു.
സര്വേ വിജ്ഞാപയാമാസുര് ധരണീബന്ധനം ഹരേഃ ശ്രുത്വൈതദ്ഭഗവാന് വിഷ്ണുര് ധരണീബന്ധനം ഹരിഃ
അവരൊക്കെയും ഭൂമിയെ ബന്ധിച്ച കാര്യം വിഷ്ണുവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു; ഇത് കേട്ടു ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, ഹരി, ഭൂമിയുടെ ബന്ധനം അറിഞ്ഞു.
ഭൂത്വാ യജ്ഞവരാഹോ ഽസൌ യഥാ ലിങ്ഗോദ്ഭവേ തഥാ ദൈത്യൈശ് ച സാര്ധം ദൈത്യേന്ദ്രം ഹിരണ്യാക്ഷം മഹാബലമ്
അവൻ യജ്ഞവരാഹനായി, ലിംഗോദ്ഭവത്തിൽപോലെ, അസുരന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് മഹാബലശാലിയായ അസുരരാജാവായ ഹിരണ്യാക്ഷനെ നേരിട്ടു.
ദംഷ്ട്രാഗ്രകോട്യാ ഹത്വൈനം രേജേ ദൈത്യാന്തകൃത്പ്രഭുഃ കല്പാദിഷു യഥാപൂര്വം പ്രവിശ്യ ച രസാതലമ്
ദന്തത്തിന്റെ അറ്റത്താൽ അവനെ കൊല്ലുകയും, അസുരവിനാശകനായ പ്രഭു പ്രകാശിക്കുകയും, മുമ്പ് കല്പാരംഭത്തിൽപോലെ പാതാളത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്തു.
ആനീയ വസുധാം ദേവീമ് അങ്കസ്ഥാമകരോദ്ബഹിഃ തതസ് തുഷ്ടാവ ദേവേശം ദേവദേവഃ പിതാമഹഃ
അവൻ ഭൂമിദേവിയെ ഉയർത്തി, തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, പിന്നെ ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ പിതാമഹൻ ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചു.
ശക്രാദ്യൈഃ സഹിതോ ഭൂത്വാ ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ ശാശ്വതായ വരാഹായ ദംഷ്ട്രിണേ ദണ്ഡിനേ നമഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന്, സന്തോഷത്തിൽ കംപിച്ച സ്വരത്തിൽ, ശാശ്വതനായ വരാഹനെയും, ദന്തിയെയും, ദണ്ഡധാരിയെയും നമസ്കരിച്ചു.
നാരായണായ സര്വായ ബ്രഹ്മണേ പരമാത്മനേ കര്ത്രേ ധര്ത്രേ ധരായാസ്തു ഹര്ത്രേ ദേവാരിണാം സ്വയമ് കര്ത്രേ നേത്രേ സുരേന്ദ്രാണാം ശാസ്ത്രേ ച സകലസ്യ ച
നാരായണനേ, സകലത്തിന്റെയും ഉടമനേ, ബ്രഹ്മാവേ, പരമാത്മാവേ, സൃഷ്ടാവേ, നിലനിര്ത്താവേ, ഭൂമിയെ ഉയർത്തുന്നവനേ, ദേവശത്രുക്കളുടെ നാശകനേ, ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ നേതാവേ, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും രചയിതാവേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
ത്വമഷ്ടമൂര്തിസ്ത്വമനന്തമൂര്തിസ് ത്വമാദിദേവസ്ത്വമനന്തവേദിതഃ ത്വയാ കൃതം സര്വമിദം പ്രസീദ സുരേശ ലോകേശ വരാഹ വിഷ്ണോ
നീ അഷ്ടമൂർത്തിയുമാണ്, അനന്തമൂർത്തിയുമാണ്, ആദിദേവനുമാണ്, അനന്തന്മാരാൽ അറിയപ്പെടുന്നവനുമാണ്, ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാം നിന്റെ കൃപയാൽ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, ലോകനാഥനേ, വരാഹനേ, വിഷ്ണുവേ, ദയചെയ്യണം.
തഥൈകദംഷ്ട്രാഗ്രമുഖാഗ്രകോടിഭാഗൈകഭാഗാര്ധതമേന വിഷ്ണോ ഹതാഃ ക്ഷണാത് കാമദ ദൈത്യമുഖ്യാഃ സ്വദംഷ്ട്രകോട്യാ സഹ പുത്രഭൃത്യൈഃ
നിന്റെ ഏകദന്തത്തിന്റെ അറ്റത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ അർദ്ധഭാഗംകൊണ്ട് പോലും, കാമദായകനേ, പ്രധാന അസുരന്മാരെയും അവരുടെ പുത്രഭൃത്യന്മാരെയും നീ ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ സംഹരിച്ചു.
ത്വയോദ്ധൃതാ ദേവ ധരാ ധരേശ ധരാധരാകാര ധൃതാഗ്രദംഷ്ട്രേ ധരാധരൈഃ സര്വജനൈഃ സമുദ്രൈഃ സുരാസുരൈഃ സേവിതചന്ദ്രവക്ത്ര
ദേവനേ, ഭൂമിയെ നീ ഉയർത്തി, ഭൂമിയുടെയും പർവതങ്ങളുടെയും ഉടമനേ, നിന്റെ ദന്തത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ പർവതങ്ങൾ വഹിച്ച്, എല്ലാ ജന്തുക്കളും സമുദ്രങ്ങളും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നിന്നെ സേവിച്ചു, നിന്റെ ചന്ദ്രസദൃശമായ മുഖം അവരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടു.
ത്വയൈവ ദേവേശ വിഭോ കൃതശ് ച ജയഃ സുരാണാമസുരേശ്വരാണാമ് അഹോ പ്രദത്തസ്തു വരഃ പ്രസീദ വാഗ്ദേവതാ വാരിജസംഭവായ
ദേവേശാ, മഹാശക്തനേ, ദേവന്മാർക്ക് അസുരന്മാരെതിരെയുള്ള വിജയം നിനക്കു കൊണ്ടാണ് സാധിച്ചിരുന്നത്. വാഗ്ദേവിയ്ക്ക്, കമലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവള്ക്ക്, നീ വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി കൃപചെയ്യണം.
നിഹിതാ രസാതലഗതാ വസുംധരാ തവ പൃഷ്ഠതഃ സകലതാരകാദയഃ
പാതാളത്തിൽ വെച്ചിരുന്ന ഭൂമിയെ, എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളോടും കൂടെ, നീ നിന്റെ പുറകിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
ജഗതാം ഹിതായ ഭവതാ വസുംധരാ ഭഗവന് രസാതലപുടം ഗതാ തദാ അബലോദ്ധൃതാ ച ഭഗവംസ്തവൈവ സകലം ത്വയൈവ ഹി ധൃതം ജഗദ്ഗുരോ
ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി, ഭഗവാനേ, നീ ഭൂമിയെ പാതാളത്തിലെ ഗുഹയിൽ എത്തിച്ചു; പിന്നെ, ഭഗവാനേ, നീയേ അവളെ ഉയർത്തി. ലോകഗുരുവേ, ഈ സകലവും നീയാണു സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
ഇതി വാക്പതിര്ബഹുവിധൈസ്തവാര്ചനൈഃ പ്രണിപത്യ വിഷ്ണുമമരൈഃ പ്രജാപതിഃ വിവിധാന്വരാന് ഹരിമുഖാത്തു ലബ്ധവാന് ഹരിനാഭിവാരിജദേഹഭൃത് സ്വയമ്
ഇങ്ങനെ, വാക്കുകളുടെ അധിപതിയായ പ്രജാപതി, അമരന്മാരോടൊപ്പം വിഷ്ണുവിനെ അനേകം വിധത്തിലുള്ള സ്തുതികളാൽ ആരാധിച്ചു, ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു. അങ്ങനെ, നാഭിയിൽ നിന്ന് കമലം ഉദിച്ചിരിക്കുന്ന ഹരിയുടെ കൃപയാൽ, അവിടുന്ന് പലവിധ വരങ്ങൾ പ്രാപിച്ചു.
അഥ താമുദ്ധൃതാം തേന ധരാം ദേവാ മുനീശ്വരാഃ മൂര്ധ്ന്യാരോപ്യ നമശ്ചക്രുശ് ചക്രിണഃ സംനിധൌ തദാ
അപ്പോൾ, ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ആ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി തങ്ങളുടെ തലയിൽ വച്ചു, ചക്രധാരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു.